ot
1.
Tevarakdagi fazo, joy, yer; hamma taraf.
Kun botgan, butun atrof qorongʻilashgan edi. — S. Ayniy, Qullar
Yoʻlchi atrofga koʻz tashlar, shamolda shildiragan har bargdan choʻchir edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kuy kechaning jimligida atrofga ravon oqadi. — S. Zunnunova, Olov
2.
Tevarakdagi yaqin joy, yaqin oradagi yerlar.
[Yormat] Atrofdan bironta tarvuz topib keltirish uchun Oʻrozga yalindi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qorabuloq qishlogʻi va atrofiga qozilik qiluvchi maʼlum zot edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3.
Biror narsaning gir aylanasi, tevaragi yoki cheti, zihi.
Atrofi qora, oʻrtasi gulli patnis. Dasturxon atrofi. Hovuz atrofi.
Asrorqulning koʻz atrofi qizarib, yuzida soxta tabassum aks etdi. — A. Qahhor, Asror bobo
4.
koʻchma
Tevarakdagi muhit, kishilar.
Maryamxon oʻzi toʻqiganmi yo atrofdan eshitganmi, har vaqt shunday javob berar edi: Kundosh — boshingda tosh, koʻzingda yosh. — Oybek, Tanlangan asarlar
5.
3-shaxs joʻnalish kelishigi va oʻrin-payt kelishigi affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (atrofida).