Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «BUZ» — результатов: 344

Фильтр

Словарные статьи

178
buzmoq

fl. 1. Parchalab yoki qoʻporib, agʻdarib yoʻq qilmoq; ishdan chiqarmoq, yaroqsiz holga keltirmoq; vayron qilmoq, yemirmoq.

Devorni buzmoq. Uyni buzmoq. Oʻyinchoqni buzmoq. Uy buzganning uyi buzilar. — Maqol

Otning yomoni oxur buzar. — Maqol

ilonning oʻrdasini buzganingiz chakki boʻpti-da, oʻgʻlim. — M. Mansurov, Yombi

[Dadavoy Xadichaga:] Soat meniki. Buzadigan ham oʻzim, tuzatadigan ham oʻzim. — Uygʻun, Navbahor

Jaynoq, qulfni buzma, yaxshilik koʻrmaysan. — N. Safarov, Sharq tongi

2. Oʻzgartirib, boshqa maqsadda foydalanish uchun moslamoq.

Bedani buzib, paxta ekmoq. Paltoni buzib, kostyum qilmoq.

Mana, kanal bitdi, mana bu toʻqaylarni buzib, yangi yer ochayotibmiz. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Uyda bir eski gilamcha bor edi, uni buzib, yana bir xurjun qilib olar edim. Mirtemir.

3. Insonning biron-bir ruhiy holatiga, osoyishtaligiga ziyon keltirmoq, zarba bermoq.

Ikromjon xotinining quvonchini buzgisi kelmadi. — S. Ahmad, Ufq

Eski turmush quzgʻunlari, bir yangi turmush qurgan oilaning turmushini buzmoq uchun qanday hiylalar qilgansiz. — Hamza, Tuhmatchilar jazosi

4. Jamoaviy qoidalarga, turmush tarziga xilof ish qilmoq, unga rioya (amal) qilmaslik.

Qonunni buzmoq. Intizomni buzmoq.

Sen, rais, umumiy yigʻilish qarorini buzma, oʻzboshimchalik qilma, ha, yomon oqibatlarga olib keladi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Uz ahdingni buzib, inkor aylama. — Habibiy, Devon

5. Zararli taʼsir koʻrsatib, ishini, faoliyatini yomonlashtirmoq.

Yogʻli ovqat meʼdani buzadi.

6. Mavjud vaziyatni, holatni oʻzgartirmoq, unga xalal bermoq.

Tinchlikni buzmoq. Suhbatni buzmoq.

Bu jimlikni oxiri Jannat buzdi. — S. Ahmad, Ufq

Begʻam, betashvish doʻstlar shirin uyquda edilar. Elmurod ularning uyqusini buzmaslik uchun asta karavoti yoniga bordi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

7. Haqiqatdagidan, aslidagidan boshqacha qilib yubormoq.

Haqiqatni buzib koʻrsatmoq. Soʻzni buzib yozmoq. Fikrni buzib talqin qilmoq.

— Mezbon qani, Teshabay? — dedi u, rus tilini nemislarga xos bir talaffuz bilan buzib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

8. Uddasidan chiqa olmay, yomon yoki yaroqsiz qilib qoʻymoq.

Oshni buzib qoʻyibsiz. Suratni buzib qoʻyibsiz.

9. Inson axloqi, feʼl-atvorini yomon tomonga oʻzgartirmoq.

Kishining zari kishini buzar, zarni koʻrgan — zanjirni uzar. — Maqol

Hali erimniyam buzyapman deng? — Hamza, Tuhmatchilar jazosi

10. Oʻzaro munosabatlarni yomonlashtirmoq, chatoqlashtirmoq.

Yaxshi oʻgʻil yurt tuzar, yomon oʻgʻil yurt buzar. — Maqol

Jahl ustida urishib qolgan boʻlsangiz, ehtimol, yarashib qolarsiz. Oilangizni buzmang! — Mirmuhsin, Umid

Kimki odamlar oʻrtasini buzib yuruvchi boʻlsa, u ham moʻmin emasdir. — Fan va turmush

11. Bokiralikdan judo qilmoq, nomusiga tegmoq.

Ahmoq yigit nodonlik qilib, qizni buzib qoʻyibdi.

