Қидирув

от Ёзга хос, ёз учун белгиланган, ёзга мувофиқлаштирилган бино, нарса; буюм.

Ёзлик чойхона. Ёзлик кўйлак.

Гулнор бу кун ювилиб, офтобда қуриган бир қулоч ёзлик кийимларни аллақаёқдан йиғиштириб келар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Нусратбек тўрдаги айвон четига ўрнатилган қўлювгичда қўлини чаяётганида, биров ўзига тикилиб турганини сезиб, ёзлик ошхона томонга қаради. — С. Нуров, Нарвон

1. Йилнинг баҳор билан куз орасидаги энг иссиқ фасли

Лайлак келди — ёз бўлди. Дангасанинг иши битмас, ёз келса ҳам, қиши битмас — Мақол

Ёз кечасининг ёқимли салқини. Кўкда дарахтлар устида ғуж-зуж юлдузлар ёнади — Ойбек, Танланган асарлар

Куз келди-ю, кетди ёз: гул, майса ўт сарғайди — Ҳ. Пўлат

Қирқинчи йштинг ёз палласи эди — С. Кароматов, Олтин қум

2. кўчма Умрнинг энг гуллаган, ёшлик даври

Ёзим ўтди, чиройингизга тўймаи асло бу қувноқ кўнгил — Ғайратий

сфт. 1. Ёзга оид, ёзда бўладиган; ёздаги.

Ёзги ёмғир. Ёзги тун. Ёзги иссиқ. Ёзги меҳнат — қишки роҳат. — Мақол

Баҳор кезларида майсаларга ястаниб, дарахт тагларида бирга дарс тайёрлаганимиз, ёзги каникулда тоғларга саёҳат қилганимиз менинг эсимдан чиқмайди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Ёз учун мўлжалланган, ёзга мос; ёз-лик.

Ёзги кинотеатр,

Қурбон ота елиб-югуриб, сал кунда қишки ва ёзги чойхонанинг кам-кўстини тўғрилаб олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от эск. Айн. гуноҳ.

Ажалингнинг етиши қилган ёзиғингдан эмас, бек акангнинг қонсираши! деган гап [Ҳасаналининг] кўнглига тушар эди-да, беихтиёр уфлаб юборар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ёзиғим не? Ўзимдай бир ғарибани яхши кўрганимми? [деди Матпано]. — Ёшлик

Бизнинг худога нима ёзиғимиз бор экан. — З. Саид, Н. Сафаров, Тарих тилга кирди

сфт. Хат, ёзув воситасида ифодаланган, ёзилган.

Ёзма маълумот.

Дарс тайёрлашни ёзма ишларни бажаришдан бошлаш мақсадга мувофиқ. — Фан ва тур-муш

Ёзма адабиётдан ташқари, халқимиз юзлаб ажойиб достонлар яратган. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

от 1. Ёзмоқ ИИ 1 феълидан ҳаракат номи.

Ёзув машинаси бўлмаган терговчи маҳкамасининг мирзаси бечора протоколни жуда зўр диққат ва ҳафсала билан кўчирган. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Натижада Ёʻлчи ҳар кун терлаб-пишиб, соатларча ёзув машқ қилди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Муайян бир тилда қабул қилинган ёзма белгилар ёки тасвирлар тизими; алифбо.

Араб ёзуви. Руник ёзув.

Ўнлаб халқлар: мордвалар, комилар, марилар, қорақалпоқлар, хакаслар ва бошқалар ўз миллий ёзувларига эга эмас эди. — ЎТА

3. График белгиларнинг тасвири, ҳарфлар.

Яна бу қўлёзмада шоирнинг Жомий ғазалига тахмис ёʻли билан ёзган мухаммаси ҳам бор. Лекин ёзувлари жуда чаплашиб кетганлиги учун ўқий олмадик. — ЎТА

4. Ёзилган нарса, матн, хат.

Асад қори тахтадаги ёзувни тартиби билан ўқий бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мирзакаримбой соқолини селкиллатиб кулди ва бу ёзувдан рози бўлганини билдирди — Ойбек, Танланган асарлар

Мана шундай ёзувлар Тошга ўйиб ёзилган. — З. Диёр

5. Уйга ёзиш учун берилган вазифа.

Ойи-чи, ойи, бугун ёзувдан тўрт олдим [деди Бахтиёр]. С. — Зуннунова, Янги директор

writing

от Ёз фаслида яшайдиган жой; ёйлоқ, яйлов.

Ёзлоққа кўчиб кетмоқ.

Қани ўша Буқабулоқ, Тоғ ҳуснига уқа булоқ, Ўша дара, ўша ёзлоқ, Сўқмоғи мўл ўша созлоқ. — Миртемир

write

фл. 1. Ўроғлиқ, тахланган нарсани очмоқ, ёймоқ.

Гиламни ёзиб кўрмоқ.

Бостирмада Зиёдахон супра ёзиб, ун элаб ўтирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаммасига дастурхон ёзиб, сувнинг ўрнига шарбат, асал билан қанд-у новвот, зиёфат устига зиёфат қилди. — Юсуф ва Аҳмад

2. Ғижимланиб, бужмайиб қолган нарсани текисламоқ.

Солиев холи қолгач, ғаладондан сарғайиб кетган аллақандай қоғозларни олиб, кафти билан ғижимини ёзди. — Муштум

3. Тўшамоқ, солмоқ.

Башорат ўзини қаёққа қўйишини билмас, опаларига кўрпача ёзиб, яхшилаб ўтиришларини илтимос қилар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Она-бола бир ўрин ёзиб ётдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Очмоқ, ёймоқ; ростламоқ; кермоқ.

