Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ташам» бўйича 156 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

156 та · 1-саҳифа / 8
таш
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Ташқи томон, сирт.

Уйнинг ташини оқламоқ.

Мол оласи — ташида, одам оласи — ичида. — Мақол

— Ичимда тилинг бошингни есин! десам ҳам, ташимда ҳур-мат билан кутар эдим, — деди Ҳожи хола. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Ташқари, чет.

Душманнинг ташида бўлгунча, ичида бўл. — Мақол

Дала-тузни сув олса, қўнғир ғознинг тўшидан, Қулоқсизга сўз айцанг, қулоғининг ташидан. — Мақол

Тўлиқ мақола →
ташна
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Сувга зор; сувсаган, чанқаган, сувсоқ, чанқоқ.

Одамлар ташна, ер чанқоқ, юрт қақроқ эди. Ҳамма сув деб талпинар, ҳамма сувга интилар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Эй сен, боши ва охири ёʻқ чўлда сувсираб, жон бераётган ташна ёʻловчи! — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Канал қазиб, оқизиб сувни ташна саҳрога — Ҳабибий

2. Бирор нарсага зор, кучли талаби бор.

Кимки илмга ташна бўлса, унинг қалбида яхшилик гули бор. — Газетадан

Аҳмаднинг юраги меҳрга ва саховатга тўла, ўзи эса суҳбатга ташна эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

  • Қонига ташна бўлмоқ Ортиқ азобланмоқ, хуноб бўлмоқ. \Акбар:] Ҳа, хўроз, бунча хўмраясан? [Салим:] Қонингга ташна бўлиб юриб-санми дейман? — Уйғун, Ҳуррият
  • Қонига ташна қилмоқ (ёки этмоқ) Ортиқ даражада диққат қилмоқ, хуноб қилмоқ. Ҳунарим, маълумингиз — ғазаллар ёзиш; Баъзан бир ҳижо қилур қонимга ташна. — Ғ, ҒуломШуям ҳукмини ўтказади-я! қонингга ташна қилиб юборади! — С. Нуров, Нарвон
Тўлиқ мақола →
ташқи
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ташқарида, ташқари томонда жойлашган; ташқариги, сиртқи.

Ташқи девор.

Бу вақт аллаким дарвозанинг ташқи ҳалқасига уч-тўрт уриб шарақлатди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Ташқари 2.

Биз Яйпанда Олим бува деган нонвойнинг ташқисида турар эдик. — А. Қаҳҳор, Ўтмишдан эртаклар

У Қудратни кенг саҳнли ташқини супуриб-сидиришга қўйди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Ўзидан ташқарига, сиртга оид.

Тирик ҳужайра ташқи муҳит билан мунтазам алоқада бўлган тақдирдагина яшай олади. — Фан ва турмуш

Қуёнлар, ўзининг биологик хусусиятларига кўра, ташқи шароит омилларига ўта таъсирчан бўлади. — Фан ва турмуш

Бесабаб тикан кирмас деганларидек, ҳар бир ишнинг бошланишига бирор ташқи ёки ички сабаб бўлади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

4. Чет давлатлар билан бўладиган, хорижий.

Ташқи сиёсат. Ташқи савдо. Ташқи ишлар вазирлиги.

5. Нарсанинг ичга қарама-қарши томони.

Журналнинг ташқи ва ички безалиши изчил такомиллаштириб борилмоғи керак. — Газетадан

Массаж қилаётган ўнг қўлининг ташқи томони билан пешонасига тушган сочини юқорига сурди. — С. Кароматов, Олтин қум

6. Кўринишда бўлган; зоҳирий.

Шу бир-гина сўз унинг бутун ички ва ташқи дунё-сини ўзида акс эттирган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Султонали мирзо Анварнинг ташқи аҳволи билан яхши таниш бўлса ҳам, унинг ички сиридан воқиф эмас эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тўлиқ мақола →
ташдид

от Араб ёзувида сўз таркибидаги бирор ундошнинг такрорийлигини, қўш талаффуз қилинишини билдириш учун ундош устига қўйиладиган диакритик белги.

