Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qatim» — результатов: 146

Фильтр

Словарные статьи

128
qatim

ot 1. Ish tikishda: tikish asbobi — igna, soʻzan va shu kabilarga bir marta oʻtkaziladigan yoki oʻtkazilgan oʻlchamdagi (ip, ipak va shu kabilar haqida).

Qudajon, bemalol boʻlsa, oila havorang ipakdan bir qatim bering. — A. Qahhor, Yangi yer

choʻntagiga solib olgan ipaklarni chiqarib, kalta-kulta qatimlardan boshqasini qaytarib oldi. — Oydin, Hikoyalar

Ip qatimini uzib, ignani koʻkrak choʻntagi qopqogʻiga toʻgʻnadi. — S. Ahmad, Saylanma

2. Tikishda: igna yoki soʻzandagi ip yoki ipakni xar bir oʻtkazish.

Mahsining choki pishiq boʻlsin uchun, mumli yopishqoq ipni har bir qatimda barmoqlari bilan qir-qir tortib qoʻyadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Muncha ham bejirim qoʻl hunaringiz Har qatim, har chokda katta mahorat. — Gʻayratiy

3. Tikish asbobiga oʻtkaziladigan ip, ipak.

Koʻpol ip uziladi, mayin ip choʻziladi. Nozik qatim ignadan silliq oʻtadi, ogʻayni. — Y. Muqimov, Olov va nihollar

  • Qatim tortmoq Qatimlamoq ( Onaxon boʻlsa jinchiroqda tuni bilan oʻtirib doʻppi tikar, endi olti yoshga kirgan Bashoratni zoʻr berib qatim tortishga oʻrgatar edi. — A. Muxtor, Opa-singillarU shartta-shartta qatim tortib mahsi tikib oʻtirardi. — Oybek, Bolalik
Полная статья →
qat

ot 1. Qavat-qavat yoki qatlam-qatlam narsalarning xar bir qavati, qatlami.

Toʻrt qat buklangan koʻrpacha.

Azmiddin bir varaq qogʻozdagi bir necha qat buklangan xatni olib, chiroq shuʼlasiga tutib, koʻzdan kechirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Imonimni asrayman desang, bu yerlardan bosh olib ketish kerak. Boʻlmasa, yetti qat yer tagida yonib turgan doʻzaxda qovurilasan. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Taxlangan, buklangan narsalarning orasi.

Koʻrpaning qati.

Hojimat bel-bogʻining qatidan qogʻoz chiqazib tashladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Mehri opa birinchi konvertni ochdi Ikkinchisini ochdi-yu, xatning qatidagi rasmga koʻzi tushishi bilan toʻxtab, unga tikilib qoldi. — R. Fayziy, Ona.

3. Maʼlum qalinlikdagi yoyiq narsalar qatlami, qavat.

Bir bechoraning chekkan xoʻrligini oʻylab, har kuni bir qat etdan tushaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mana, men geolog, necha yildirki, Tinmay oʻrgana-man tuproq qatini. — Zulfiya.

4. Sahifa, varaq.

Varaqlanar yetimlikning daftarin qati. — Gʻ, Gʻulom

5. Qator 1.

6. Marta, karra, qatla.

Biroq uning tashvishi ikki qat oshdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ayniqsa, keyingi paytlarda ish chalkashib, oʻn qat ogʻirlashib ketdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

Nega, koʻnglim, boʻlding betoqat? Tinchman, dedim senga necha qat. — Mirtemir.

  • Qat etmoq s. t. ayn. qatʼ etmoq (ʼ).
Полная статья →
qatl

ot Buyruq bilan rasmiy tarzda oʻldirish, oʻldirilish.

Bechora oʻgʻlining qatlidan keyin devona boʻlib qolibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor.

Rayimbek dodxoh Azizbek hokimiyatining tiragi edi. Uning qatlidan soʻng sipohlardan ruh tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Qatl qilmoq (yoki etmoq) Shunday oʻldirishni (oʻlimni) bajarmoq, amalga oshirmoq. Oʻgʻlimni qatl qilishdan olib qolishni soʻragan edim. — Mirmuhsin, MeʼmorMoʻmin mirzosini qatl etdi jallod, Toʻliq maqsadga Majdiddin yetib shod. — Habibiy
  • Qatli bedod Omonsiz oʻldirish. Sen hamon rahm aylamas boʻlsang mening ahvolima, Qatli bedodingdin endi qilaqol aylab ketay. — Hamza, Paranji sirlari
  • Qatli nafs Oʻz-oʻzini oʻldirish.
  • Qatli om Yoppasiga oʻldirish, qirish; qirgʻin. Ulugʻbek mirzo tuzgan siyosat-u saltanat vayron boʻladi, sodiq kishilar, ulamo-yu fuzalo qatli om etilar ekan-da! — Mirmuhsin, MeʼmorQatli om degani yet-ti yoshdan yetmish yoshgacha boʻlgan barcha odamlarning qilichdan oʻtkazilishidir. — Sharq yulduzi
Полная статья →

Показать все · 128 →

В определениях

7

Показать все · 7 →

Сказки

10
Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyvachcha bilan pari
Устное народное творчество

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Chol bilan kampir
Устное народное творчество

Bu ertakda bir cholning buloq boʻyida topgan sehrli buyumlari orqali boyib ketishi va adolatsizlikka qarshi kurashishi hikoya qilinadi. Uning topqirligi va jaso

Dehqon bilan tulki
Устное народное творчество

Bu ertakda dehqonning ovqatini oʻgʻirlab yurgan tulki haqida hikoya qilinadi. Dehqon ayyorlik bilan tulkidan qutulish yoʻlini topadi.

Egri va toʻgʻri
Устное народное творчество

Bu ertakda Toʻgʻriboyning sarguzashtlari va uning halolligi tufayli erishgan baxti hikoya qilinadi. Uning xiyonatkor doʻsti Egriboy esa oʻz qilmishlari tufayli

Epchil oʻtinchi va makkor eshak
Устное народное творчество

Bu ertakda epchil oʻtinchi va uning eshagi hamda tuyasi oʻrtasidagi qiziqarli voqealar tasvirlanadi. Eshakning makkorligi va boshqa hayvonlar bilan doʻstlashuvi

Показать все · 10 →

Диалектные материалы

1
qatim
Xorazm viloyati · ip

ip