По запросу «uysiz» — результатов: 181
sft. 1. Uyi yoʻq; oʻz uyi yoʻq.
Uysiz kuyov.
2. Xotini yoʻq, uylanmagan yoki eri yoʻq. erga tegmagan.
UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilingan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy >
1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino
Uch xonali
Besh qavatli
Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy
Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat
2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona
Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat
Yorugʻ
Keng
Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar
Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum
3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa
Mehribonlik uyi
Dam olish uyi
Madaniyat uyi
Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy
4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli
Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol
Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta
Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq
Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol
Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol
Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo
Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik
[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari
unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza
ot 1. Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in.
Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri uyasi. Qush uyasida koʻrganini qilar. — Maqol
Yoʻlbars bolasini tutmoq uchun yoʻlbars uyasiga kirmoq kerak. — Maqol
Qush doʻstlari, qushlarni kuting, daraxtlarga uya oʻrnatib. — Z. Diyor
Qayerdadir oʻrgimchak uyasiga ilingan pashsha gʻingʻillar edi. — A. Qahhor, Sarob
2. q.x. Urugʻni tashlash, ekish uchun ochilgan chuqurcha, joy.
Har uyaga maʼlum miqdor-da chigit ekishga koʻchish eng muhim masalalardandir. — Gazetadan
Endi chigitni joʻyakka emas, uyaga jar ekanmiz, Hatambek. — N. Safarov, Hayot maktabi
3. Yomon niyatli kishilar oʻrnashgan yoki uchrashadigan, toʻplanadigan joy, makon.
Josuslar uyasi. Tekinxoʻrlar uyasi. Oʻgʻrilar uyasi.
Qoʻzgʻolonchilar avvalgi gʻayrat bilan olgʻa talpindilar. Dushman uyasiga aylangan Karmana shahriga yoʻl ochiq edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi
— Oʻsha paytda bizning kolxozga haromxoʻrlar uya qoʻygan ekan, men keyin bildim, — dedi Abror. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh
4. koʻchma Fitna, vahima, qaygʻu va shu kabilar koʻplab mavjud boʻlgan yoki paydo boʻladigan joy, makon.
Adovat uyasi. Fisq-fujur uyasi.
Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
1. Herhangi bir topluluğu oluşturan bireylerden her biri, aza.AʼZO
2. (Omurgalılarda) Kol ve bacaklar.
узбекскийuyalmoq, xijolat boʻlmoqрусскийстыдитьсяанглийскийshy
Özüm yoldan azmiš bayatqa uyadtim O‘zim yo‘ldan ozganim uchun Tangridan xijolatdaman – Я сбился с пути и постыдился бога – I lost my way and was ashamed of God
узбекскийXudoрусскийБоганглийскийGod
Öküš ögdi birlä tümän min sana, Uyan bir bayatqa anar yoq fana Talay madhlar bilan tuman ming sanolar boʻlsin, Qodir va vohid ilohga, foniylik uning uchun yotdir
ot 1. Oʻz qilmishi, nooʻrin xatti-harakatidan xijolatlik hissi; nomus.
Betamizda bet boʻlmas, Bezorida uyat boʻlmas. — Maqol
Koʻnglida uygʻongan qoʻrquvmi, uyatmi — allaqanday tushunib boʻlmas bir tuygʻudan rangi oʻchib ketganini oʻzi ham sezib, Anvarga zimdan qarab qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
[Yoʻlchi:] Andak insof, uyat kerak. Cholning mehnatda chirigan koʻksiga bigizni sanchavermang! — Oybek, Tanlangan asarlar
Uyatni yigʻishtirib qoʻyib, Zamiralarnikiga telefon qildi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
2. Axloq-odob, taomil talabiga toʻgʻri kelmaydigan, unga zid ish, xatti-harakat va shu kabilar
Sanam xola ishq-muhabbatni qattiq uyat hisoblar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
Yo oʻgʻling sartarosh boʻlsa, uyalasanmi? Dunyoda gʻarlik uyat, oʻgʻirlik uyat! — E. Raimov, Ajab qishloq
3. Uyat boʻladigan, uyatli.
Oʻtgan xotinga gap tashlaydi, uyat gaplarni gapiradi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz
Hisobchi uyat soʻz aytib, oyogʻini koʻtardi-yu, tepmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
4. Uyatli ish, xatti-harakat, holat kabilarni alohida taʼkidlash, qayd etish uchun qoʻllanadi.
Duduqlanma, buyruq bajarildimi, yoʻqmi? Uyat! — I. Rahim, Chin muhabbat
Soqolingizda bitta ham qora tuk yoʻq-ku, yolgʻon gapirasiz, uyat! — Oybek, Tanlangan asarlar
game
1. Dış uyaranlara karşı bilincin, bütünüyle veya bir bölümün yittiği, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı dinlenme durumu.UYQU
2. Çevrede olup bitenin farkında olmama, gaflet, aymazlık.GʻAFLAT
sft. 1. Uyga ega, oʻz uyi bor.
