Qidiruv

ot 1. ayn. Muz.

Yaxda toygʻanmoq. Ayronga yax solmoq.

Ariq boʻylariga ataylab goʻyo Yaxdan marjon yasab taqibdi birov. — T. Toʻla

Bizning chashmamizning suvidanam shirin-a., koʻringlar, yax! — K. Yashin, Hamza

2. Biror maslahat, yoʻl-yoʻriqqa koʻnmasdan oʻjarlik qilmoq, bezrayib turavermoq.

— Men salkam 30 yildan buyon paxtaning ichidaman. Menga mashinang kerak emas, — dedi-yu, yaxman deb turib oldi [Hojiboy aka]. — Gazetadan

sft. ayn. Muzli.

sft. Tayyorlab sovitib qoʻyilgan; sovuq, muzday.

Qori mullavachchalarning yoʻl uchun pishirib olgan yaxna goʻshtlaridan oz-moz yeb, quvvatga kirib qoldim. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Olis yoʻl bosib, choʻl quvib kela-yotgan ulugʻlar ham shu choyxonaga qoʻnib, bitta yaxna koʻk choy ichmasdan oʻtolmasdilar. — S. Ahmad, Choʻl shamollari

Dasturxon yozilib, bir lagan yaxna et, bir lagan quymoq keltirildi. — Oybek, Navoiy

ot 1. q.x. Hosildorlikni oshirish, shoʻr yuvish, yerni zararli hasharotlardan tozalash uchun ekin maydoniga qishda, erta bahorda qoʻyiladigan suv; qavs suvi.

Hademay yerlarga yaxob suvi berish pallasi boshlanadi. Shoʻrni yuvish turibdi oldimizda. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

2. shv. Muzli suv; muzday suv.

oʻzbekchayaxshiruschaхорошийinglizchagood

Ne yaqšï ayur bu buduŋ bašlar er Xalqni boshqaruvchi kishi bu haqda yaxshi aytadi – Как хорошо говорит муж, управляющий этим народом – How well said husband, the ruler of this people

ot 1. sprt. Katta va yengil, yelkanli yoki yelkan-motorli sport qayigʻi.

2. Sayohat va sport ishlari uchun moʻljallangan, uncha katta boʻlmagan kema.

ot esk. Ustiga gul va baxya tikilgan qizil charm sandiq.

Boyga Zubayda emas, Ahmad oxunning qashqar saroyi, yaxdondagi oltinlari kerak!. — K. Yashin, Hamza

sft. 1. Qismlarga boʻlinmagan; bir butun holda(gi).

Yaxlit muz massasi. Yaxlit oynali derazalar. Yaxlit paykal.

Yaxlit kartadagi chigitlar bir tekisda unib chiqqan. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla

Nutqimiz yaxlit bir oqimdan iborat boʻlmay, balki mazmun bilan bogʻliq holda boʻlinib-boʻlinib turadi. — UTA

Bir tanishim mehnat otpuskasini hech vaqt yaxlit olmasdi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

2. Yagona bir, bir umumiy; yagona.

Xalq xoʻjaligining yaxlit davlat rejasi.

Sulton Joʻraning Qaldirgʻoch ertak-dostonida tinchlik barcha el-elatlarning osoyishtaligi va baxtli taqdirini belgilovchi eng asosiy omil, degan yaxlit gʻoya ilgari suriladi. — Fan va turmush

3. Yirik (katta) qismdan iborat; yirik.

Muz qatlamlariga urilib, yaxlit-yaxlit muz parchalarini balandga irgʻitayotgan snaryad va bombalarning gumburlashi tobora dahshatli. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Elchiyev ham jamgʻarmasidan yaxlitini koʻtarib, bozor-oʻchar taraddudiga tushdi. — E. Aʼzamov, Javob

4. Kasrsiz, butun, yirik.

Yaxlit raqamlar.

sft. 1. Ijobiy sifatga ega boʻlgan, biror talabga toʻla javob beradigan, kishiga yoqadigan, maʼqul boʻladigan.

Yaxshi kishi. Yaxshi ot. Yaxshi baho. Yaxshi gap. Yaxshi gʻoya. Yaxshi tilaklar Yaxshi yemoq. Yaxshi kiymoq. Oʻzini yaxshi tutmoq.

