Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «yurakli» — результатов: 28

Фильтр

Словарные статьи

13
yurakli

sft. 1. Yuragida oʻti bor; qoʻrqmas, jasur.

Yurakli yigit.

Zebixon opangiz sizni juda maqtadi. Yurakli qiz ekan, dedi. — S. Zunnunova, Gulxan

Amirbek esli, himmatli, yurakli edi — Yusuf va Ahmad

2. Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz bildirgan (shunday belgili) yurakka egalikni bildiradi.

Yoʻlchi shu topda bu goʻzal, toza yurakli, jasur, vafodor qizning oyoqlariga bosh qoʻyishga tayyor. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ali-yu arslon yurakli Otabek ham badbaxtni shundogʻ yanchib tashladiki, bu juda oz kishilar qoʻlidan keladigan ishdir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Полная статья →
yurak

ot 1. Odam va hayvonlar koʻkrak qafasi ichida joylashgan, ularning qon aylanish sistemasidagi muskul qopchiqqa oʻxshash markaziy aʼzo.

Sogʻlom yurak.

Yurakning urishi.

Yurak kasalligi.

Yurak klapani.

Yurak bir-biri bilan tutashmaydigan ikki qismdan iborat boʻlib, bu qismlar bir-biridan yaxlit toʻsiq bilan ajralgan. — Anatomiya

Yurak — zarur narsa.

Yurak baquvvat boʻlsa, ish ham unumli boʻladi, kishi charchamaydi. — Uygʻun, Soʻnggi pushaymon

Kumushning harorati kuchli, yurak urishi favqulodda tez edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kishining his-sezgisi, ruhi, kechinmalarining ramziy markazi, ular saqlanadigan joy; qalb, dil.

Paxtazorda boʻlib oʻtgan janjal Oyqiz yuragida chuqur iz qoldirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Qisman u [Zebo] haqli edi. Zotan asrlar fojiasi va quvonchi boʻlgan muhabbat juda qadimiy narsa boʻlsa ham, har bir yurakda misli koʻrilmagan oʻziga xoslik bilan barq uradi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Xatolari, nuqsonlari koʻp boʻlsa ham, yuragi asl koʻrinadi. — Uygʻun, Navbahor

Ahmad oʻrtadagi adovatni unutib, yuragini ochdi. — F. Musajonov, Himmat

Yuragidagini dangal toʻkib solayotgan qizning haqqoniy soʻzlari Sherzod Qambarovichga ogʻir botardi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

3. Qoʻrqmaslik, jasorat va shu kabilar ramzi.

Obbo siz-e, hali shu yurak bilan yuribsizmi — Mushtum

Men uning Oʻtapboy qushbegiga qilgan muomalasini eshitib, yuragingga balli, degan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Biror narsaning asosi, markazi.

Axir Lekin shahri yangi xalq Xitoyining qudratli va ulkan mamlakatning yuragi-ku. — T. Joʻrayev, Ulugʻ Xitoyda

Ha, ular Toshkent temir yoʻl ustaxonasi Turkistonda qoʻzgʻolonning yuragi ekanini tushunadilar. — N. Safarov, Sharq tongi

5. Qorin, oshqozon.

Uning yuragi gʻijimlab ogʻriyapti.

  • Yuragi achimoq (yoki achishmoq) Achinmoq, kuyinmoq. Otabekni bu ahvolda koʻrib, Kumushning yuragi achidi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlaroʻsishi mujmal, allaqanday kasalsimon gʻoʻzalarni koʻrar, yuragi achishar edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
  • Yuragi betlamaslik Jurʼat qilmaslik, botina olmaslik. Shundan-shunga chopib kelib, maktab direktoriga uchragani yuragim betlamadi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla.
  • Yuragi yorilmoq 1. Nihoyatda qoʻrqmoq. Uning vahimasidan yuragim yorilay dedi;Baʼzi vaqt, Yoʻlchivoy, yuragim tars yorilguday boʻladi, dunyo koʻzimga qorongʻi koʻrinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragi jiz etmoq Qalbida keskin holda yoqimli his-tuygʻu qoʻzgʻalmoq, shunday hisni tuymoq. Ertalab bu soʻzlar gʻashini keltirgan edi, hozir ham yuragini jiz ettirolmadi. — O. Yoqubov, Izlayman
  • Yuragi jigʻ etmoq Shunda koʻzlar koʻzga toʻqnashdi, Gʻulomjonning yuragi jigʻ etib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchahar kuni salomga kiradigan boʻlib qoldi. Har kirgan-da, soʻyib kelmadimikan, deb yuragim jigʻ etib ketadi. — A. Qahhor, Asarlar
  • Yuragi zir etmoq Qoʻrquv, bezovtalik hissini tuymoq. Tantiboyvachchaning yuragi zir etib ketdi. Asabiylanib, oʻzgargan tovush bilan bobilladi — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragi yoʻq Qoʻrqoq, yuraksiz.
  • Yuragi keng Yuragingiz muncha ham keng boʻlmasa, koʻzingizga uyqu kelmaganiga hayronman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yuragi kuymoq 1. Juda tashna boʻlmoq. Issiqda uzoq yoʻl bosib, yuragim kuydi;Yuraklari kuyib ketib Temurxon, Vo bolam, deb mayib norday yigʻlaydi. — Hasanxon
  • Yuragi orziqmoq
  • Yuragi orqasiga tortmoq Qattiq choʻchishdan qoʻrquv holatiga tushmoq. Saroy mulozimini koʻrgach, uning yuragi orqasiga tortib, eti seskanib ketgan edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi
  • Yuragi poʻkillamoq Qoʻrquvda boʻlmoq; choʻchimoq. Har yili jiyda guli vaqtida, Soy toshib, yoʻl bekiladigan boʻldi, deb yuraklarimiz poʻkillab turadi. — MushtumYuragi yana poʻkilladi. Toshkentning toʻrt dahasi taniydigan davlatmand bu kishining oldiga qanday kiradi? — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragi siqilmoq Diqqat boʻlmoq, diqqati oshmoq. oradan bir hafta oʻtar-oʻtmas, Buxoroda yuragi siqilib, yolgʻizlik azobini torta boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Yuragi taka-puka boʻlmoq Vahima, qoʻr-quv, xavotir holatida boʻlmoq; bezovtalanmoq. Shu kapalarga yaqinlashgan sayin Sidiqjonning yuragi taka-puka boʻla boshladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yuragi tipirchilamoq Tezlashish harakatida, ishtiyoqida boʻlmoq. Aziza yuragi tipirchilab kiyindi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Yuragi tor Arzimas narsaga siqilaveradigan, tajangligi tutadigan. Anzirat xola ham yuragi torgina bir kampir, boʻlar-boʻlmasga xarxasha qiladigan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yuragi toshmoq Gʻam, hasrat, hayajon va shu kabilar ichiga sigʻmay ketgan holat. Baʼzan yuragi toshib, butun dardini Unsinga ochishni istaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragi tutday toʻkilmoq Intizorlikda iztirob chekmoq, dili besaranjom boʻlmoq. Xuddi birov: E, oʻl-a, shunaqa-da, chiroyli yigitni koʻrsang, yuraging tutday toʻkiladi — deb taʼna qila-yotganday qizardi. — A. Qahhor, Sarob
  • Yuragi uvushmoq Maʼyus, ezgin holatni tuymoq. Mana shuni oʻylasam, allaqanday boʻlib ketaman, yuragim uvushadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yuragi chiqmoq 1. 1) nihoyatda qoʻrqmoq; esi chiqmoq. — Ot opqochdi, — dedi Badia. — Yuragimiz chiqib ketdi-ku! — Mirmuhsin, MeʼmorBu xabarni eshitib, xursandlikdan yuragi chiqib ketdi.
  • Yuragi chopmoq Ishonch bilan botinmoq. Ammo adresi tayinsiz bu kelinga ham yurak chopmay turibdi. — Mushtum
