Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oʻzga» — результатов: 745

Фильтр

Словарные статьи

551
oʻzga

ot 1. Qarindoshlik, tugʻishganlik va shu kabilar jihatdan aloqasi yoʻq odam; begona.

— Demak, Xudoyqul oʻz jigaringiz boʻlgani uchun, oʻzgalardan koʻra koʻproq ezib, uni ogʻir bir ahvolga solishga haqli ekansiz-da? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻzgaga boqsa koʻzim, koʻr boʻlsin, oqsin gavhari, Kosasi tuproq bila toʻlsin, koʻmilgan yaxshiroq! — Habibiy

2. Soʻzlovchi yoki soʻzlovchi va tinglovchidan boshqa odam.

Oʻzingda yoʻq — oʻzgada yoʻq. — Maqol

Yomon oʻzini bilmas, oʻzgani koʻzga ilmas — Maqol

Kuyov tomondan oriq, daroz, chayir bir xotin bel bogʻladi. Oʻzgalar — yosh-qari hammasi shu ikki ayolning belbogʻiga, etaklariga yopishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzingizni biling, oʻzga bilan nima ishingiz bor? — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻzi yoki oʻziga mansub boʻlmagan; notanish, yot.

Oʻzga tilda soʻzlashmoq.

Odamzod bir sabab bilan oʻzga yurt, oʻzga shaharlarni ixtiyor etadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. (Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz bildirgan shaxs yoki narsadan boshqasiga ishora qiladi; -dan boshqa.

Otabekdan oʻzga farzandimiz boʻlmay orzu-havasimiz, umid-hadafimiz faqat shu Otabekdir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bandamiz — taqdirga tan berishdan oʻzga ilojimiz yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

5. Odatdagidan boshqacha, oʻzgacha.

Bogʻning har burchagida oʻzga bir latofat: ariqlarda suv kumushlanadi, maysalardan uqa tutgan hovuz suv bilan emas, nur bilan toʻlgan kabi jimir-jimir mavjlanadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Uchinchi shaxs.

Полная статья →
oz

OZ ’kam\ O z soʻzla, koʻp oʻyla (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli a:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 93), oʻsha davrlardayoq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 105; DS, 71); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: a:z > az > âz

son 1. yoki miqdor jihatdan uncha koʻp boʻlmagan; kam

Oz vaqt

Hovuzda suv

Gap koʻp, koʻmir — Maqol

Oz yemak - soz yemak — Maqol

Yaqinda tabiblarga koʻrsatgan edim, qoningiz oz, qimiz iching, dedi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Yetarli emas, kifoya qilmaydigan, qanoatlanarli boʻlmagan; kam

Bir yigitga yetmish hunar — Maqol

Maqtanma, gʻoz, hunaring — Maqol

Koʻp boʻlsa - ketar, oz boʻlsa - yetar — Maqol

Ikkovimiz oʻtkazadigan oltin umrning oltin minutlarini har qancha oltin soat sanasa oz! — Abdulla Qahhor, Ogʻriq tishlar

Elektr quvvati shu qadar oz ediki, nasos motorlarni aylantirishga ham ojizlik qilib qoldi — Said Ahmad, Ufq

3. Baʼzi-baʼzida; goho-goho, kamdan-kam. Bir oz - ozgina, andak. Ko‘pi ketib, ozi qoldi - yarmidan koʻpi ketib, undan ozroq miqdori qoldi (qiyinchilik kunlar, ogʻir ish va shu kabilar haqida). Oz boʻlmasa - naq boʻlmasa; sal boʻlmasa; naq, xuddi. Oz qoldi - sal qoldi. Eng ozi - kam deganda, eng kami, aqalli

Anvar oʻz tengi bolalar bilan oz aloqa qilar, ularga kam aralashar va ortiqcha oʻynabkulmas.. edi — Abdulla Qodiriy, Mehrobdan chayon

Qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir oz tuzi kam boʻlibdi

Robiya xola bir oz bukchayganicha, mayda qadamlar bilan shipillab, supaga yoʻl boshladi — Saida Zunnunova, Olov

-Koʻpi ketib, ozi qoldi, - ovutdi uni Usmonjon, - hech narsa emas, bu qiyinchiliklar oʻtib ketadi — Saida Zunnunova, Olov

-Oz boʻlmasa, harom oʻlar ekan, jonivor, - deydi u [yoʻlovchi], bir tutam yashil beda bilan pichogʻini artayotib — Parda Tursun, Oʻqituvchi

Har safar momaqaldiroq gulduraganda, "oyi", deb dodlab yuborishiga oz qolardi — Sunnatilla Anorboyev, Hamsuhbatlar

Boya sinfda bolalardan biri himoya tilab: "Hurmatli oʻqituvchim!" deb yuborishga oz qoldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uyatni bilsangiz, eng ozi shuning andishasi kerak emasmi? — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Полная статья →
oʻzgacha

sft. 1. Tamomila boshqa, butunlay farqli.

Ahvol tamomila oʻzgachadir. — OʻTA

Bugungi kunning realliklari urush va tinchlik masalalariga butunlay oʻzgacha yondashuvni talab etadi. — Gazetadan

2. Odatdagidan boshqacha, oʻzicha alohida, oʻziga xos.

Bu qoyadan qaraganda vodiy oʻzgacha bir manzara kasb etar edi.

Bahor kelishi jangchilarimizga oʻzgacha kayfiyat bagʻishladi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Полная статья →
oʻzgarish

1. Oʻzgacha holat yuz berish. P. Qodirov, Qora koʻzlar. T. Rasulov, Marhamat. Oybek, Tanlangan asarlar

Undagi oʻzgarishni koʻrib, Hulkar oʻzini tez oʻnglab oldi

Qizda ham qandaydir oʻzgarish boʻldi

Yoʻlchidagi bu oʻzgarish uning avvalgi fikrini taʼkidladi

2. Taraqqiyot tarixida yuz beradigan keskin burilish, bir holatdan boshqa holatga oʻtish; oʻzgacha, boshqacha boʻlish. . "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

Ijtimoiy tuzumning oʻzgarishi. sht Biz katta ishlar, ulugʻ oʻzgarishlar arafasida turibmiz — Gazetadan

Darhaqiqat, biz Oʻzbekistonning qishloqlarida yuz bergan oʻzgarishlarning shohidi, ishtirokchilarimiz

3. esk. ayn. inqilob

Oʻzgarishning 9 yili davomida.. xotin-qizlar masalasiga kelganda, juda ham oz ishlaganimiz maʼlumdir — Gazetadan

Полная статья →

Показать все · 551 →

В определениях

97

Показать все · 97 →

Сказки

73
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlsizga ming soʻz oz
Устное народное творчество

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Axmoq podshoning dono xotini
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻz xotinlaridan birini qoʻyib yuborishi va keyinchalik uning oldiga mehmonga borishi haqida hikoya qilinadi. Suhbat davomida xotin podsh

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Показать все · 73 →

Диалектные материалы

24
avgʻan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sifatsiz qorakoʻl

Sifatsiz, navi oʻzgargan qorakoʻl teri

buralqy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · begona, oʻzga
bötän
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boshqa, oʻzga

boshqa, oʻzga

bötän
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boshqa; oʻzga
bötän, boʻtan
Xorazm viloyati · boshqa, oʻzga, ayrim

boshqa, oʻzga, ayrim

donmäk
Xorazm viloyati · aynimoq

1. aynimoq, qaytmoq, oʻzgarmoq; 2. tovlanmoq; 3. aylanmoq

Показать все · 24 →