esk. shv. Tovush, ovoz
Anchadan soʻng itlarning uni oʻchdi — S. Anorboyev, Okroy
Ovozini eshitish uchun tomogʻiga zoʻr berib koʻradi. Faqat qandaydir xirildoq un chiqa- — S. Azimov, Oppoqtong qoʻshigʻi
«ÜN» boʻyicha 178 ta natija: Izohli
esk. shv. Tovush, ovoz
Anchadan soʻng itlarning uni oʻchdi — S. Anorboyev, Okroy
Ovozini eshitish uchun tomogʻiga zoʻr berib koʻradi. Faqat qandaydir xirildoq un chiqa- — S. Azimov, Oppoqtong qoʻshigʻi
fl. 1. Rivojlanib, boshlangʻich poya va bargchalar hosil qilmoq; nish holati yuz bermoq (ekilgan urugʻ haqida).
Oradan koʻp vaqt oʻtmadi, yangi nav urugʻ unib chiqdi. — N. Safarov, Don
2. Oʻsib chiqmoq, oʻsmoq.
Yakkam-dukkam ungan makkajoʻxori nihollari, parvarish nimaligini bilmay, qisilib yotibdi. — Mushtum
Sahrolar qoʻynida chamanlar unib — Uygʻun
3. Yuzaga kelmoq, hosil boʻlmoq, yetishmoq.
Qunt bilan oʻrgan hunar, Hunardan rizqing unar. — Maqol
Ter toʻkib mehnat qilsang, Yerdan hatto zar unar. — Maqol
Yer oʻtdimi, ular ham hozirdan bizga oʻtadi. Hammasi yerdan ungan narsalar — Sharq yulduzi
4. Jismoniy yetuk holga kelmoq, ulgʻaymoq, yetilmoq.
Otni toychaligida koʻrgan kishi, u ot boʻlgach, koʻrsa tanimaganidek, eshon ham oʻn yil ichida oʻsib, unib, tamom boshqa qiyofaga kirgan yigitni taniy olmadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
5. Qistash, talab qilish, taʼsir koʻrsa-tish natijasida qoʻlga kirmoq (qarz, nasiya, ziyofat va shu kabilar haqida).
Qarz undi.
Hammasini undiramiz. Qani, unmay koʻrsin-chi! — P. Tursun, Oʻqituvchi
Miroslav yutqizgan ziyofat unadigan boʻlibdi. H. Ahmar, Kim haq?
6. Yaxshi natija bermoq, unumli boʻlmoq.
Shoshganning ishi unmas. — Maqol
Endi, xoʻjayin, ish unsin desangiz, oshni peshinga damlatasiz. — T. Alimov, Jonim hiqildogʻimga keldi
UNDA ’u holda’, ’aks holda’. Agar sen gapimga kirmasang, u n d a men ham sening aytganingni hilmayman. Bu soʻz oʻzbek tilida koʻrsatish olmoshining ul shaklidan -dä kelishik qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan, maʼno taraqqiyoti natijasida ravishga ay — langan; qoʻshimcha qoʻshilganidan keyin l undoshi n un — doshiga almashgan: ul + dä = uldä > undä
1. U olmoshining oʻ.-p. k. shakli
Unda hech qanday ayb yoʻq
Portretni suqlanib tomosha qiluvchilar unda bir kamchilik koʻrishar, bu ham boʻlsa, jonon qizning koʻzoynagi edi — M. Xayrullayev, Tilla marjoy
2. U holda, unday boʻlgan takdirda
Dunyoni kezish bilan shoir boʻlish mumkin boʻlsa, unda Ali provodnik shoir boʻlishi kerak: butun mamlakatni kezib chiqqan — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
Unda toʻgʻri biznikiga ketdik. S — Siyoyev, Yorugʻlik
sft. Uni bor, ichiga un solingan.
Unli qop.
ot 1. Yetishtiriladigan, boʻladigan, hosil.
Ishga qoʻnim — xirmonga unum. — Maqol
Yer kuch bilan, ter bilan unum beradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kechikib ekilgan gʻalla ham, chigit ham, Matqovulning keyin bergan ishlovlariga qaramay, yaxshi unum qilmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Yigʻib butun unumni Qaysi bozorga ortding? — Gʻayratiy
2. Ish, mehnat natijasi, koʻrsatkichi; mahsuldorlik.
Ustozlar tajribasidan bahramand boʻlgan yosh choʻlquvarlar yuksak unum bilan mehnat qildilar. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Titrash taʼsirida odam xayoli parishon boʻladi ishining unumi boʻlmaydi. — Fan va turmush
olm. s. t. Unday.
[Yoʻlchi:] Yormat aka, ertaga boramizmi, unaqa odamlar juda kek-chi boʻladi-ku? — Oybek, Tanlangan asarlar
Unaqa olifta boʻlsa, kelmasin edi! Yarashgani kelganmi, uy koʻrgani kelganmi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari