Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oʻygan» — результатов: 371

Фильтр

Словарные статьи

252
oʻymoq

fl. 1. Biror narsa bilan kovlab, chuqur hosil qilmoq; kovlamoq.

Yerni oʻymoq. Devorni oʻymoq.

Tirnoq-la yer oʻyib, suvlar oqizgan Gʻariblar ahvoli qolardi tangga. — Gʻayratiy

Avaz uchi tirsakka oʻxshash silliq tosh topib, boʻzni oʻyib, ikki qator chuqurchalar yasadi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

2. Chuqurcha hosil qiladigan qismini ajratib olmoq.

Men ham lip etib hujraga kirib, xumchadan yogʻ oʻyib oldim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Mana shu yolgʻiz qoʻlim bilan malʼun Japaqning koʻzini oʻyaman. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

3. Naqsh, gul, tasvir va shu kabilar ishlash uchun biror sirtga iz, oʻyiq tushirmoq.

Supachada bir parcha ganchga Naqqosh oʻyar soʻnggi nasini. — E. Rahim

Islomxoʻja ustalar bilan salomlashib, marmar toshga Ogahiy sheʼrlarini oʻyayotgan Xudoybergan muhrkan oldiga bordi. — J. Sharipov, Xorazm

[Solijon] Takrorlaydi darslarin, Koʻzdan tugal oʻtkazar, Toshga oʻygan xat kabi Puxtalab dilga yozar. — Q. Muhammadiy

4. Yemirib, yuvib, chuqur hosil qilmoq.

Oyqiz butun kuchini yigʻib, Pogodinni suv oʻygan chuqurlik qirgʻogʻiga sudrab keldi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Qattiq chimchilamoq.

Rohila [qizning] biqinini oʻyib oldi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

6. Qattiq ruhiy azob bermoq.

Yurak-bagʻrimni oʻyding, Meni nomusga qoʻyding. — H. Olimjon

7. Oʻyib olmoq Qattiq taʼsirli, taʼzirli gap qilmoq.

Alim buva mingboshini oʻyib oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

biror narsani bahona qilib, gap bilan oʻyib-oʻyib oladi. — O. Husanov, Nay

Полная статья →
oy

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Полная статья →
oyi

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Полная статья →
oyat

ot Qurʼon suralarining har bir jumlasi, har bir bandi.

Mehroblar tepasiga xatti shikasta xati bilan oyat yozilgan. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar

Baʼzilar choʻkkalab oʻtirib olib, oʻzlari bilgan oyatni tilovat qilmoqda. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qurʼoni karimda Od qavmi toʻgʻrisida juda koʻp oyatlar nozil qilingan. — Gazetadan

Полная статья →

Показать все · 252 →

В определениях

2

Сказки

113
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aqlli ilon
Устное народное творчество

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Ayyor bilan sodda
Устное народное творчество

Ushbu ertakda bir ayyor bilan sodda yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular topib olgan oltinlar tufayli ayyor soddani aldashga urinadi, ammo oxir-oqibat

Показать все · 113 →

Диалектные материалы

4
kardi
Xorazm viloyati · dimogʻdor, manman, oʻziga bino qoʻygan odam

dimogʻdor, manman, oʻziga bino qoʻygan odam

poza
Andijon viloyati · poʻza

Temirchilikda ketmon zoʻgʻatasini oʻyganda chiqqan chiqindi (Namanganda piza, Qoʻqonda oroyish va chor, Margʻilonda piston deb yuritiladi)

poza
Namangan viloyati · poʻza

Temirchilikda ketmon zoʻgʻatasini oʻyganda chiqqan chiqindi (Namanganda piza, Qoʻqonda oroyish va chor, Margʻilonda piston deb yuritiladi)

qayir
Xorazm viloyati · qayir

qovun ekiladigan boʻz yer; daryo oqmay qoʻygan yer