Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «dondan» — результатов: 174

Фильтр

Словарные статьи

146
don

ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.

Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol

Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar

2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.

Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot

3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.

Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar

Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol

Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma

Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

  • Don olishmoq Biror kimsa bilan yaqinlik qilmoq, intim munosabatda boʻlmoq; oʻynash boʻlmoq. Oyim tirikliklarida ham dadam Zumrad kampir bilan don olishib yurardilar. — S. Ahmad, Yulduzlar— Bir-biri bilan don olishib qolgan boʻlsa siz bilan biz quda boʻlishdan boshqa ilojimiz yoʻq, — dedi Salim bobo. S. Ahmad, Choʻl oqshomlari.
  • Na don, na somon Hech narsaga yaramaydigan narsa yoki kimsa haqida. Oʻzi, baʼzi retsenziyalar boʻladi, oʻqisang — na don, na somon. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema
Полная статья →
dona

ot 1. Sanoq sonlardan keyin kelib, miqdor bildiradi.

Bir dona gugurt choʻpi. Besh dona tuxum. Bir dona koʻsak.

Raʼno onasining soʻzi bilan qutidan besh-olti dona non olib, dadasining qoʻliga berdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Don, urugʻ.

Anor donasi. Makkajoʻxori donalari. Qoramugʻ donasi boʻlguncha, bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

Bolamning bolasi, qandak oʻrikning donasi. — Maqol

Anor donalaridek shirin soʻzlaring. — U. Ismoilov, Saylanma

3. Sochiluvchan narsalarning har bir yumaloq boʻlagi, zarrasi.

Qum donalari. Munchoqdek ter donalari. Marvarid donalari.

Suluv sochlari toʻzgʻigan holatda yugurib kirib, yomgʻir donalari yumalab turgan yuzini otasining mayin yelkasiga bosdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Nos sochilib, uning bir necha donasi sakrab-sakrab, stol tagiga kirib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Zarralar, boʻlaklar, qismlardan tuzilgan narsaning har bir zarrasi, qismi.

Har qanday materiya alohida donalar yigʻindisidan tuziladi. — Qiziqarli geometriya

5. Shaxmat, shashka va shu kabilar oʻyinlarda har bir sipoh, piyoda yoki toʻgarakcha.

Baʼzan raqibning ikki donasiga birdaniga hujum qilinadi. — Fan va turmush

Biri gazeta oʻqisa, biri kitob varaqlar, biri shashka oʻynasa, biri shaxmat donasini surar edi. — J. Sharipov, Xorazm

6. Choʻtning tugmasimon qismi.

Choʻt donalari shaqir-shuqur boʻlib qoldi. — Mushtum

Полная статья →
dong

ot (dongʻi) Shon-shuhrat, dovruq, mashhurlik.

Yolgʻiz otning changi chiqmas, changi chiqsa ham, dongʻi chiqmas. — Maqol

Johillikdan jon chiqar, Qobillikdan dong chiqar. — Maqol

Gulraʼnoning boʻyi yetib, dongʻi butun qishloqqa tarqaldi. — O. Yoqubov, Ota izidan

Oltin kuzimiz oʻzining saxovati bilan olamga dong taratgan. — Gazetadan

  • dong qotib uxlamoq yoki dong qotmoq Juda qattiq uxlamoq. Yoʻl azobi xiyla toliqtirgan ekan, dong qotib uxlab yotsa, oʻgʻli kirib uygʻotibdi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashgandaBoshi yostiqqa tegishi bilan dong qotib uxlab qoldi. — S. Ahmad, UfqNozima yostiqni ushlagancha dong qotdi. — Yoshlik
  • Dong qotib qolmoq Hayrat yoki qoʻrquvdan es-hushi qochib, serrayib qolmoq. Munisxon nima qilishini bilmay, dong qotib qoldi. — A. Qahhor, SarobTemur Malik bu gaplarni eshitgach, dong qotib qoldi. — Mirmuhsin, Temur Malik
Полная статья →
dono

sft. Aql-zakovatli, donishmand, oqil.

Dono qiz. Dono rahbar. Aytguvchi ahmoq boʻlsa, tinglovchi dono kerak. — Maqol

Nodon soʻzlar — dono ibrat olar. — Maqol

Dononing alami tez tarqaydi. — Yoshlik

Ahmoqlar bilan kulishgandan koʻra, donolar bilan yigʻlashgan afzal. — Gazetadan

Dono maslahat. Ona tilim — dono tilim. — Maqol

Juda dono gaplarni aytdingiz. — S. Ahmad, Yulduzlar

Полная статья →

Показать все · 146 →

В определениях

1

Сказки

26
Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Devbachcha
Устное народное творчество

Ushbu ertakda boyning oʻgʻli botir yigitga aylanib, turli sarguzashtlarni boshidan kechiradi. U ajdarni yengib, podshoh qiziga uylanadi va oʻziga oʻxshagan ukas

Guliqahqah
Устное народное творчество

Ushbu ertakda tilla kokilli oʻgʻilning boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning yovuz kundoshlar va kampirning hiylalaridan qanday omon qolgani hamda oʻz baxtig

Hasan va Zuhra
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning farzandsizligi va uning yangi xotinidan tugʻilgan bolalarga nisbatan qilingan makr-hiylalar hikoya qilinadi. Hasan va Zuhra ismli egizakl

Hotam
Устное народное творчество

Hotam ismli yigitning sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining jasorati va topqirligi bilan koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi.

Показать все · 26 →

Диалектные материалы

1
myrzaqur
Qashqadaryo viloyati · ziyofat

toʻyda har xonadondan bir vakil (keksasini) chaqirib berilgan ziyofat