Yaxshi soʻz — jon ozigʻi, Yomon soʻz — bosh qozigʻi. — Maqol

Yaxshi oshini yer, yomon — boshini. — Maqol

Yaxshiga yondash, yomondan qoch. — Maqol

Yaxshi bilan yursang, yetarsan murodga, Yomon bilan yursang, qolarsan uyatga. — Maqol

[Kumush] Kundan-kunga Zaynabning susayib, oʻziga begonalashib borganini yaxshi anglar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yaxshi gapirib ham koʻrdi, yomon gapirib ham koʻrdi, foydasi boʻlmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Gulnor, siz yaxshi oʻylang, ixtiyor sizda. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yaxshining yuzida zuluk ham xol boʻlib koʻrinadi. — A. Qahhor, Toʻyda aza

2. mod. s. Rozilik, maʼqullash maʼnosini bildiradi; xoʻp boʻladi, durust, maʼqul.

Yaxshi, hozir yetib boraman. — Yaxshi, men yana oʻylab koʻraman

[Yusufbek hoji:] Yaxshi. Vaʼda ham berayin, ammo sen unashmay tur! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Oqsoqol] Oʻrnidan turdi va qattiq ovoz bilan: — Yaxshi. Bu kishiga ham formadan berasan, — dedi va shoshganicha chiqib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ot s. t. Yaktak.

Gefrieren n, Erfrieren n

fl. 1. Muzga aylanmoq, muzlamoq.

Ana, aytmadimmi, butun qilgan ishing shunaqa. Qishda sabzi yaxlab qolishi bilan ishi yoʻq. — Oydin, Oʻzi monand

Qish chillada oʻrik gullabdi-yu, Saratonda yaxlab qopti suv! — Oybek

2. s. t. Qattiq sovuq yemoq, sovqotmoq; sovib qolmoq.

Oyoq-qoʻlim yaxlab ketdi. Choy yaxlab qolibdi.

ot Muz bilan qoplangan; toygʻanoq, sirpanchiq.

Bolalar chana uchishgan boʻlsa kerak, anhor ustidagi koʻprik yaxmalak boʻlib ketibdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

gut, daß...

yaxshiki yomgʻir toʻxtadi Gut, daß es nicht mehr regnet

mod. s. Eng qulayi, muvofigʻi, maʼqul boʻlgani, toʻgʻrisi.

Yaxshisi, mening maslahatimga kiring.

Sen oʻchakishib yurma, yaxshisi, qayin otangga uzringni aytib, bu uydan ketish harakatini qil! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Unaqa demang, yaxshisi, soqolim koʻksimga toʻkilsin, deb qoʻya qoling. — S. Ahmad, Hukm

ot Asosan yaxtada yelkanli sport bilan shugʻullanuvchi sportchi.

fl. Yaxlamoq feʼlining orttirma nisbati.

ot Yaxlit holga egalik.

Obid Jalilov obrazning badiiy yaxlitligi uchun uning boshqa qiyofasini toʻgʻri va haqqoniy ifodalash qanchalik muhim ekanligini yaxshi tushunadi. — F. Joʻrayev, Obid Jalilov

1. Biror kimsa yoki narsaning yaxshi tomonlarini koʻrsatib yoki gapirib; maqtab, ulugʻlab.İYİCE

2. Aʼlo darajada, bekam-u-koʻst, juda boplab, obdon.

ot 1. Yaxshi xislat, xulq-atvor kabilarga egalik.

Hikoya alohida shaxslarning yaxshiligi yo yomonligi haqida, yo boʻlmasa, tur-mushdagi biror tasodif ustida yozilmaydi. — A. Qahhor, Sarob

Toshkentga qaytishda meni ham olib joʻnadilar. Chunki yaxshiligimni, toʻgʻri, halol ishlaganimni bilar edilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ixtiyoriy ravishda biror kishining manfaatini koʻzlab ish tutish, biror manfaat yetkazish; mehribonlik; xayrli ish, ezgulik.

Yaxshilik qilmoq. Yaxshilikni unutma. Sizga yaxshilik xohlayman. Yaxshilikning kechi yoʻq. — Matal

Yomondan yaxshilik kutma. — Maqol

Yaxshi odamning yaxshiligi tegar tor yerda, Yomon odamning zarari tegar har yerda. — Maqol

Yaxshi odamlar hamma joyda topiladi. Lekin bu bechoralarning qoʻllaridan birovga yaxshilik qilish kelmaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yoʻq, xuddi shunday! Lekin men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman. Bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida joy olgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Yaxshi ekanlik.