Qidiruv

fl. Yutmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. 1. Boʻgʻiz muskullari koʻmagi-da ogʻizdagi biror narsani tomoqsan oʻtkazmoq; ichmoq; yemoq.

Dori yutmoq. Suv yutmoq. Doʻsting uchun zahar yut. — Maqol

Yutga-nim — oʻzimniki, chaynaganim — — gumon.

Er bechora xuddi qattiq yotgan kasaldek mayni qult-qult yutibdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Eʼtibor opa ishtaha bilan tolqon yamlab yutayotgan Toʻlqinjonning tim qora jingalak sochini siladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Ichiga tortmoq, soʻrmoq.

Papiros tutunini yutmoq.

Bolaligidan savagʻich changini yutib, qirqqa kirmay, oʻpkasi teshilib oʻlgan otalar, boʻzchi taqdirini bila turib, bolalariga hamon shu kasbni meros qoldirar edilar. — A. Muxtor, Opa-singillar

3. koʻchma Biror nima deyishdan oʻzini tiymoq, oshkor qilmaslik.

Ergash aka avvalgi shaxtidan tushdi nimadir demoqchi edi, gapini yutdi. — N. Safarov, Qahramonning tugʻilishi

Toʻsatdan kelib qolgan Fotimani koʻrib, yigitlar nafratlarini yutdilar. P.

4. Tursun, Oʻqituvchi.

Gʻamni yutdi, yutdi alamni. Dard quritdi koʻzdagi namni. E. Rahim.

[Bibixatcha] Gʻira-shira tongda iztirobini ichiga yutib, qoʻradan chiqdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

— Mahkam aka, — dedi Gavhar, — koʻnglingizga kelgan hamma narsani ayting, oʻtgan yildagiday ichingizga yutib yurmang. — P. Qodirov, Uch ildiz

5. Oʻz qaʼriga tortmoq, yoʻq qilmoq.

Nega xudoning qahri kelmas ekan? Nega bu ablah boyni yer yutib yubormasikin-a? — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi

Urush ona ardoqlab tarbiyalagan farzandlarni baloday yutadi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

1. Don-gʻalla unmagan yil; ocharchilik, qahatchilik

2. Chorva ocharchiligi; oʻlat

Uvoq mollar koʻtaram boʻlib, yut boshlandi. Asabiy tekshirishlar ketdi; axir qirilib ketgan mollar uchun kimdir javob berishi kerak- — S. Anorboyev, Oqsoy

Tabiiy ofat — qurg‘oqchilik bo‘lganidan (qora yut), qor ko‘p yoqqanidan (oq yut) yoki yaxvonlik … oqibatida chorva mollarining yaylovlarda oziqsizlikdan qirilib ketishi — S. Qorayev, Toponimika

Ağız ve burun boşluklarıyla gırtlak ve yemek borusu arasındaki boşluk.HALQUM, BOʻGʻIZ

shóllegen, suwsagan

ot 1. Ichishdagi har bir yutish, tomoqdan oʻtkazish.

U, chanqovdan ogʻilni buzib chiqib, duch kelgan ariqni ochkoʻzlik bilan simirgan buqachaday, katta yutumlar bilan ichaverdi. — Oybek, Navoiy

2. Oʻlchov bildiruvchi (numerativ) soʻz; qultum, hoʻplam.

Bir yutum suv.

Pochamir bilan Juma togʻa bir chetdan hovuzga yaqinlashdilar; loyqalangan suvdan bir-ikki yutum olib ichdilar. — Fitrat, Qiyomat

3. Yutish, ichishdagi taʼm; yutish, ichim.

Yutumi yaxshi vino.

ot 1. Ish, faoliyatda erishilgan muvaffaqiyat; gʻalaba.

Ilm-fan yutuqlari.

Men oʻzbek xalqining paxtachilik sohasida bu yil erishgan katta yutugʻini koʻrib, behad quvondim. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Yutuqlar zamirida doimo katta mehnat, izlanish oʻrin olgan boʻladi. — Gazetadan

— Ha-da, ishni boʻshashtirmay, uraveraylik, bitta tosh jildirsak ham, yutugʻimiz, — dedi Gʻulomjon. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Zayom, lotereya kabi oʻyinlar tirajida qoʻlga kiritiladigan, yutib olinadigan narsa.

Zayomga besh ming soʻm yutuq chiqdi. Yutuqni olmoq.

Joʻravoy biletlarni qoʻlga olgach, majburlab berilgan lotereyaga koʻpincha yutuq chiqadi, degan mish-mishlarni eslab, koʻnglida qandaydir umid uchquni yilt etdi. — Gazetadan

3. Bahs, bellashuv kabilarda erishilgan gʻalaba va shu gʻalaba uchun beril(adi)gan narsa.

Yirik-yirik musobaqalarda ajoyib yutuqlarni qoʻlga kiritgan.

— Yengildim — Yengilgan boʻlsangiz, yutugʻimni bering. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

1. Ağızda bulunan bir şeyi yutağa geçirmek.YUTMOQ

2. Haksız olarak kendine mal etmek, zorbalıkla elinden almak.

ot Ochkoʻz, yebtoʻymas.

sft. Yutuq chiqishi mumkin boʻlgan, yutuq chiqadigan.

Yutuqli zayom.

fl. Yutamoq feʼlining orttirma nisbati.

1. Optik quvvatning metallar va gidroksil ionlar kabi ifloslanishlari mavjudligi, shuningdek, radiatsion nurlanishga taʼsirchanlik orqasida kelib chiqadigan issiqlikka aylanishi natijasida optik tolada quvvatning yoʻqolishi.inglizchaabsorptionruschaпоглощение

2. Elektromagnit toʻlqinlarning energiyaning boshqa turiga, odatda, issiqlikka aylanishi oqibatida radiotoʻlqinlarning soʻnishi.

fl. 1. Tomoqqa yaqin suyuqlikni yutmoq, yutgandek harakat qilmoq.

Chol qult etib yutindi. Oʻychan koʻzlarini nayga qadab, tikilib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Koʻprik

Lolaning koʻziga yosh keldi, lekin yigʻlamadi. Quruq yutinib, koʻz yoshini qaytarib yubordi. — Yo. Shukurov, Birinchi parvoz

2. Ichkisi, yegisi kelib, tomogʻida yutish harakatini qilmoq.

Choyxonachi keltirib qoʻygan choyni qaytarayotgan edi, dimogʻiga osh hidi urilib, yutindi. — Sh. Xolmirzayev, Miltiq otildi

Melivoy haqiqatda choʻllagan ekan, yutinib, piyolaga qaradi. — F. Musajonov, Nozik masala

fl. 1. Nihoyatda suvsamoq, chanqamoq.

Ochil akalar yana yarim tunda qaytishdi. Hammalari kela solib, yutoqib suv ichishdi-da, tappa tashlab, toshdek qotishdi. — A. Muxtor, Chinor

Kampir manniy krupa bilan shakar solib sut pishirdi. Uni shishaga solib bergan edi, bola xuddi ona koʻkragiga yutoqib yopishganday, ikki qoʻli bilan idishni changallab, miq-miq shimira ketdi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

2. Gʻoyat ochqamoq, ochlik his etmoq.

Umida qoʻlidagi zogʻora nonni yutoqib kavshardi. — Sh. Xolmirzayev, Oʻn sakkizga kirmagan kim bor

3. Umuman, biror narsaga oʻta talab boʻlmoq, ehtiyoj sezmoq.

Derazani ochib tashlaylik, Uy yutoqib oladi nafas. — U. Qoʻchqorov

Arslon kabi tutoqib, Dev singari yutoqib. — Z. Diyor

Bobur yutoqib, oldinga intildi navkarlar qurshovini yorib chiqqanda, yuziga shabada tegib, xiyol yengillashdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

ot Biror sohada yuz bergan muvaffaqiyatsizlik, zarar koʻrish; ziyon.

Bu shaxmat partiyasini men yutqiziq deb bilaman.

sft. Yutuq chiqmaydigan, yutuq chiqishi mumkin boʻlmagan.

Yutuqsiz ish.

fl. Yutmoq feʼlining birgalik nisbati.

1. Tükrüğü yutmak veya bir şey yutuyormuş gibi gırtlağı hareket ettirmek.YUTINMOQ

2. Bir şeyi söylemekle söylememek arasında duraksamak.