Поиск

chaqirmoq, chorlamoqрусскийзватьанглийскийcall

Tapuyčï yaŋïlsa oqïtyu keräk, nekükä yaŋïlmiš ayïtyu keräk Xizmatchi xato qilsa, uni chaqirishni buyurish kerak va nima uchun xato qilganini so‘rash kerak – Если слуга ошибается, надо приказать позвать его и спросить, почему он ошибся – If the servant is mistaken, he must be ordered to call him and ask why he was mistaken

fl. 1. Soʻz, jumla, gap, matn va shu kabilarning yozma shaklini ichda yoki ogʻzaki ifodalamoq.

Maqolani oʻqimoq. Qadimiy yozuvni oʻqimoq. Tovush chiqarib oʻqimoq. Oʻqib eshittirmoq. Roʻyxatni oʻqimoq. Notoʻgʻri oʻqimoq. Qiynalib oʻqimoq. Birinchi savolni oʻqidi.

Koʻp oʻtmay, u durustgina oʻqiydigan va uncha-muncha yozadigan boʻlib qoldi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Sheʼriy yoki nasriy matnni yoddan aytmoq.

Yigit forscha bir bayt oʻqidi. — Bobo Uryoniy bu, bilaman! — dedi Avaz. — Boshqa oʻqi! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Choyxonada uzun quloqli qalandar koʻzlarini yumib, yangroq ovozini baland qoʻyib, Mashrabdan gʻazallar oʻqiydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Buvijon, duolaringizni oʻzimizning tilimizda oʻqiyversangiz, xudo tushunmasmikin-a? — Guldasta

3. Diqqat bilan, tahlil qilib nazardan oʻtkazmoq; mutolaa qilmoq.

Diqqat bilan qayta-qayta oʻqimoq.

Koʻp oʻqigansiz, lekin kam bilasiz, singlim! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Fuzuliyni yaxshilab oʻqish kerak! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Oʻzi birikib kelgan soʻzni yoki unga xos maʼnoni (mazmunni) bildiruvchi soʻzlarni, iboralarni aytmoq.

Laʼnat oʻqimoq. Tasannolar oʻqimoq.

Bu yerda ishlayotgan ekskursovodlar hamda qayiqchilar mahorati va matonatiga ofarinlar oʻqidik. — Gazetadan

bugun Erboʻta bilan yoʻlda kelayotib, bolani esdan chiqarib qoʻyganda ham, Hayoti dilrozini oʻqiyotganda ham shu oʻy miyasida, tilining uchida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

5. Diniy tushunchalarni ifodalovchi baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻz ishtirokidagi jumla, gap va shu kabilarni aytmoq, unga oid holat, marosimni oʻtamoq maʼnosini bildiradi.

Nikoh oʻqimoq. Fotiha oʻqimoq. Duo oʻqimoq. Namoz oʻqimoq.

— Shariat boʻyicha nikoh xutbasi oʻqilgan, — dedi shayx — K. Yashin, Hamza

Mansur onasining qabri tepasida uzoq oʻtirdi. Qorovul chol qurʼon oʻqiganidan keyin huvullab qolgan hovliga qaytdi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

6. koʻchma Oʻz tilida soʻzlamoq (shaxsdan boshqa narsalarga nisbatan).

Tong yorishgani, dunyoga nur toʻlgani uchun quvonayotgandek, osmonda toʻrgʻaylar hamd-u sano oʻqiydilar — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bir necha qaldirgʻoch Salor oqimi boʻylab uchar va uchgan koʻyi valfajri oʻqir edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

7. Shaxs yoki narsaning qiyofa, holatidan biror maʼnoni anglamoq, bilmoq, tushunmoq, uqmoq.

Goʻyo bu sehrgar chol hamma sirni betdan oʻqib olar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning koʻzlarida, seni suyganimdan joʻrttaga noz qilyapman, deganday bir maʼno oʻqidi Komila. — Oybek, Tanlangan asarlar

Tabiat oʻz tilida roz aytib shuvullar ekan, yigit bundan oʻz quvonchining madhini oʻqirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

8. Oʻquv yurtlarida tahsil olmoq.

Maktabda oʻqimoq. Litseyda oʻqimoq. Madrasada oʻqimoq. Beshinchi kursda oʻqimoq.

Qunt bilan oʻqidi. Oliy maʼlumotli boʻldi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Boʻldi! Teatr-rassomchilik institutida oʻqiydigan qiz. Xuddi oʻshaning oʻzi! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

9. koʻchma Biror maqsadga koʻndiruvchi, ogʻdiruvchi gaplarni qilmoq, miyasiga quymoq.

