Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «XOʻR» — результатов: 341

Фильтр

Словарные статьи

208
xor

sft. 1. Beeʼtibor; kamsitilgan, tahqirlangan.

Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da shuncha xoʻrlanganim! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Nochor ahvolga tushgan; gʻoyat qashshoq.

Hunar — zar, hunarsiz — xor. — Maqol

Hunarli el xor boʻlmas. — Maqol

3. Beqadr, qimmati tushgan.

Bozorda mevalar xor.

  • Xor boʻlmoq Beqadr, behurmat boʻlmoq. [Muqimiy:] Haqiqat istaganlar boʻldilar xor, Kimiki muttahamdur, yurtga sarkor. — S. Abdulla, Ota va oʻgʻil
  • Xor qilmoq (yoki tutmoq) Beqadr, behurmat qilmoq; ayanchli ahvolga solmoq. Bu uch bolani Nodira xor qilib qoʻyishni istamasa ham, erining faqirligi bunga mone edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon[Oʻzbek oyim Zaynabga:] Kelinni xor tutar ekan, demasinlar, sen ham oʻzingni tuzat! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Полная статья →
xoʻrak

ot 1. Yeyish mumkin boʻlgan narsa; yemish, ovqat.

Aqlli odam qish gʻamini yoz yer, Kecha boʻlsa, xoʻragini oz yer. — Maqol

Dasturxonda turfa noz-neʼmatlar — xoʻraklar: palov, nisholda, holva — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

Yaqinlarda tabiblarga koʻrsatgan edim, qoningiz oz, qimiz iching, xoʻrak oldidan mayiz isteʼmol qiling, deb kengash berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Mol, hayvon, parranda ovqati (yem, don va shu kabilar).

Koʻyga xoʻrak bermoq.

— Nega xoʻrakka terib tashlagan bezdek boʻzrayib turibsan? — dedi Mavlon. — B. Rahmonov, Mardlar qissasi

3. Xoʻra.

  • Xoʻrak qilmoq Ovqat yemoq, ovqatlanmoq. — Xoʻrak qildingizmi? — dedi [Kumush Otabekka]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Полная статья →
xoʻrda

ot Guruchli suyuq ovqat; mastava.

Nihoyat, tushga yaqin oyisi qilib bergan achchiq xoʻrdani ichib, bir oz oʻziga keldi — P. Qodirov, Uch ildiz

Shoqosim qayerdadir pishirib bergan serqatiq xoʻrda oshdan u [Gulnor] yarim kosa ichdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Birovning xoʻrda-burdasida boʻlmoq
  • Ham xoʻrdani, ham burdani urmoq Ikki taraflama manfaatdor boʻlmoq.
Полная статья →
xoʻroz

ot 1. Xonaki tovuqlarning va baʼzi tovuqsimonlarning erkagi.

Babaq xoʻroz. Urushqoq xoʻroz.

Qoʻnoqdagi xoʻroz choʻzib-choʻzib qichqirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. S. t. Tanti; mard.

Xoʻroz yigit.

Tantiboyvachchanikiga boramiz ertaga Juda xoʻroz odam. Koʻrsangiz, oʻzingiz ham hayron qolasiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Gʻanivoy juda bopta ish qipti, bunaqa ishni yigitning xoʻrozi qiladi, — dedi Burgut. — S. Ahmad, Choʻl burguti

  • Xoʻroz gap yoki gapning xoʻrozi [Yusufjon:] Hamzaxon, nuqul haqiqatni dangal yozibsiz, Boylardan qoʻrqmay, xoʻroz gap qilibsiz. — K. Yashin, Hamza
  • Xoʻroz qichqirmasdan Nihoyatda barvaqt, erta tongda. Vrach qabuliga birinchi boʻlib yozilay, deb xoʻroz qichqirmasdan kelgandim. — MushtumKelin xoʻroz qichqirmasdan turib, nonga xamir qordi. — Gazetadan
Полная статья →

Показать все · 208 →

В определениях

7

Показать все · 7 →

Сказки

59
Aql va boylik
Устное народное творчество

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyning oʻgʻli
Устное народное творчество

Boyning erka oʻgʻli otasidan qolgan mol-mulkni isrof qilib, doʻstlarining soxta maqtovlariga uchadi. Oxir-oqibat, u otasining vasiyatiga amal qilib, kutilmagan

Показать все · 59 →

Диалектные материалы

67
Moshoba
Buxoro viloyati · moshxoʻrda
Qaroli
Buxoro viloyati · qora olxoʻri
chimxoʻr
Andijon viloyati · ovqat tanlagich

ovqatni tanlab, oz-oz yeydigan, har qanday ovqatni yeyavermaydigan (insonlarga nisbatan ham)

ele
Qashqadaryo viloyati · olxoʻri turi

olxoʻrining bir turi

Показать все · 67 →