Qidiruv

fl. 1. Yurib, yoʻnalib, maʼlum bir yerga, joyga, manzilga borib olmoq.

Haydar ota Koʻtarmaga xuftondan keyin yetdi. — A. Qahhor, Asror bobo

Eshik oldiga yetganida, negadir oʻzining ham oʻsha yoqqa talpinayotganini sezib, hayajon ichida tutqichni ushladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Quvib, tenglashib olmoq.

Oshiqmagan quyonga yetibdi. — Maqol

Qistasa ham, yetolmaydi bedovlar. — Malikayi ayyor

3. Joʻnatilgan, tarqatilgan joyidan, manbaidan naridagi biror joyga bormoq (ovoza, gap, xat-xabar va shu kabilar haqida).

Bu xabar bizgacha yetib keldi. Bu gap uning qulogʻiga yetmasin.

Hay deganda, haqqa yetgay nolishim. — Malikayi ayyor

4. Boʻy, hajm, miqdor, daraja jihatidan boshqasiga teng boʻlmoq, tenglashmoq, barobar kelmoq.

Devor oʻlguday baland-da, boʻyi yetmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Borakallo, goʻsht toʻgʻrashda senga yetadigani yoʻq — K. Yashin, Hamza

5. Taʼmin etadigan, kifoya qiladigan miqdorda boʻlmoq.

Joy hammaga yetadi. Oz boʻlsa yetar, koʻp boʻlsa ketar. — Maqol

Qandoq qilay, oʻrtoqjon, boshqa ishlarni yigʻish-tiray desam, oylik yetmaydi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Saroydan tushadigan hadyalarni bir oy toʻplaganda, toʻrt qadoq etga yetmaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

6. Muvaffaq, muyassar boʻlmoq; erishmoq.

Yaxshi bilan yurdim — yetdim murodga, yomon bilan yurdim — qoldim uyatga. — Maqol

Qani endi, dunyoda vafo boʻlsa, har kim tilagiga yetsa. — A. Qahhor, Shohi soʻzana

7. Kifoya qilmoq.

Onang bechoraga otangdan ikkita sagʻir bilan qolib, koʻrgan kunlari ham yetadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qoʻy endi, oʻzimning qiynalayotganim ham yetadi. — N. Safarov, Sharqtongi

8. Maʼlum bir yoshgacha yashab bormoq, umr koʻrmoq.

Otam saksonga yetdi.

Oltmish toʻrt yoshga yetdim, oʻgʻlim-qizim boʻlmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Kelmoq; boshlanmoq.

Vaqti yetdi. Kuni yetdi.

Kunlar oʻtdi, vaʼdaning muddati yetdi. — U. Ismoilov, Saylanma

10. Talab, meʼyor darajasida boʻlmoq.

Qilichning ishlovi yetgan, Teggan omon qolmasin deb, Zaharning suvini yalatgan. — Malikayi ayyor

11. koʻm. fl. vzf. Yetakchi feʼldagi harakatning oxirigacha, tugal bajarilishi maʼnosini bildiradi.

Yoʻq, hali anglab yetganingizcha yoʻq. — N. Safarov, Uygʻonish

Ota-onasiga oʻz soʻzini oʻtkazishga Saidiy ishonib yetmadi. — A. Qahhor, Sarob

fl. 1. Yetmoq feʼlining birgalik nisbati.

Yigitlar yarim soat yoʻl yurib, guzarga yetishdi. — Oybek, Nur qidirib

[Shirin va Shakar] Goh vaqtlarda suvsiz choʻllarga tushib, qistab yurar bir-biriga yetishib. — Shirin bilan Shakar

2. Yetmoq, erishmoq.

Maqsadga yetishmoq. Yor vasliga yetishmoq.

Mulla Burhon Gʻijduvon begiga qirq yil soliq yigʻuvchilik qilib, qorovulbegilik mansabiga yetishdi. — M. Joʻraboyev, M. B. martabasi

Hammaga ham beravermaydi Radioklubga yetti yil qatnab erishdim bunga — A. Muxtor, Chinor

3. Yuzaga kelmoq, paydo boʻlmoq.

Dehqonlar oilasidan koʻplab ziyolilar yetishib chiqdi. — N. Safarov, Olovli izlar

4. Vaqti yetmoq, kelmoq.

Yetishdi hamon oʻqirga zamon — Mushtum

5. ayn. Yetmoq.

Yoʻlchi aka, biznikida umidga, orzuga tezroq yetishasiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Kamchil, meʼyorga yetmagan holatda boʻlmoq.

Bularning boʻlimidagina havo yetishmagandek qisilib, xunobgarchilikdan boshi chiqmaydi odamning. — F. Musajonov, Himmat

Vaholanki, boshqa qurilishlarda ishchi kuchi ham, mexanizm ham yetishmaydi. — Mushtum

fl. Yetishmoq feʼlining birgalik nisbati.

1. İnsanda bulunan, bir şeyi yapabilme gücü, meleke.MALAKA, UQUV

2. Bellek, usa vurma, algılama veya imgeleme gibi insanın doğuştan gelen zihin güçlerinden herhangi biri, meleke.

ot 1. Yetaklab, ergashtirib borish; yetov.

Yetakda tuyasi, kelar edi chol — Mirtemir

Bittadan otni yetakka olib, ikki otliq orqasiga qaytdi. — Y. Shamsharov, Dovruq

2. koʻchma Yoʻl, yoʻl-yoʻriq.

Bergan oq sutimga rozi boʻlmayman, Enang boʻlib, yetagingga yurmayman. — Rustamxon

Odamning dushmani jinlar boʻladi Yetagiga yurgan jinni boʻladi. — Murodxon

adv it is enough!, enough!, stop it!, that's enough!, that will do!

İhtiyacı karşılayacak kadar olan, kafi.YETARLI, KIFOYA

1. Yetişmiş, erişmiş, büyümüş.YETUK

2. Bilgili, olgun.BILIMDON, TAJRIBALI

ot 1. Otadan, onadan yoki har ikkovidan ajralgan.

Yetim bola. Yetim qoʻzi.

Ularning biri olti yashar, biri toʻrt yashar yetim nabiralari Unsinni sevadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hali ovqat yeyishga oʻrganmagan toʻrtta buzoq koʻzlari moʻltirab yetim qoladi-yu, achinmay boʻladimi? S. — Anorboyev, Oqsoy

2. koʻchma Tashlab qoʻyilgan, eʼtibor berilmaydigan, qaralmaydigan shaxs yoki narsaga nisbatan qoʻllanadi.

Ayniqsa, bizning bechora moʻytan urugʻi — qoʻngʻirot elining shoʻrlik yetimi, bir shapaloq ursa ham, evaziga jon berib kelgan. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

ot Jilovidan tutib ergashtirilgan, yetaklangan, yetakdagi.

Yetovdagi otni tanimagan odam oz edi. — Oybek, Navoiy

Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki

son 1. 7 raqami va shu raqam bilan ifodalangan son, miqdor.

Yetti kishi. Yetti soʻm. Yetti metr. Yetti mehnat kuni. Yetti oʻlchab, bir kes. — Maqol

Yomondan qorovul qoʻy-sang, yov yetti boʻlar. — Maqol

2. etn. Vafotning toʻrtinchi kuni oʻtkaziladigan marosim, maʼraka.

Kecha, odatga muvofiq, nari-beri yetti qilindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, maʼnoni kuchaytirish uchun xizmat qiladi.

Yetti uxlab tushimga kirmagan. Yetti qovun pishigʻi bor.

Mullajon amaki yetti mahallaning katta ustasi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Bolaning koʻngliga qarab rasvo qilyapsizlar, yetti xuftonga qadar yurishga chakki oʻrgandi. — Oydin

Nomi yetti qishloqqa ketgan Buvnisa xonim-a! — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

sft. 1. Jismoniy jihatdan toʻla rivojlangan, kamolotga erishgan.

Tirqishdan moʻraladim: Yoʻlchi, ham yetuk bir qiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qirq ha deguncha oʻtib ham ketdi, Oʻgʻlingning koʻrsayding yetuk kamolin. — Gʻ. Gʻulom

2. Ilm, hunar, tajriba va boshqalar jihatlardan pishib yetgan, yetarli malakaga ega, barkamol.

Yetuk olim. Yetuk mutaxassis. Yetuk sanʼat-kor.

Bizda yetuk adabiyot muallimlari borligiga ishonamiz. — Gazetadan

Mukammal koʻrmoqchi boʻldik dunyoni, Yetuk boʻlolmadik oʻzimiz biroq. — A. Oripov, Yillar armoni

Buyuk, yetuk odamlar kamtar, kamsuqum boʻlishini bu dono qiz yaxshi bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Talab, meʼyor jihatidan mukammal darajaga ega, yuqori saviyali.

Yetuk badiiy asar.

Lutfiy gʻazallari asosida yaratilgan musammatlar Navoiy tomonidan Lutfiyning yuksak shoirlik iqtidorining, yetuk badiiy mahoratining soʻzsiz tan olinganligiga ishonchli dalildir. — OʻTA

ot esk. ayn. Yetmoq.

son Yetti sonidan jamlovchi son.

sft. 1. Maʼlum bir yerga yoki daraja-meʼyorga qariyb yetadigan.

Ikki deraza oʻrtasida shipga yetarli katta toshoynak bor edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Biror ehtiyoj yoki maqsad uchun kifoya qiladigan, yetadigan.

Yetarli pul. Yetarli yordam.

Gʻoʻza qoʻshimcha koʻsaklarni yetish-tirish uchun yerdan yetarli oziq ololmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Kabiliyet.QOBILIYAT, IQTIDOR

1. Bir işi yapma gücünü sağlayan özel bilgisi olan, kifayetli, ehliyetli, ehil.BILIMDON, QOBILIYATLI

2. Bir görevi, işlevi yerine getirmek gücü olan, etkisi olan.