Biz ham anoyi emasmiz, axir. Muxbirni oʻrtaga olib, rosa oʻqiymiz — Mushtum

Keyin asta ustidan suv sochdim, tushungan xotinlar tugun koʻtarib yurmaydi, bir kilo — ikki kilo shirinlik yoki biror kiyimlik oladi-qoʻyadi, deb rosa oʻqidim. — T. Alimov, Dashshoʻ

oʻqimoqрусскийчитатьанглийскийread

Elig altï ačtï oqïdï bitig Hukmdor xatni oldi, ochdi, o‘qidi – Правитель принял рукопись, раскрыл[и] прочитал – The ruler accepted the manuscript, opened and read

fl. 1. Oʻqimoq feʼlining orttirma nisbati.

Chiqib, pochtalon berib ketgan maktubni qoʻshnining oʻgʻli Azimxonga oʻqitdi. — H. Shams, Oqpadar

Siz bir necha kishini yordam uchun yuborsangiz, ular oʻz qoʻshnilarini oʻqitib oʻrgatadilar, qanday qilib qurish zarurligini amalda koʻrsatib qaytadilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

[Otabekka:] Bu savol berilib, Homid bilan boyagi uchrashishini unga xotirlatgan va endi ham kulib qaramagan baxtiga laʼnat oʻqitgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Sotiboldi kasalni oʻqitdi — boʻlmadi — A. Qahhor, Bemor

2. s. t. Oʻrgatmoq.

Menga oʻqitasanmi bu ishlarni, oʻzim sendan yaxshi bilaman. Oʻqitma menga, yoshlik qilasan.

jarchi, xabarchi, elchiрусскийвестовой, глашатайанглийскийinformer, herald, ambassador

Meni ïdtï elig oqïtčï seŋä Hukmdor meni senga elchi qilib yubordi – Правитель послал меня к тебе в качестве вестового – The governor sent me to you as a newsman

1. bilim, koʻnikma va malakalarni oʻzlashtirishga qaratilgan oʻqituvchi va oʻquvchilarning hamkorlikdagi harakatini maxsus tashkil etadigan va boshqaradigan jarayon, taʼlim oluvchilarning aqliy kuchi va potensial imkoniyatlarini rivojlantirish, belgilangan maqsad bilan mustaqil oʻqib oʻrganish koʻnikmalarini ishlab chiqish va mustahkamlash;русскийОбучение - 1) специально организованный, управляемый процесс взаимодействия учителей и учеников, направленный на усвоение знаний, умений и навыков, формирование мировоззрения, развитие умственных сил и потенциальных возможностей обучаемых, выработку и закрепление навыков самообразования в соответствии с поставленными целями;английскийTraining - 1) a specially organized, managed process of interaction between teachers and students, aimed at assimilating knowledge, skills, forming a worldview, developing mental capacities and potential abilities of trainees, developing and consolidating skills of self-education in accordance with the goals set;

2. umumiy va kasbiy bilimlarga murojaat etish, ularni shaxsiy amaliyotda egallash, saqlash va qoʻllash yoʻli bilan insonning bilish faolligini uygʻotish va qanoatlantirish;русскийпробуждение и удовлетворение познавательной активности человека путем его приобщения к общим и профессиональным знаниям, способам их получения, сохранения и применения в личной практике;английскийthe awakening and satisfaction of the cognitive activity of a person through his or her familiarization with general and professional knowledge, the methods of obtaining them, preserving and applying them in personal practice;

3. insonning axboriy-operatsion sohasini rivojlantirishga maqsadli taʼsir koʻrsatish;русскийцеленаправленное влияние на развитие информационно-операционной сферы человека;английскийpurposeful influence on the development of the human information and operational sphere;

4. oʻqituvchi (oʻqitish) hamda oʻquvchilar (taʼlim olish) tomonidan amalga oshiriladigan ikki tomonlama jarayon. Oʻqitish oʻquvchining faoliyatini, oʻqish esa oʻquvchining bilim olish faoliyati jarayonini bildiradi. Taʼlim shakllari: jamoaviy, guruhli, individual va boshq.русскийдвусторонний процесс, осуществляемый учителем (преподавание) и учащимся (учение). Обучение выражает деятельность ученика, а учеба - процесс получения знаний учеником Формы обучения: коллективное, групповое, индивидуальное и т.д.английскийa two-sided process performed by the student (teaching) and the student (teaching). Learning expresses the activity of the student, and learning is the process of gaining knowledge by the student Forms of training: collective, group, individual, etc.