  • Yuragi shuv etmoq (yoki shigʻ etmoq, shuvullamoq, shigʻillamoq) Choʻchish, qoʻrquv his etmoq. Bashirjonning yuragi shuv etib, kayfi uchdi. — N. Aminov, SuvarakBir odamning toʻnkarilib yotganini koʻrdi. Yuragi shigʻ etib, orqasiga tortib ketdi. — Mirmuhsin, MeʼmorSaodatxonning yuragi shuvullab ketdi. — S. Zunnunova, Yangi direktorBirov Qumrinisa, desa kampirning yuragi shigʻillab ketadi. — Mirmuhsin, Bir xumcha tilla
  • Yuragi oʻynamoq 1. Yuragi tez va kuchli urmoq. Otini qutidorning yoʻlagiga yetaklar ekan, negadir yuragi oʻynab ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarShu savol boshiga kel-gapda, koʻziga toʻsatdan Kanizak koʻrinib, Sidiqjonning yuragi oʻynab ketdi: Bordi-yu shu boʻlsa-chi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariVahima qilavermanglar, yuragim oʻynab ketyapti — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Yuragi qinidan chiqmoq Nihoyatda hayajonli, talvasali holatga tushmoq. Margʻilon darvozasidan kirishi bilan uning holi oʻzgara boshlar, yuragi qinidan chiqar darajada edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuragi qon Juda diqqat, xunob holatli. Ertadan beri toʻppi, qiyiqcha, jiyak tika berib, yuragi qon boʻlgan qizlar — Oydin, Hikoyalar
  • Yuragiga sigʻmaslik Maʼqul kelmaslik, yoqmaslik. Yuragimga sigʻmaydi, sigʻmaydi yuragimga hech narsa! — A. Qahhor, Asror bobo
  • Yuragiga qoʻl solmoq Sinash, bilish maqsadida bir gap-soʻz aytmoq. Bir kuni u shu arteldagi Masʼuda degan qizning yuragiga qoʻl solib koʻrdi. — Mushtum
  • Yuragida kiri yoʻq Birovga yomonlikni ravo koʻrmaydigan, dili pok, dali-gʻuli.
  • Yuragini boʻshatmoq Bor dardini toʻkib solmoq. Oʻrmonjon koʻp ham toʻlib-toshib yurgan ekan, yuragini rosa boʻshatdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Yuragini yormoq 1. Birovni qattiq qoʻrqitmoq, choʻchitmoq. Chernetsov jangchilar oldidan uzoqlashgach, Emin Normatga: — Nega yuragimni yorgan edingiz, komissar indamadi-ku, — dedi. — I. Rahim, Chin muhabbat
  • Yuragini ochmoq Dilidagini maʼlum qilmoq, aytmoq. Albatta, u oʻz yuragini hech kimga ocha olmagan. Dardini oʻz ichiga yutgan. — Oybek, Tanlangan asarlarAsqar polvon ham yuragini ochdi — yolgʻizgina qizchasini sogʻinganini soʻzladi. — Oybek, Quyosh qoraymas
  • Yuragini tirnamoq Bezovta holatga solmoq. Oʻzini qayoqqa qoʻyishini bilmay, yuragini tirnagan kechinmalari bilan hovlida kezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yuragini changallamoq Biror narsa haqida oʻta tashvishlanmoq, qoʻrqmoq. Hayot qozonni yuvdi-yu, qopqogʻini yopib, kirib ketdi. Endi boʻsh sahn-u, uning etagida yuragini changallab oʻtirgan Gʻulomjongina qoldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Yuragini ezmoq Ruhiy azob bermoq. Kumushning bu holi bechora onaning yuragini ezar, yuz xil vasvasalarga solar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuragini hovuchlab Qoʻrqa-pisa, bezillagan holatda. Doim oyim bechora yuraklarini hovuchlab oʻtirardilar. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Yurak oldirmoq Qoʻrqib, choʻchib qolmoq. Bir doʻqqa shunchalik yurak oldiribsiz, yashang-ye, rais aka! — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Yurak tepishi Yurak faoliyatining tezlashish yoki zaiflashish holati. Jannat ona eshikni ochib, uyga kirganda, u ohistagina zambil ostidan chiqdi, uning yurak tepishi hali ham shiddatli edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yurak yutib Tan tortmay, qoʻrqmay. Nahot siz bu ishga bosh qoʻshib, yurak yutib, mening ostonamga kelsangiz? — K. Yashin, Hamza
  • Yurak oʻynogʻi Yurakning bezovta boʻlishi. Bir kuni uyda yotib, yaxshi uyqusi kelmay, yurak oʻynogʻisi qoʻzib chiqqan ekan. — H. Nazir, Yonar daryoEʼzozxonning yurak oʻynogʻi hadeganda bosila bermadi. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Yurak buruq Sogʻliqni saqlash boʻlimidan choʻponlar oʻrtasida yurak buruqqa qarshi profilaktika oʻtkazish toʻgʻrisida koʻrsatma bor. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Yurak ogʻrigʻi 1. Ich buzilishi, qorin ogʻrigʻi;
Полная статья →

Показать все · 13 →

В определениях

14

Показать все · 14 →

Сказки

1
Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec