Қидирув

фл. 1. Томоққа яқин суюқликни ютмоқ, ютгандек ҳаракат қилмоқ.

Чол қулт этиб ютинди. Ўйчан кўзларини найга қадаб, тикилиб қолди. — Ў. Ҳошимов, Кўприк

Лоланинг кўзига ёш келди, лекин йиғламади. Қуруқ ютиниб, кўз ёшини қайтариб юборди. — Ё. Шукуров, Биринчи парвоз

2. Ичкиси, егиси келиб, томоғида ютиш ҳаракатини қилмоқ.

Чойхоначи келтириб қўйган чойни қайтараётган эди, димоғига ош ҳиди урилиб, ютинди. — Ш. Холмирзаев, Милтиқ отилди

Меливой ҳақиқатда чўллаган экан, ютиниб, пиёлага қаради. — Ф. Мусажонов, Нозик масала

фл. 1. Бўғиз мускуллари кўмаги-да оғиздаги бирор нарсани томоқсан ўтказмоқ; ичмоқ; емоқ.

Дори ютмоқ. Сув ютмоқ. Дўстинг учун заҳар ют. — Мақол

Ютга-ним — ўзимники, чайнаганим — — гумон.

Эр бечора худди қаттиқ ётган касалдек майни қулт-қулт ютибди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Эътибор опа иштаҳа билан толқон ямлаб ютаётган Тўлқинжоннинг тим қора жингалак сочини силади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Ичига тортмоқ, сўрмоқ.

Папирос тутунини ютмоқ.

Болалигидан савағич чангини ютиб, қирққа кирмай, ўпкаси тешилиб ўлган оталар, бўзчи тақдирини била туриб, болаларига ҳамон шу касбни мерос қолдирар эдилар. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. кўчма Бирор нима дейишдан ўзини тиймоқ, ошкор қилмаслик.

Эргаш ака аввалги шахтидан тушди нимадир демоқчи эди, гапини ютди. — Н. Сафаров, Қаҳрамоннинг туғилиши

Тўсатдан келиб қолган Фотимани кўриб, йигитлар нафратларини ютдилар. П.

4. Турсун, Ўқитувчи.

Ғамни ютди, ютди аламни. Дард қуритди кўздаги намни. Э. Раҳим.

[Бибихатча] Ғира-шира тонгда изтиробини ичига ютиб, қўрадан чиқди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

— Маҳкам ака, — деди Гавҳар, — кўнглингизга келган ҳамма нарсани айтинг, ўтган йилдагидай ичингизга ютиб юрманг. — П. Қодиров, Уч илдиз

5. Ўз қаърига тортмоқ, ёʻқ қилмоқ.

Нега худонинг қаҳри келмас экан? Нега бу аблаҳ бойни ер ютиб юбормасикин-а? — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

Уруш она ардоқлаб тарбиялаган фарзандларни балодай ютади. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

1. Дон-ғалла унмаган йил; очарчилик, қаҳатчилик

2. Чорва очарчилиги; ўлат

Увоқ моллар кўтарам бўлиб, ют бошланди. Асабий текширишлар кетди; ахир қирилиб кетган моллар учун кимдир жавоб бериши керак- — С. Анорбоев, Оқсой

Табиий офат — қурғоқчилик бўлганидан (қора ют), қор кўп ёққанидан (оқ ют) ёки яхвонлик … оқибатида чорва молларининг яйловларда озиқсизликдан қирилиб кетиши — С. Қораев, Топонимика

Ağız ve burun boşluklarıyla gırtlak ve yemek borusu arasındaki boşluk.ҲАЛҚУМ, БЎҒИЗ

shóllegen, suwsagan

от 1. Ичишдаги ҳар бир ютиш, томоқдан ўтказиш.

У, чанқовдан оғилни бузиб чиқиб, дуч келган ариқни очкўзлик билан симирган буқачадай, катта ютумлар билан ичаверди. — Ойбек, Навоий

2. Ўлчов билдирувчи (нумератив) сўз; қултум, ҳўплам.

Бир ютум сув.