Uyli kuyov.
2. Uylardan tashkil topgan, uylardan iborat.
Besh yuz uyli qishloq.
Bu — soy boʻylab baland togʻ yonbagʻirlariga tizilishgan qingʻir-qiyshiq uyli bir qishloq edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. Xotini bor, uylangan yoki eri bor, erga teggan.
Uyli yigit. Uyli xotin.
ot 1. Odam va hayvonlarda davriy yuz beradigan fiziologik holat (Uyquda nerv sistemasi, asosan, bosh miya poʻstlogʻining faolligi pasayadi, ong, muskul tonusi va sezuvchanlik susayadi).
Qattiq uyqu. Shirin uyqu. Uyqum keldi. Uyqu arslonni ham yiqitar. — Maqol
Gʻulomjonning uxlab qolganini ham, uyqusida shirin tushlar koʻrayotganini ham bilmaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Doridan ichgandan keyin yurak siqilishi kamayib, uyqusi ham bir oz yaxshilandi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
Ishtaha yoʻq, uyqu buzilgan, boshim ari toʻldirilgan qovoqdek guvullagani-guvullagan. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
Koshona egalari [roʻzada] salqin xonalarda yotib, uyqu bilan jon saqlashni odat qilganlar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
2. koʻchma Hayotdan toʻxtagan, harakatsiz, shovqin-suronsiz, tinch holat (tabiat hodisalari va shu kabilarga nisbatan).
Ona tabiat, ertangi kurash oldidan miriqib dam olishga chogʻlangan pahlavonlarday, ogʻir uyquga choʻmgandi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
Dov-daraxtlar qish uyqusidan uygʻonib, bahorni olqishlaydilar. — Gazetadan
Asrlar uxlagan sahro uyqusin Mahv etdik, bir yoʻla ayladik bedor. — Gʻayratiy
узбекскийbotiq, chuqurlikрусскийтрясинаанглийскийmorass
Örü tartyïl özni üyükdin qutul Yuqoriga chiq, oʻzingni chuqurdan qutqar – Тянись вверх, освобождайся из трясины –Stretch up, get out of the quagmire
узбекскийbotmoqрусскийвязнутьанглийскийdrown
Üyükkä kirigli üyüldi qudï Chuqurga kiradigan yanada quyiga choʻkadi – Кто вошел в тонкое место, затянут вниз–person who entered the thin place, pulled down
ot Bir yerga uyib tashlangan narsa; toʻp, toʻda.
Qum uyumi. Shagʻal uyumi. Gʻisht uyumi. Kitoblar uyumi.
Hammamiz koʻsak uyumi atrofiga oʻtirib olib, koʻsak chuvirdik. — U. Ikromov, Unutilmas xotiralar
ot Orasida bir aygʻiri boʻlgan biyalar toʻdasi.
Uzoq yoʻl bosgan uyur hovuz atrofidagi barxanlarning yonbagʻrida toʻzon bulutiday boʻlib yotibdi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda
Oʻti tizza boʻyi keladigan keng yaylovlarda yilqi uyurlari oʻtlab yuribdi. — A. Shermuhamedov, Oʻt-oʻlanlar vodiysi
узбекскийkoʻlanka, timsol, sharpaрусскийтень, призраканглийскийshady, symbol
Oyul qiz oti ketmäs erkä uyuy Farzand – insonning oʻchmas timsoli(dir)
Oyul qiz oti ketmäs erkä uyuy Детей-не исчезающий призрак мужа
Oyul qiz oti ketmäs erkä uyuy Children-the non-vanishing ghost of person
1. Uyuz böceğinin, üst derinin altına girerek yaptığı kaşındırıcı, bulaşıcı bir deri hastalığı.QICHIMA
2. Bu hastalığa tutulmuş olan.
sft. Muayyan hududning turli uchastkalarida uyacha (xonacha) tartibida sim-metrik joylashgan radiouzatkichlar asosida ishlovchi aloqaga oid.
Uyali aloqa.
1. Herhangi bir konu, sorun üzerine ilgi çekme, ikaz, ihtar, tembih.OGOHLANTIRISH
2. Organizmada uyarım yaratan güç.TAʼSIR
ot esk. Chor Rossiyasida va sobiq SSSRda: 1929 yilgacha guberniya tarkibidagi maʼmuriy-hududiy boʻlinma.
Uyezd hokimi akangni mingboshi qilaman deb degrezlik Isomiddin degan jallobni saylagan edi. — A. Qahhor, Yillar
