fl.
1.
Boshqa joyga ketmay, bor-may, jilmay, qoʻzgʻalmay, oʻz joyida bul-mox; joyini tark etmaslik.
Uyida qolmoq. Kutubxonada qoldi. Biz bu yil ham qishloqda qoldik.
Otamlar bu yerda qolmoqchilar, sardoba qurishni oʻylayaptilar — Mirmuhsin, Meʼmor
Majlis boʻlgan joyda oʻsha gapirgan odam-u yana bir necha kishi qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2.
Bor, mavjud holatda boʻlmoq; bor (inkor shaklida yoʻq holatni, yoʻq ekanlikni bildiradi).
Yonimda yuz soʻm qoldi. Uyda koʻk choy qolmabdi. Ot agʻanagan yerda jun qolar. — Maqol
Kelgusi asrga ikki qadam-gina yoʻl qoldi. — S. Ahmad, Yulduz
Qoʻqondan boshimni olib chiqib ketishdan boshqa choram qolmagan mening, aka! — K. Yashin, Hamza
3.
Biror holat, vaziyat, makon (joy) va shu kabilarda mavjud boʻlmoq
Yolgʻiz qolmoq. Jim qolmoq. Vijdon azobida qolmoq. Och qolmoq. Ish chala qoldi. Qurshovda qolmoq.
Fashistlarning oʻq, xanjari-la Talay yoshlar qoldi bepadar. — Gʻayratiy
Sodiq jiyanim, basharangmi, doʻlda qolgan tappimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4.
Ishlatish, foydalanish va shu kabilardan xoli boʻlib saqlanmoq, ortmoq; shu tariqa keyingilar ixtiyoriga oʻtmoq, meros boʻlmoq.
Bu imorat otangizdan qolgan boʻlsa kerak? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Bir parcha yer hammadan qoladi, oʻgʻlim. Hech kim qabriga orqalab ketmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ota-bobolardan qolgan udum bu, qizim. — K. Yashin, Hamza
5.
Daxl etolmaslik, yetisholmaslik, erisholmaslik.
Oʻzimam qiziqman-da, shu yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam. — E. Raimov, Ajab qishloq
Eldan qolguncha erdan qolgan yaxshiroq, deb shuni aytsa kerak-da. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Issiq, yumshoq paxta qoplar, aravaning beshik singari tebranishi kecha uyqudan qolgan Gʻulomjonni elitdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
6.
Barham topmoq, yoʻq boʻlmoq.
Shoʻxliklari qoldi. Avvalgi yoʻtalishlari qoldi. Ishonch qolmadi. Sabr-toqat qolmadi. Yurishga madori qolmadi.
Surmaxon, palapartishligingiz sira ham qolmadi, qolmadi-da! — B. Rahmonov, Yurak sirlari
7.
Masofa, vaqt nuqtayi nazarida boʻlmoq, bor boʻlmoq.
Shaharga yana oʻttiz kilometr (yoʻl) qoldi. Poyezd joʻnashiga bir soat qoldi.
8.
Saqlanmoq, omon qutulmoq.
Yuz oʻlimdan qolganman.
Oʻgʻrilardan bittasi tutildi qolganlari ham ushlanur, deb oʻylayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
9.
Ish-faoliyat, foydalanish imkoniyatidan mahrum boʻlmoq.
Mariyamning baxtiga qarshi, amaki sil kasalligiga uchrab, ishdan qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Quloqdan ham qolganmisiz? Ilhom akamning ham daraklari yoʻq, deyapman! — B. Rahmonov, Yurak sirlari
Ilgari katta naychi boʻlgan, keyin koʻzdan qolib, uyga qamalgan hamqishlogʻidan ham bir oz taʼlim olgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
10.
Duchor boʻlmoq, giriftor boʻlmoq, yoʻliqmoq.
Baloga qolmoq. Malomatga qolmoq. Tuhmatga qolmoq. Tashvishga qolmoq.
U ham kishilar oldida bu baxtsiz qizining taʼnasiga qolmasin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Endi senlarning kasofatlaringga men qolamanmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
[ Surmaxon:] Shu kunga qolishimga siz sababchi boʻldingiz, oyi. — B. Rahmonov, Yurak sirlari
11.
Biror narsadan benasib, bebahra qolmoq.
Toʻydan qolmoq. Foydadan qolmoq.
Bir yakshanba kuni Ahmadjon oshxonaga dejur boʻlib, uyqudan qoldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
12.
(oʻrin-payt kelishigi bilan) Biror hodisaning bevosita taʼsirida boʻlmoq.
Yomgʻirda qolmoq. Oftobda qolmoq. Sovuqda qolmoq.
13.
Belgilangan vaqtdan keyinga surilmoq, kechiktirilmoq, boshqa muhlatga koʻchirilmoq.
Majlis qoldi. Toʻy kelasi oyga qoldi. Qolgan ishga qor yogʻar. — Maqol
Damba masalasi keyinga qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
[Yusufbek hoji:] Oʻttiz ikki tangadan soliq yigʻ, emish Bir haftadan keyinga qolmasin, emish. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
14.
s. t.
Yutqizmoq, magʻlubiyatga uchramoq (oʻyinda).
U mendan besh marta qoldi.
15.
Bogʻli boʻlmoq, qarab turmoq (biror ish, masala va shu kabilar haqida).
Hamma ish menda qoldi. Ish pulga qarab qoldi.
[Hoji xoda:] Hamma gap oʻzingizda qolgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
16.
Harakat nomiga qoʻshilib, shu ishni bajarish lozimligini, shunday vazifa, majburiyat borligini bildiradi.
Osh pishdi, faqat uni suzish qoldi.
Endi., farmonni xalqqa tushuntirish, uning kerakligini, foydasini uqtirish qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
