Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «KALTA» — результатов: 255

Фильтр

Словарные статьи

30
kalta

sft. 1. Uzunlik oʻlchami kichik; qisqa.

Kama shim. Kalta qalam. Kalta ip bogʻlovga yetmas. — Maqol

Simni kalta kesmoq.

Maston kalta, ammo yoʻgʻon ikki oʻrim sochini boshiga oʻradi-da oyogʻidagi agʻdarma etikni koʻzdan kechirdi. — A. Qahhor, Maston

2. Uzunligi nisbatan kam, yetarli emas; qisqa.

Uning ipak sallasi nozik qilib oʻralgan, kalta yengli ipak abosi oʻziga juda yopishib turadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Arslon ham egasining buyrugʻini kutayotganday, kalta dumini qimirlatib — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Vaqt nuqtai nazaridan qisqa, tez tugaydigan, uzoq davom etmaydigan.

Kalta kun.

Soat ketidan soat oʻta berdi. Kalta kuz kuni ogʻdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bu gaplashuv ham kaltagina savol-javobdan iborat boʻldi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Ingichka va yoʻgʻon, kalta va choʻziq tovushlar kekirdaklari uzilib ketmaydimi bu xoʻrozlarning? — I. Rahim, Ixlos

  • Gapni kalta qilmoq Gapni choʻzmaslik. Ammo inson qalbini shilliq qurtdek kemirib tashlaydigan gumon va shubha ich-ichini kemirayotganidan ijirgʻandi, sezdirib qoʻymaslik uchun gapini kalta qildi. — S. Karomatov, Oltin qum
  • Kalta oʻylamoq Yaxshilab, pishiq qilib oʻylamaslik, yuzaki oʻylamoq. Ayb oʻzimda. Kalta oʻylabman. Toʻy boʻlmaydi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.
  • Qoʻli kalta Imkoniyati cheklanganlikni, ilojsizlikni bildiradi. Oʻylab qarasam, doʻppi tor ekan... kattaroq ish qilishga qoʻlimiz kalta ekan. — I. Rahim, Ixlos
Полная статья →
kaltak

ot 1. Daraxt, buta kabilarning barg-butoqsiz uzun shoxi (singan yoki maxsus qirqib olingan, hoʻl yoki quruq).

Tekinga oʻrgangan tekinxoʻr qoʻliga kaltak ilinsa ham, kerak boʻlib qolar, deb olib ketaverar ekan. — Mushtum

Oyimcha bibi ularni [tovuqlarni] koʻrdi-yu qoʻliga tushib qolgan bir kaltakni havola qilib, tirqiratib haydab, qargʻay-qargʻay uyiga kirib ketdi. — K. Yashin, Hamza

2. Urish, savash, haydash uchun ishlatiladigan maxsus yogʻoch; tayoq, govron.

[Jallod] Bandining tizzasidan quyisiga, oyoqlari suyagining qirrasiga kaltak bilan qattiq bir urdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

[Sherbek] Kuliga kaltak olib, mol boqqani qirga chiqqanida quvonchini ichiga sigʻdira olmay dumbaloq oshgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Toʻqmoq, choʻqmor; gurzi.

Toʻqson botmon choʻyan kaltak qoʻlimda. — Shirin bilan Shakar

[Koʻkaldoshning] Taqimida besh yuz botmon kaltagi. — Alpomish

4. Tayoq, musht va shu kabilar zarbi; urish.

[Laʼli] bekning kaltaklari ham yodidan koʻtarilib, alanga chayqalayotgan yerga yugurdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Suvonjonning kaltakka toqat qilishi Oysuluvga badtar alam qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. Qattiq teguvchi, zarba boʻluvchi narsa; dakki.

Avaz uyiga kirgach, oʻzicha kulib: Mening sheʼrim ular uchun kaltak boʻladi, — deb qoʻydi. — J. Sharipov, Xorazm

Cholning har bir maqtov soʻzi polvonga kaltak boʻlib tushmoqda edi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda

  • Boshida kaltak sinmoq Ajrini (jazosini) tortmoq; qattiq gap eshitmoq; baloga qolmoq. Hamma ayb Salohiddinda. Kaltak shu odamning boshida sinishi kerak. — A. Qahhor, SarobShuncha kalit choʻntagimda boʻlgani bilan bitta-yarimta narsani nari-beri qilib koʻray-chi, boshimda kaltak sinsin — S. Mahkamov, Shogird
  • Kaltak yemoq Kaltakka duchor boʻlmoq, kaltaklanmoq. Echkining kaltak yegisi kelsa, choʻponning tayogʻiga surkanadi. — Maqol
  • Kaltak ostida qolmoq Koʻp kaltak yemoq; doʻpposlanmoq, savalanmoq. Birdan oʻnlarcha musht havoga koʻtarildi. Ellikboshi va uning sheriklari kaltak ostida qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Oq kaltak, qora kaltak Hujum qilish uchun tayoq, tesha va shu kabilar bilan qurollangan olomon haqida.
  • Qora kaltak bilan Qurolsiz, oddiy tayoq bilan. [Abdurahmonboy:] Mirzaqul, Nikolay polvon zoʻr. Xom xayollarga borib yurmang, qora kaltak bilan podshohlikni yiqitib boʻlarmishmi! — N. Safarov, Uygʻonish
Полная статья →

Показать все · 30 →

В определениях

143

Показать все · 143 →

Сказки

28
Baliq sotuvchi Ahmad
Устное народное творчество

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Baliqchi bilan shoqol
Устное народное творчество

Bu ertakda baliqchi bobo va ayyor shoqolning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Shoqolning hiylasi tufayli boshqa shoqollar kulgili ahvolga tushib qoladi.

Boyvachcha bilan pari
Устное народное творчество

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Boʻri bilan mergan
Устное народное творчество

Ushbu ertakda mergan tomonidan quvilgan boʻrining boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning turli hayvonlar va chol bilan boʻlgan munosabatlari hikoya qilinadi.

Boʻri bilan tulki
Устное народное творчество

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Показать все · 28 →

Диалектные материалы

54
bat-bat
Xorazm viloyati · kaltakesak
batbat
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · kaltakesak

qumga botib ketadigan kichik kaltakesak

batbat
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qumga botib ketadigan kaltakesak
beda oraq
Fargʻona viloyati · beda oʻroq

Oʻroqning boʻyni kaltaroq, ixchamroq, beda oʻrish uchun moslangan formasi

böjäk
Xorazm viloyati · bujak

kaltakesakning bir turi

Показать все · 54 →