Панжасини ёзмоқ. Қанот ёзмоқ.

Пирнафас ака қулочини ёзиб, кучи борича санч-қини отди. — Ж. Шарипов, Хоразм

5. Тўпланиб, ўралиб, уйилиб турган нарсани ёймоқ, тарқатмоқ.

Хирмондаги пахталарни ёзмоқ.

Беш танобга солинган тупроқни ёзиб, очилган ерни ҳам чопиб, шудгор қилиб қўяди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сочингни ёзма дедим-ку! Қулоғингга тош биткур! — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси

Пастроқда заррин попукларини ёзиб, хотин-қизлар артелининг байроғи ҳилпирайди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

6. Чиқармоқ, очмоқ.

Кимдир суқиб кетган тол ёғочи кўкариб, япроқ ёзди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ариқ лабларида ниҳол барг ёзар, Теварак гулбаҳор, теварак кўркам. — Р. Бобожон

7. Тарқатмоқ, ёʻқотмоқ.

Хафалигини ёзмоқ.

Бечора канизлар дард-аламларини ўйин-кулги билан чиқарар, ғамларини шу билан ёзардилар. — Ж. Шарипов, Хоразм

от эск. айн. Қалам.

Ана шу оқим таъсири остида маълум даврда салам сўзи ўрнида ёзғич сингари архаик ёки ясама сўзлар ишлатила бошланган эди. — ЎТА

Улар қаламни ёзғич, стаканни сув ичкич деб кулги қилардилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. Тўшаб қўйилган, ёзилган.

Ерга ёзиқли шоҳи гилам, тахмондаги кўрпа-кўрпачалар унинг кўзларига кўриниб кета-ётгандай бўлди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

от 1. 1 Тақдир, қисмат.

Ҳаётингнинг бутун ёзмиши Бир нафасдир, эҳ, бир нафасдир. — Ёшлик

2. Гуноҳ, айб, ёзиқ.

Айбдор ўз ёзмишларига яраша жазо олди.

сфт. Ёзуви бор, устига ёзув битилган.

от 1. Сой, кўл, ариқ, дарё каби сув ҳавзаларининг суви камайиб, таги юзароқ бўлиб қолиши.

Кўлнинг саёзлиги.

2. Таги унча чуқур бўлмаган, саёз жой.

Саёзликнинг нариги томонидаги дарё тармоғига тушиб кўрган эди, чуқур экан, бўй бермади. — Ж. Шарипов, Хоразм

3. кўчма Юзакилик, бирор соҳада билим ва маҳоратнинг етарли бўлмаслиги.

Унинг оригинал ижодига тасвирда саёзлик ва сохтакорлик қандай ёт бўлса, таржималари ҳам худди шундай табиий жаранглайди. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

Ўқийман, деб икки йил институтга борди, киролмади. Билими саёзлик қилдими ё омади чопмадими — С. Сиёев, Отлиқ аёл

от 1. эск. айн. Ёзувчи 1.

Унинг отидан талоқ хати ёзғучи шу бадбахт Ҳомид. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. айн. Ёзувчи 3.

Зумрад кутилмаганда шарақлаб кулди: — Сенинг ҳамкасбинг экан, Хол! Ёзғучи. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

фл. 1. 1 Ёзмоқ И 1, 2, 3 феълининг ўзлик ва мажҳул нисбатлари.

Дастурхон ёзилиб, тушлик чой келди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Оёғинг ёʻлга тушсак, ёзилиб кетади. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Гулсапсар, жамбилларинг ёзилган қат-қат. — Ғайратий

Кун ботиш томондан осмонга пушти қизил шуъла ёзилган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Хурсанд бўлмоқ, кайфияти кўтарилмоқ; чарчоқни тарқатмоқ, ташвишни ёʻқотмоқ, яйрамоқ.

Онанинг гина-кудурати саратон ёмғиридек тез ўтиб бўлган эди. У ёзилиб, қизи билан овқатланди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ашур Мирзо қизининг отини эшитиш билан ёзилиб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Энди бир шаҳарга тушиб, уч-тўрт кун ёзилиб келсам жуда-жуда сиқилиб кетдим. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Бемалол ўтирмоқ, ўзини эркин тутмоқ.

[Меҳри:] Диссертация ҳам бор бўлсин. Келганига ярим ойдан ошди-ю, ёзилибгина бир дам олмабди! — О. Ёқубов, Песалар

Бемалолроқ ёзилиб ўтиринг! Зап кўчиб келдингиз-да! Сизни зериктирмаймиз. — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. Таҳорат олмоқ, бўшалмоқ.

Отамурод ёзилиб келиб, бир ҳафтадан бери биринчи марта пақирдаги қудуқ сувидан соқол босиб кетган юзини пишиб-пишиб ювиб, бир маза қилди. — М. Мансуров, Ёмби

• дастурхон ~ the table-cloth is outspread

сфт. эск. Ёзиғи, гуноҳи ёʻқ; бегуноҳ, гуноҳсиз.

Ҳеч ёзиқсиз мазлумларча инграган, жафо тортган қора кунлар кет-мишдир. — Ғайратий

от Ўзаро ёзилган хатлар, ёзма алоқа.

Идоралар ўртасидаги ёзишма.

Ёзишмалар узоққа бормади. Собиржон урушга жўнаб кетди. — Газетадан

Хитой тарихчиси Си-Ма-Сяннинг Тарихий ёзишмалар номли китобида хитойлик Чжан Сян келтирган далил бор. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик