Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «boʻyicha» — результатов: 565

Фильтр

Словарные статьи

213
boʻyicha

koʻm. 1. (bosh kelishikdagi soʻz bilan)

2. Muvofiq, binoan, koʻra.

Buyruq boʻyicha. Qonun boʻyicha.

U shart boʻyicha Shoqosimga ovqat, yotish uchun juvozxona oldidan bir hujra berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir kun kechasi u [Otabek] yangi odati boʻyicha alla-qayoqqa ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu Oʻroz har kungi odati boʻyicha, jiydaga suyalib, oʻzi yasagan kichkina doʻmbirasini chala ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oid, tegishli, doir.

Klassik kurash boʻyicha mamlakat chempionati boshlandi. — Gazetadan

Rota boʻyicha navbatchi, kichik serjant Nazarov eshitadi. — Gazetadan

Chinniga gul solish boʻyicha ishlarni ishchi-rassom bajaradi. — Gazetadan

Savodsizlikni tugatish boʻyicha oʻqish bir qadar yoʻlga tushib qoldi. — K. Yashin, Hamza

4. Sohasida, masalasida.

Hotam aka brigadasi meva yetishtirish boʻyicha birinchi oʻringa chiqib oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Stansiyaning direktori men emas, Sizsiz, qolaversa, ministrlikning asalarichilik boʻyicha inspektori ham sizsiz. — Mushtum

5. Holatida, shaklida.

Atrof tinch, sahro yaratilgan boʻyicha goʻyo qotib qolganday. — K. Yashin, Hamza

6. Hudud-joy nomlari bilan birga kelib, harakat, hodisa yoki voqeaning shu joyga taalluqli ekanligini bildiradi.

Tuman boʻyicha. Viloyat boʻyicha.

Bultur butun Oʻzbekiston boʻyicha paxtadan rekord hosil olindi. — Gazetadan

1985 yili Yevropa boʻyicha uzun moʻylovlilar orasida birinchilikni olgan turkiyalik Ayub Toʻpchi oʻz moʻylovini besh million liraga sugʻurta qildi. — Gazetadan

  • Shu boʻyicha
Полная статья →
boy

sft. 1. Mol-dunyosi, davlati, boyligi koʻp; badavlat, davlatmand.

Boy odam. Faqir piyoda yurar. Boy — tuyada. — Maqol

Chorakor choraklab olar, boy akam — botmonlab. — Maqol

Xoʻjayinning dadasi katta boy edi, mol-mulkni behad yiqqan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yoshligimda boylar eshigida qarol-lik qilganman. — Gazetadan

2. Iqtisodiy jihatdan mustahkam, hech narsadan kamchiligi, muhtojligi yoʻq; toʻkis, badavlat.

Yurt boy boʻlsa, uning bozori ham toʻkin boʻladi. — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Biz boy ekanmiz, deb qazilmalarning kulini koʻkka sovurdik. — Fan va turmush

3. (koʻpincha joʻnalish kelishigidagi soʻz bilan). Tarkibida, bagʻrida kerakli va foydali narsalar koʻp, moʻl.

Temirga boy ruda. Yeri boyning eli boy. — Maqol

Oʻzbekiston zamini ham maʼdanlarga boy. — Fan va turmush

Bular ham dorivor moddalarga boy, ham ozuqabop oʻsimliklardir. — Fan va turmush

Jiyda gulining atirga boy hidi ufurib turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

4. Biror narsasi, jihati, xususiyati yetarli darajada, toʻla-toʻkis, bekam-u koʻst.

Boy til. Boy tajriba. Boy kutubxona.

Otasi oʻzining boy kutubxonasi bilan bejiz faxrlanmasdi. — K. Yashin, Hamza

Iskandar havas va taajjub bilan binolarga, boy jihozlarga, ayniqsa nozik sanʼat buyumlariga, eshik va derazalarga nazar tashlab qoʻyardi. — Oybek, Nur qidirib

Oʻtgan har bir kun serzavq, sermazmun, turli voqealarga boy boʻldi. — Gazetadan

Uning xotirasi hayratda qolarli darajada boy va tiniq edi. — Gazetadan

5. (odatda egalik qoʻshimchalari bilan) Er; turmush oʻrtogʻi.

Boyim uyda yoʻq edilar. Och kishi moy tanlamas, qari qiz boy tanlamas. — Maqol

Aylanayin boyimdan, Kishnoqi shu toyimdan. — Boychechak

Man bildim: ammamning boyi oʻlibdi, Bilsang, ammam yesir boʻlib qolibdi. — Intizor

6. Boylarga murojaatda yoki ular haqida soʻz borganda, ularning nomi oʻrnida yoki nomiga qoʻshib ishlatiladi.

Boy ota! Bu gapni bir aytdingiz, yana qaytib gapirmang! — Hamza, Boy ila xizmatchi

Xushxabarlar mana endi janobingizdan boʻladi-da, boy pochcha. — Hamza, Paranji sirlari

Nihoyat, ichkari hovli eshigi taraq etib ochilib, Mirodilboy koʻrindi. — U. Ismoilov, Saylanma

7. Kishi ismining tarkibiy qismi boʻlib keladi:

Boltaboy. Teshaboy, Joʻraboy.

  • Boy kasal Oʻzi ogʻir boʻlmasa-da, parvarish talab qiladigan yoki shunday parvarish uchun bahona boʻlgan kasallik; shunday kasallikka uchragan odam. Dard degan narsa anoyi bemorni topsa, tanasidan chiqmay oʻtirib oladi. Shuning uchun ham ogʻrigʻining tayini yoʻq bemorlarni boy kasal deyishadi. — Mushtum
  • Boy bermoq 1. Yutqizmoq, mahrum boʻlmoq (oʻyinda, ishda, kurashda, turmushda). Boy berilgan ishga pushaymon boʻlishdan foyda yoʻq. — N. Safarov, Hayot maktabiMening boy beradigan narsam yoʻq, akasi, boy berib boʻlganman. — A. Muxtor, AsarlarQulay fursatni boy bermoq.Shu gʻanimat paytni boy bersak, paxta haqida oʻylashning hojati ham qolmaydi. — S. Ahmad, HukmQanday toʻgʻri kelsa, shunday yashashlik — umrni boy berishlikdir. — Gazetadan
  • Sir(ni) boy bermoq Maxfiy narsani yoki zaif tomonlarini bildirib qoʻymoq. Sir boy berding — bosh boy berma. — MaqolBoʻtaboy endi qoʻrqib ketdi, lekin sir boy bermadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariU sap ogʻrindi, lekin sir boy bermadi. — M. M. Doʻst, Lolazor
Полная статья →

Показать все · 213 →

В определениях

330

Показать все · 330 →

Сказки

15
Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Donishmand yigit
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning adolatsiz hukm chiqarish usuli va donishmand yigitning dushmanlari tomonidan tuzoqqa tushirilishi tasvirlanadi. Yigit oʻz aql-zakovati bi

Dono qiz bilan boy
Устное народное творчество

Bu ertakda dono qizning oʻtkir aqli va topqirligi tufayli otasining mol-mulkini qaytarib olgani hamda boyning hiylalarini fosh etgani hikoya qilinadi. Qiz oʻz d

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Hunarning xosiyati
Устное народное творчество

Ushbu ertakda kambagʻal dehqonning oʻgʻli Rafiqning duradgorlik hunarini oʻrganishi va tushida koʻrgan qizni topish uchun boshidan kechirgan sarguzashtlari hiko

Ikki tabib
Устное народное творчество

Kambagʻal oiladan chiqqan Odil mehnatsevarligi va aql-zakovati bilan tabiblik ilmini egallaydi. Uning raqibi Jobir esa hasadga berilib, Odilga yomonlik qilishga

Показать все · 15 →

Диалектные материалы

4
qazu:
Xorazm viloyati · qazish

qazish (har yili qish oylarida arna, yap, salmalarni tozalash boʻyicha oʻtkaziladigan tadbir)

väddish
Qashqadaryo viloyati · vaddish

milliy kurash boʻyicha mashq

väddish
Samarqand viloyati · vaddish

milliy kurash boʻyicha mashq

väddish
Buxoro viloyati · vaddish

milliy kurash boʻyicha mashq

Внешние ресурсы

3
Корпус узбекского языка
Корпусы и научные ресурсы

Электронный корпус узбекского языка: поиск по словоформам, леммам и сочетаниям, конкорданс, морфологический анализ; параллельный и учебный корпусы.