Тўлиқ мақола →
ташриф
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от Бирор ерга, элга, хонадонга ёки бирор кимса ҳузурига қисқа муддатга бориш, келиш.

Ташрифингиздан кўп хурсандмиз.

Зиё шоҳичи бу вақциз ташрифга тушуна олмай, нима қилиб юрибсан дегандек, бир неча қайта Ҳасаналига қараб олди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ўзбекистон Республикаси Президенти уч кунлик ташриф билан Италияга келди. — Газетадан

  • Ташриф буюрмоқ (ёки этмоқ, қилмоқ) Келмоқ ёки бормоқ; қадам ранжида қилмоқ. [Мулозим:] Улуғ амир Низомиддин Алишер ташриф буюрдилар. Уйғун ва И. — Султон, Алишер НавоийБизнинг кулбайи вайронамизга ташриф эцангиз И ним бетоб — М. Осим, Ибн Сино қиссасибизнинг оиламизга ташриф қилганингиз учун қадамларингизга ҳасанот — Ё. Хаимов, М. Раҳмон, Ҳаёт-мамот
Тўлиқ мақола →
ташвиқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

Бирор нарсага ёʻллаш, ёʻналтириш, чақириш мақсадидаги гап-сўз, хатти-ҳаракат ва шу кабилар

Маълумки, Фурқат ижодий меросида баҳор васфи ва она табиат манзараларини куйлаш, ундан завқланишга ташвиқ мавзуси етакчи ўрин тутади. — ЎТА

  • Ташвиқ қилмоқ (ёки этмоқ, юргизмоқ) 1. Ташвиқ ишини олиб бормоқ. Аҳмад Ҳусайн бу таълимотни ташвиқ қилувчилар билан ҳеч вақт муносабатда бўлмаган. — Ойбек, Нур қидирибЎз вазифангизни бажариб чиқиб кетавермасдан озодаликка ташвиқ қилинг, уялтиринг. Шунда иш чиқади. — С. Анорбоев, Оқсой[Тожибой] Ҳамсуҳбатига бошига тушган ташвишни баён қилди ва ўзига хос усулда тарафдорликка ташвиқ қилди. — П. Турсун, ЎқитувчиЖенотдел [хотин-қизлар бўлими] ходимлари, тарғиботчилар хотин-қизларга паранжи ташлашни ташвиқ этардилар. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман
Тўлиқ мақола →
ташхис
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Касаллик характери ва беморнинг аҳволи ҳақидаги қисқача тиббий хулоса, касаллик номи.

Шифокорлар, Сизда пичан астмаси бор, деб ташхис қўйишди ва Аллергологик шифохонада даволанинг, деб айтишди. — Газетадан

баъзан касалхоналарга офтоб урган деган ташхис билан беморлар келтириляпти. — Газетадан

2. Одамдан бошқа жонли ва жонсиз нарсаларга инсоний хусусиятларни кўчиришдан иборат бадиий санъат тури.

Тўлиқ мақола →
ташимоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Нарсаларни бир ердан иккинчи ерга кўтариб ёки транспорт воситаларига ортиб кўчирмоқ, элтмоқ.

Челакда сув ташимоқ. Машинада ғишт ташимоқ.

— Нон емоқчи бўлсанг, ўтин ташишдан эрин-ма! — Мақол

Тўйбека ичкари билан ташқарига югуриб, дастурхон янгилар, чой ташир эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Теварак атрофда кетмон ураётган, замбиллаб, қоп-лаб тупроқ ташиётган қанчадан-қанча одамлар ҳам, худди Рўзиматдай, жадаллаб шилар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Ўзлаштириш, ўзиники қилиш мақсадида олиб кетмоқ.

Ним

қурса, уйига ташийди. Ташиб кетмоқ.

Томлари бузилиб, ёғочлари ҳам ташиб кетилган. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

3. Ўзи билан олиб, сақлаб юрмоқ.

Ватанга севгини ўлгунча юрагида ташидими, бу севгини кўксида сақлаб ухласин! — Ойбек, Қуёш қораймас

мақоллар катта бир мазмунни ташиб, ёзувчи ниятини аниқ, қисқа ва таъсирли усулда ифодалашни таъмин этади. — ЎТА

Тўлиқ мақола →