Почамир билан Жума тоға бир четдан ҳовузга яқинлашдилар; лойқаланган сувдан бир-икки ютум олиб ичдилар. — Фитрат, Қиёмат

3. Ютиш, ичишдаги таъм; ютиш, ичим.

Ютуми яхши вино.

от 1. Иш, фаолиятда эришилган муваффақият; ғалаба.

Илм-фан ютуқлари.

Мен ўзбек халқининг пахтачилик соҳасида бу йил эришган катта ютуғини кўриб, беҳад қувондим. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Ютуқлар замирида доимо катта меҳнат, изланиш ўрин олган бўлади. — Газетадан

— Ҳа-да, ишни бўшаштирмай, ураверайлик, битта тош жилдирсак ҳам, ютуғимиз, — деди Ғуломжон. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Заём, лотерея каби ўйинлар тиражида қўлга киритиладиган, ютиб олинадиган нарса.

Заёмга беш минг сўм ютуқ чиқди. Ютуқни олмоқ.

Жўравой билетларни қўлга олгач, мажбурлаб берилган лотереяга кўпинча ютуқ чиқади, деган миш-мишларни эслаб, кўнглида қандайдир умид учқуни йилт этди. — Газетадан

3. Баҳс, беллашув кабиларда эришилган ғалаба ва шу ғалаба учун берил(ади)ган нарса.

Йирик-йирик мусобақаларда ажойиб ютуқларни қўлга киритган.

— Енгилдим — Енгилган бўлсангиз, ютуғимни беринг. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

1. Ağızda bulunan bir şeyi yutağa geçirmek.ЮТМОҚ

2. Haksız olarak kendine mal etmek, zorbalıkla elinden almak.

от Очкўз, ебтўймас.

сфт. Ютуқ чиқиши мумкин бўлган, ютуқ чиқадиган.

Ютуқли заём.

фл. Ютамоқ феълининг орттирма нисбати.

1. Оптик қувватнинг металлар ва гидроксил ионлар каби ифлосланишлари мавжудлиги, шунингдек, радиацион нурланишга таъсирчанлик орқасида келиб чиқадиган иссиқликка айланиши натижасида оптик толада қувватнинг ёʻқолиши.инглизчаabsorptionрусчапоглощение

2. Электромагнит тўлқинларнинг энергиянинг бошқа турига, одатда, иссиқликка айланиши оқибатида радиотўлқинларнинг сўниши.

фл. Ютмоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. 1. Ниҳоятда сувсамоқ, чанқамоқ.

Очил акалар яна ярим тунда қайтишди. Ҳаммалари кела солиб, ютоқиб сув ичишди-да, таппа ташлаб, тошдек қотишди. — А. Мухтор, Чинор

Кампир манний крупа билан шакар солиб сут пиширди. Уни шишага солиб берган эди, бола худди она кўкрагига ютоқиб ёпишгандай, икки қўли билан идишни чангаллаб, миқ-миқ шимира кетди. — Ҳ. Назир, Кўктерак шабадаси

2. Ғоят очқамоқ, очлик ҳис этмоқ.

Умида қўлидаги зоғора нонни ютоқиб кавшарди. — Ш. Холмирзаев, Ўн саккизга кирмаган ким бор

3. Умуман, бирор нарсага ўта талаб бўлмоқ, эҳтиёж сезмоқ.

Деразани очиб ташлайлик, Уй ютоқиб олади нафас. — У. Қўчқоров

Арслон каби тутоқиб, Дев сингари ютоқиб. — З. Диёр

Бобур ютоқиб, олдинга интилди навкарлар қуршовини ёриб чиққанда, юзига шабада тегиб, хиёл енгиллашди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

от Бирор соҳада юз берган муваффақияцизлик, зарар кўриш; зиён.

Бу шахмат партиясини мен ютқизиқ деб биламан.

сфт. Ютуқ чиқмайдиган, ютуқ чиқиши мумкин бўлмаган.

Ютуқсиз иш.

фл. Ютмоқ феълининг биргалик нисбати.

1. Tükrüğü yutmak veya bir şey yutuyormuş gibi gırtlağı hareket ettirmek.ЮТИНМОҚ

2. Bir şeyi söylemekle söylememek arasında duraksamak.