ot 1. Jangchining tanasini qilich, nayza va shu kabilar tigʻli qurollar zarbidan himoya qiluvchi, turli materiallardan yasalgan moslama.
Badia siri fosh boʻlib — qilichi sinib, qalqoni teshilgan sarbozolarday, lol boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Hammadan oldinda boshdan-oyoq zirhli kiyim kiyib, qoʻlida qalqon tutgan Ahmad Tanbal kelmoqda edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
2. koʻchma Ofat, balo, koʻngilsiz hodisalar va shu kabilardan saqlovchi vosita; toʻsiq, gʻov.
Qum balosiga, garmsel balosiga nima qalqon — daraxt qalqon. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Nizomulmulk sizning zarbangizga qalqon qidirib, oʻzini u tomonga yaqinroq olib yuribdi. — Oybek, Navoiy
3. koʻchma Himoyachi.
Mathasan ogʻam yonimda boʻlsa, koʻchada qoʻrqmay yuraman. Bu mening qalqonim-da. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Koʻkragini (yoki koʻksini, bagʻrini, oʻzini) qalqon qilmoq Jonini ham ayamay qoʻriqlamoq, koʻksini tutib himoya qilmoq, daf etmoq. Ana shu yillarda Xolmat Rajabov dushmanlarga koʻkragini qalqon qilganlardan. — N. Safarov, Olovli izlarU koʻksini qalqon qilib, yurtini himoya qildi. — Mirmuhsin, Qulamas qoyaBir toʻda odamni tasirlatib oʻqqa tutishganda, bir chol, bolani orqasiga olib, oʻzini qalqon qilgan ekan-da. — R. Fayziy, Hazrati inson