Qidiruv

1. храпеть

2. мурлыкать.

ot Qatiq ivitish, sut solib qoʻyish uchun ishlatiladigan sopol idish; qoʻshquloq.

Fotihadan keyin Oftob oyim tovoqni xurmaga, xurmani tovoqqa urishtirib, kuyovga qatiq olib chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Tropik va subtropik mamlakatlarda oʻsadigan, xurmodoshlarga mansub daraxt va uning mevasi.

Uning [Nil daryosining] ikki tomonida falakka boʻy choʻzgan minoralar, koʻp qavatli binolar, xurmolar. — Mirmuhsin, Al Mahdiy

Arablarda xurmo eng muhim ozuqalardan biri hisoblanadi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik

ot 1. Toʻsatdan hujum qilish; hujum.

Tank orqasidan kelayotgan dushman pulemyotchilari xuruj qilib qoldi. Nazarmat, — Joʻrlar baland sayraydi

Xuruj qilayotgan olomon turgan joyida qotib qoldi. — K. Yashin, Hamza

2. koʻchma Issiq, sovuq, shamol, yomgʻir, oʻt, suv kabi tabiat kuchlarining hamlasi; avjiga chiqishi, kuchayishi.

Xuruj qilmoq.

Shamol yana xuruj qiladi, daraxtlarning koʻksini tilka-pora qilib shovullaydi. — F. Musajonov, Himmat

Nogahon xuruj qilgan bu yomgʻir uni ancha shoshirib qoʻygan edi. — S. Ahmad, Oydin kechalar

3. Kasallikning kuchayishi.

Isitma xuruj qilib, [Bashorat xolaning] hamma yogʻi qaqshab ogʻridi. — A. Mirahmedov, Kulgan chechaklar

4. s. t. Biror salbiy narsaga berilib ketish, ruju qilish.

Ashir, xotini Xoʻjabekovga tegib ketgandan keyin, ichkilikka xuruj qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot 1. Egar ustiga yoki yelkaga oshirib tashlanadigan, yuk solinadigan ikki koʻzli qop, qoʻsh xalta.

Jun xurjun. Ip xurjun.

Qop orqalagan oq yaktakli erkak bilan ikki koʻzi toʻla xurjun yelkalagan ayol toshdan toshga hatlab, narigi tomonga oʻtib boryapti. — T. Ashurov, Marvarid tut

2. esk. Koʻchma Qoniqarsiz, yomon.

[Saidahmadxon:] Pul masalasi xurjun. Qoʻqon boylari, patir uchidan, deb jinday pul berishdi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

ruschaпочет, уважение, честьinglizcharespect, honour, esteemfransuzcharespect, honneur, estimearabchaإِحْتِرَامٌ

ot Uyquda nafas olganda chiqadigan xirillagan tovush.

Hasanali undan [Otabekdan] javob kutar ekan, bir ozdan soʻng javob oʻrniga xurrak tovushini eshitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kampir kuchsiz xurrak torta boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrt oshxoʻr idorani boshlariga koʻtarib, xurrak tortishardi. — S. Ahmad, Saylanma

sft. 1. Shod, xursand, xushchaqchaq.

Chavandoz Gulsum opaning yosh qizlarday duv qizarganini koʻrib, xurram jilmaydi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boring bizning Andijonga ham, Bogʻlarida sayr eting xurram. — X. Saloh

2. Xurram (erkaklar ismi).

1. bir jumıs yamasa proceshtiń bolıwı, tezlesiwi ushın járdem beretuǵın qural

2. awqatqa, shayǵa dám beriw ushın qosılatuǵın kók-shóp, pripravalar

taql. s. Xurrak tovushini bildiradi.

1. Rangi xurmo mevasi rangiga oʻxshagan; qizgʻish-toʻq sariq.

Toʻrda soqoli xurmoyi-qizilcha boʻlgan bir yigit oʻtirardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Oʻzbekistondagi oʻrik navlaridan biri.

[Oʻrikning] xurmoyi, mirsanali navlari yaxshi turshak beradi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

sft. 1. Xurofotga oid, xurofotga asoslangan.

Xurofiy urf-odatlar.

2. esk. ayn. Diniy.

Kitob gʻoyat diniy, xurofiy — Hazrat Ali jang qilib, kofirlarni qirib, musulmonlarni ularning jabr-zulmidan qutqardi, deb hikoya qilardi bu kitob. — Oybek, Bolalik

ot Diniy eʼtiqod, urf-odatlar, irimlarni soxtalashtiruvchi ijtimoiy-psixologik hodisa.

Haqiqat oʻz kuchini yoʻqotgan joyda xurofot ildiz otishi shubhasiz. — Saodat

Nodon kishilarning koʻngli xurofotga yaqin boʻladi. — Gazetadan

Khurasan.

sft. 1. Hayotdan juda mamnun, kayfiyati juda yaxshi; shod, xurram; xushchaqchaq.

Ozod yoshlarning ruhlari tetik va oʻzlari xursand edilar. — N. Fozilov, Diydor

Oyim azbaroyi xursand boʻlganidan: — Barakalla, oʻgʻlim! — deb yelkamga qoqib qoʻydi. — H. Nazir, Yonar daryo

2. Biror kimsadan yoki narsadan qanoat hosil qilgan; mamnun, rozi, minnatdor.

Shu yoʻsin Nodira, Mohlar oyimdan juda xursand boʻlgani holda, uyiga qaytdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Elmurod uni [Davlatyorni] shunday sharoitda uchratganidan xursand boʻldi — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Xursand (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

sft. 1. Yoritib turuvchi narsa; quyosh, yorugʻlik, mashʼal.

Olamning xurshidi kundir, odamning xurshidi — ilm. — Hamza

Tepalikka ilk nurin sochdi xurshidi jahon. — E. Vohidov

2. Xurshid (erkaklar ismi).

ot 1. Kichik xurma.

Kechqurun ayam bir xurmacha qatiq koʻtarib keldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. koʻchma s. t. Qorin, oshqozon.

— Toʻxta, toʻxta, ey nonkoʻr. Xurmachangga loyigʻini ich-da, oʻz obroʻsini bilmagan goʻl, — dedi Ergash Olimga. — B. Rahmonov, Qilmish-qidirmish

ruschaпочтенный, уважаемыйinglizchahonourable, respec-table, esteemedfransuzcharespectable, honorable, vénérablearabchaمُحْتَرَمٌ

ot Xurmo daraxtlari ekilgan yer, bogʻ.

ruschaсвобода, воляinglizchafreedomfransuzchalibertéarabchaحُرِّيَّةٌ