Поиск

fl. 1. (bosh va tushum kelishiklari bilan) Himoya qilmoq, saqlamoq, qoʻriqlamoq.

Bogʻ(ni) qoʻrimoq. Yurt qoʻrisang, oʻzarsan, qoʻrimasang, toʻzarsan. — Maqol

Polizning qorovuli ham hosilini oʻtgan-ketgandan qoʻriydi. N. Qobil, Unutilgan sohillar. Mollarni koʻrib yotgan itlar yugurib kelib, Oyqizjonni tanib, oʻynashib sakray berdi. — Folklor

2. (tushum kelishigi bilan) Oʻzini yoki biror kimsani, narsani qush, pashsha va shu kabilardan himoya qilish uchun uni quvmoq, haydamoq.

Soyaga bogʻlab qoʻyilgan otlar erinibgina pashshalarini qoʻriydilar. — J. Sharipov, Saodat

[Roziya xola:] — Hozirok bir bolani chumchuq qoʻriydigan qilib qoʻy! — deb Zuhrani koyib berdi. — N. Nazarov, Zamon

Mulla Said Jalolxon burniga qoʻngan pashshani qoʻlidagi roʻmolcha bilan koʻrish malol keldi shekilli, ostki labini choʻzib, puf dedi. — A. Qahhor, Bashorat

ot 1. Qurʼonning barcha suralarini yod olgan va ularni qiroat bilan oʻquvchi shaxs.

Qurʼonni boshdan-oyoq yod olgan qorilar roʻza oyida pul ishlab qoladilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qozi yonidagi Asad qoriga yuzlandi: — Imom domla, oʻqing-chi, nima bitibdi buyonga. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Fotiha tortilgandan soʻng, qutidor va Oftob oyim qoriga pul berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Koʻzi ojiz, koʻr kishi (hurmat yuzasidan ularni shunday ataydilar).

Tayoq yoʻl koʻrsatar aʼmo qoriga, Ul ham koʻngan qismatida boriga. — Erali va Sherali

fl. 1. Qormoq feʼlining birgalik nisbati.

2. Bir-biriga aralash, qoʻshilgan, birlashgan holga kelmoq.

U qor, tuproq qorishib, atalasi chiqqan maydonda choʻzilib qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

3. koʻchma Aralashib, qoʻshilib, bir boʻlib ketmoq; aralash-quralash boʻlib, farqini yoʻqotmoq.

Gap qorishib ketdi. Fikr qorishib ketdi.

Uning miyasida ola-quroq mulohazalar qorishib ketdi. — Sharq yulduzi

4. (joʻnalish kelishigi bilan) Belanmoq, boʻyalmoq, botmoq.

Loy va tuproqqa qorishgan jangchilarni tanimoq qiyin edi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Tanish zangori durra tuproqqa qorishib yotibdi. — X. Ahrorova, Orifning davlati

Ulim bilan olishganlarning, Jangda qonga qorishganlarning haykalidir! E. Rahim.

5. koʻchma Ovora, band boʻlmoq; kuymanmoq (biror ish-yumush bilan).

Kumushbibi oshxona yumushi bilan qorishib yotgan onasining oldiga bordi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Turun:] Obbo, Muhabbat-ey Rosa mehnatga qorishib qolibsiz-da, a? Muncha oʻzingizni urintirmasangiz? — N. Safarov, Hayot maktabi

Roʻzgʻor ishlariga qorishib ketishi ham uncha sezilmas, aksincha, ovutganday boʻlardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

6. koʻchma Bosh suqmoq; suqilmoq, aralashmoq, qotishmoq.

Janjal boʻlsa, qorishmam. — Hamza

Sen bu ishga ikkinchi marta qorishma. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Aralashib, qorishib ketgan, aralash-quralash.

Kozimning dimogʻiga oʻt-oʻlanlarning bir-biriga qorishiq isi urildi. — E. Usmonov, Yolqin

Alam ham, armon ham qorishiq edi bu xoʻrsinishda. — M. Mansurov, Yombi

ot 1. Suyuq yoki mayda zarrali sochiluvchan narsalarning oʻzaro aralashuvidan, qorishuvidan hosil boʻlgan modda; qorishiq massa; aralashma.

Asal bilan sariyogʻ qorishmasi.

Paxta maydonlari mineral va organik oʻgʻitlar qorishmasi bilan oʻgʻitlanib, sifatli shudgorlandi. — Gazetadan

2. ayn. Boʻza II.

Sement qorishmasi. Ohak qorishmasi. Qorishma bilan gʻisht termoq.

Qadimgi Rimda bogʻlovchi modda sifatida ohak qorishmasiga maydalangan vulkan jinslari ishlatilgan. — Fan va turmush

fl. Qorishmoq feʼlining orttirma nisbati.