Qidiruv

oʻzbekchauqmoq, tushunmoqruschaпонимать, разуметьinglizchaunderstand

Ul bar munï sen buni sen uqqin – пойми ты это–understand this

fl. 1. Mazmunini oʻzlashtirmoq, bilib yetmoq; anglamoq, tushunmoq.

Gapni gapir uqqanga, jonni jonga suqqanga. — Maqol

Qassob boshini tez-tez irgʻab, uqib olganini ishora qildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

[Qoidalarni] Rosa oʻqib, yodlab ol, Uqib, dilga joylab ol. — Q. Muhammadiy

2. Payqab olmoq, his qilmoq, sezmoq.

Olimov boshqa bolalarning ham hayrat bilan boqqan koʻzlarida shunday savolni uqqan edi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Qiz-juvonlarning koʻzlaridan faqat qishloq odamlariga xos soddalik va teranlikni uqish mumkin. — E. Usmonov, Yolqin

ot Bezak uchun gazmol buyumlar, kiyim-kechak va shu kabilar narsalar chetiga tikib, qadab qoʻyiladigan uzun ensiz mato.

Islom barlos qahrli koʻzlarini yuqoriga — ipak chodirning koʻrkam uqalariga, rang-barang ipak shokilalari osilib turgan shipga tikdi. — Oybek, Navoiy

Ochiq derazadan kirgan bahor shamoli derazaning, uchiga uqa tutilgan surp pardasini silkitdi. — S. Ahmad, Hukm

Zarbof toʻni yoqasiga zarrin uqa tutilgan barvasta eshik ogʻasi kirib, taʼzim qildi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

oxiratruschaисход, конецinglizchathe next world, the other world

Bu dunya tiläsä ülägü kümüš, qalï ʼuqba qulsa bu-ul ham yuluš Bu dunyoni istasa kumush ulashish kerak, agar oxiratni istasa ham hadyasi shu – Кто хочет существовать в этом мире, должен быть щедрым (букв. наделять серебром) для того, кто жаждет грядущего мира, также в этом спасение (букв. выкуп) –Whoever wants to exist in this world should be generous (for giving silver in letters) to the one who is hungry for the world to come, also in this is salvation (lit. redemption)

oʻzbekchauqmoq, tushunmoqruschaпонимать, разуметьinglizchaunderstand

Munï sen uqal buni sen uqqin – ты уразумей это–you comprehend

oʻzbekchatushinilmoq, anglashilmoqruschaрастолковыватьinglizchaunderstand

Yana aydï elig uquldï bu söz Hukmdor aytdi: “Bu soʻz anglashildi” – И еще сказал правитель: «Эти слова поняты» – And the ruler said: "These words are understood"

aql-zakovatruschaразумениеinglizchamind

Uquš-ul senar edgü andïy adaš Zakovat sen uchun ezgu ontli doʻstdir – Разум хороший и верный товарищ тебе – Reason is good and faithful companion to you

Kishining biror narsani tushunib, bilish xususiyati; did, farosat.BECERİ, KABİLİYET

aql-zakovatruschaразумениеinglizchaunderstand

Ayïrlïqï boldï biligig uquy Uning qadr-qimmati bilim, aql-zakovat boʻldi – Достойны уважения [у человека] знание, мысль и разумение – Worthy of respect [in man] knowledge, thought and understanding

oʻzbekchauqtirmoq, anglatmoqruschaобъяснит

Yana uqturayïn eligkä bu söz Hukmdorga bu soʻzni yana uqtirayin – Объясню еще эти слова правителю –These words are still spoken to the ruler

ot Ruhiy yoki jismoniy azob, qiynoq, jafo.

Gʻulomjon bu keksa dunyoda juda kam yashagan boʻlsa ham, boshidan juda koʻp uqubatlar kechirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

E parvardigorim bolamni oʻz panohingda asra, qolgan umrimni uqubatga tash-lama! — Mirmuhsin, Meʼmor

sft. 1. Uquvi yaxshi; did-farosatli.

Uquvli qiz.

— Soldat uquvli, epchil, botir boʻlmogʻi lozim, — dedi general. — Oybek, Quyosh qoraymas

Dasturxon bezashda bunaqa uquvlisini uchratmagan edim. — I. Oʻktamov, Hikoyalar

2. Layoqatli, isteʼdodli.

Uquvli, tajribali kishilar.

oʻzbekchabilimli, aql-zakovatliruschaразумениеinglizchaknowledge

Uqušluy kišilär sözüg az qïlur Zakovatli kishilar soʻzni oz qiladilar

oʻzbekchabilimsiz, aql-zakovatsizruschaнеразумныйinglizchaunlearned

Uqušsuz kiši bir avučča yenik Zakovatsiz odam bir hovuch narsa kabi yengildir – Неразумный человек подобен горсти грязи – An unreasonable person is like a dirt

sft. 1. Uquvi yaxshi emas, didi past.

Sodda kun kechirishga oʻrgangan uquvsiz bir qishloqi ayol nima ham qila oladi? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qishloqqa keladigan koʻchma kinoning uquvsiz mexaniklari uzib tashlagan yamoq lentalardan yigʻib, olaquroq kinofilm qilgan edi. — S. Ahmad, Choʻl shamollari

2. Talanti, isteʼdodi yoʻq.

Bularning hammasi uquvsiz yosh artistlar tomonidan birinchi martaba birinchi repetitsiyada bajarilgan rolday yasama chiqdi. — A. Qahhor, Sarob

oʻzbekchabilimli, aql-zakovatliruschaразумениеinglizchaknowledge

Uquy qayda bolsa uluyluq bolur Zakovat qayerda boʻlsa, ulugʻlik boʻladi – Где проницательность, там и разумение – Where there is insight, there is understanding

fl. 1. Badanni yoki uning biror qismini bosib silamoq, ezgʻilamoq, ishqalamoq.

Anorxon kechasi bilan kampirning boshlarini uqalab, xoʻrozlarning tovushlarini tinglab chiqdi. — I. Rahim, Ixlos

Afgʻon choyfurush qornini toʻygʻazib boʻlib, darrov oyoqlarini choʻzdi, tizzalarini uqalab, gapga tushdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Said koʻzini yirtib, qovoqlarini uqalab, uyqusini qochirdi. — Y. Muqimov, Olov va nihollar

2. Ishqab koʻchirmoq.

Tergovchi oʻylanib qoldi va zoʻr berib peshonasining kirini uqalar edi. — A. Qahhor, Sarob

Ashur kiyimlariga yopishib qurib qolgan loyni uqalab tushiryapti. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Ishqab, donalarni soʻta, poʻst va shu kabilardan koʻchirib tushirmoq, ajratmoq, tozalamoq.

Kungaboqarni uqalamoq.

Joʻxorini amakimning oʻgʻli uchdan birga qayirib, uqalab, keltirib berdi. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

Qozi piyolani oldiga qoʻydi-da, soʻyilgan anordan katta bir boʻlagini olib, yirik qizil donalarini kaftiga uqalay boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

fl. Uqmoq feʼlining orttirma nisbati.

ruschaразъяснение, пояснениеinglizchaexplanation, elucidationfransuzchaexplication, élucidationarabchaإِيضَاحٌ, تَأْكِيدٌ

fl. Uqmoq feʼlining orttirma nisbati.