12. Biror harakatni, marosimni toʻxtatmoq.

Sen buzding Nodirshohning toʻyini — Yusuf va Ahmad

13. Foydalana boshlamoq (yaxlit yoki yangi narsalardan).

Pulni buzmoq. Bochkadagi yogʻni buzmoq.

  • Goʻshtni buzmoq Butun molning goʻshtini boʻlaklarga boʻlmoq, burdalamoq.
  • Koʻngilni buzmoq 1. Koʻnglini vayron qilmoq, dilini ogʻritmoq. Dildor ana shunday koʻngilni buzadigan oʻylar bilan band edi. — S. Ahmad, UfqUmidingni uzma, koʻnglingni buzma. — Maqol
  • Olamni (yoki dunyoni) buzmoq Atrofni boshga koʻtarmoq, larzaga solmoq. Ichkarida xotinlar majlisi: birov yor-yor oʻqib, tagʻin bittasining quvonchi ichiga sigʻmay xoxolab, dunyoni buzadi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBaʼzilar borki, qilar ishining tayini yoʻq, daʼvosi olamni buzadi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
  • Taxini buzmoq Kiyilmagan kiyim, tutilmagan oʻrin-bosh va shu kabilardan foydalana boshlamoq.
  • Xayolni buzmoq Xayolni boʻlmoq, sochmoq. Faqat oshxonadan chiqib kelayotgan kelinning salomigina uning xayolini buzdi. — Oydin, Doʻndiqdan ham yosh ekan
  • Husn buzmoq Husniga mos tushmay, koʻzga yomon qilib koʻrsatmoq. Endi uning xayolini band qilgan narsa qishloqning husnini buzib turgan eski goʻristonni koʻchirish muammosi edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMahallada, shoir Shukrullo taxta imorat qurib, koʻchamizning husnini buzdi, unda did yoʻq ekan-ku, degan gap tarqalibdi. — Shukrullo, Saylanma
Полная статья →
buzoq

ot Sigirning bolasi.

Yaxshi buzoq ikki onani emadi. — Maqol

Sigirning sutida buzoqning haqi bor. — Maqol

Podadan adashgan buzoqqa oʻxshab, duch kelgan eshikka boshingni tiqaverasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Tong otganda, apil-tapil sigirni sogʻishga borsa, sigiri ham, buzoq ham yoʻq. — Mushtum

  • Ammamning buzogʻi
  • Buzoqnig yugurgani somonxonagacha Qoʻli qisqa, imkoniyati cheklangan odam yugurgani, hovliqqani bilan hech narsa qilolmaydi, degan maʼnoda ishlatiladigan maqol. Qoʻlingizdan kelganini qilasiz, bek, ammo unutmangki, buzoqning yugurgani somonxonagacha. — H. Gʻulom, MashʼalBuzoqning yugurgani somonxonagacha, zirillamaliklar iniga kirib ketdi. Endi u kovakdan hali-veri chiqolmaydi. — S. Ahmad, Ufq
  • Nomaʼqul buzoqning goʻshtini yebsiz Nomaʼqul aytibsiz, nomaʼqul (bekor) qilibsiz kabi maʼnolarda ishlatiladigan ibora. — Nomaʼqul buzoqning goʻshtini bir yedik-da, — deydi Berdi tatar. — A. Qodiriy, Obid ketmon
Полная статья →

Показать все · 178 →

В определениях

22

Показать все · 22 →

Сказки

66
Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Attang
Устное народное творчество

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Устное народное творчество

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Показать все · 66 →

Диалектные материалы

78
Gosälä
Buxoro viloyati · buzoq

Buzoq

Hodjak
Buxoro viloyati · buzoq

Buzoq

Hodjak
Xorazm viloyati · buzoq

Buzoq

alagʻayim
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · havo buzilishi

havo buzilishi, havoning aynib turishi

ardana
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ardana

bolasidan ajralgan mol (ko'shagidan ajralgan tuya, buzog'idan ajralgan sigir va b.).

avramchylyq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ogʻirchilik

Ogʻirchilik; kulfat; buzuqilik, buzuqchilik

Показать все · 78 →