Qidiruv

син. waters

ot 1. Vodorod bilan kislorodning kimyoviy birikmasidan iborat rangsiz, hidsiz shaffof suyuqlik; tabiatda muz va bugʻ holida ham uchraydi, barcha tirik organizmlarning va koʻpgina moddalarning tarkibiy qismini tashkil qiladi.

Qor suvi. Dengiz suvi. Oqar suv. Turgʻun suv.

Zilol suvlar, eram kabi bogʻ-u boʻstonlar, Mening sovgʻam koshonalar, oltin tuproqlar. — Gʻayratiy

Atmosferada suv bugʻ, tuman, bulut, yomgʻir, qor holatida boʻladi — OʻzME

2. Shunday suyuqlik ichimlik sifatida.

Mineral suvlar.

Sadaqaning afzali chanqoq odamlarga suv ulashmoqdir. — Fan va turmush

Organizmga yod oziq-ovqat va suv bilan kiradi. — Fan va turmush

3. Soy, koʻl, daryo va shu kabilarning suvli sathi haqida.

Suv boʻyi. Suvning narigi beti. Suvning koʻtarilishi.

4. Tarmeva, sabzavot va shu kabilar tarkibidagi shira, sharbat, suyuqlik.

Anor suvi. Sabzining suvi.

Bogʻingda ochilgan qizil gullaring, Uzumning suviday shirin tillaring. — Qoʻshiqlar

5. Tirik organizm va aʼzolardan ajralib chiqadigan suyuqlik, shira.

Oshqozon suvi.

[Yormat] Tumov orqasida burnidan toʻxtovsiz oqqan suvni ham sezmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Umuman, turli narsalar tarkibidagi namlik.

Suvi qochgan non, olmachoy bilan nonushta qilishayotganda, Gadoyboy paydo boʻldi. — H. Gʻulom, Feruza

7. koʻchma s. t. Maza-matrasi, shirasi yoki jiri yoʻq (meva yoki ovqat haqida).

Qovun qip-qizil suv chiqdi. Bu shoʻrva emas, shildir suv.

8. Kashtachilikda: toʻgʻri yoki toʻlqinsimon chiziq shaklidagi gul elementi.

Suvi oq, guli turli qiyiqcha.

9. esk. Oʻn tanobga teng yer oʻlchov birligi.

Har oʻn tanob yer bir suv hisoblanib, mana shu maydon hisobidan ariq tozalashga bir hasharchi yuborilar edi. — I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

10. Turli birikmali nomlar tarkibida keladi.

Suv kalamushi, suv echkilari, suv osti kemasi.

fl. 1. Suv bilan hoʻllamoq, namlamoq.

Lattani suvlab, etik artmoq.

2. shv. Suv ichmoq.

Bular shu Chilbir choʻlida, Oyna koʻlida qoʻnib, suvlab, mollari oʻtlab yotaversin. — Alpomish

Bu buloqdan oʻnlab qishloqlar suvlaydi. — Yoshlik

oqava suvlarni yigʻish, transportirovka qilish, markazlashtirilgan ravishda toʻplash (mas. tozalash inshootlariga) uchun moʻljallangan texnik moslama.

ifloslangan oqava suvlarni mexanik, fizik, kimyoviy va biologik va b. usullar yordamida har xil aralashmalardan tozalash.

yer sirti va osti suvlaridagi, hamda kanalizatsiya kollektorlari, shuningdek chiqindilarni joylashtirishda ifloslantiruvchi moddalarni suyultirish (aralashishi) bilan bogʻliq boʻlgan atrof-muhitga taʼsir manbasi.

A.A.Karsev (1972) tasnifiga koʻra yer osti suvlari ikki: endogen va ekzogen guruhga boʻlinadi. Endogen suvlar togʻ jinslarida, magmatik oʻchoqlar va katta chuqurliklarda hosil boʻladi. Ekzogen suvlardan, asosan, sedimentogen va infiltratsion turlari ajratiladi. Sedimentogen suvlar choʻkindi jins bilan bir vaqtda hosil boʻlib, ularning tarkibi yer yuzasiga yaqin joylashgan havzalar suviga toʻgʻri keladi. Infiltratsion suvlar togʻ jinslariga keyinroq shimilgan suvlardan yuzaga keladi. Neft va gaz uyumlarining hosil boʻlishi asosan sedimentatsion genezisli suvlar bilan bogʻliq.

A. A. Karsev (1986) maʼlumotiga koʻra, gidravlik qiyalik i > 5 boʻlsa neft uyumi saqlanib qolmaydi, gaz uyumi esa α > i boʻlganda (α — gumbazsimon tutqichlar qanotidagi qatlamlarning qiyalik burchagi, i — gidravlik qiyalik) saqlanmaydi (q. G.2-jadval). Agar taʼminlanish va boʻshalish oblastlari oraligʻidagi masofa katta boʻlsa va ularning gipsometrik balandliklari orasidagi farq kichik boʻlsa uyumlarning yuvilishi qiyinlashadi.

suvli eritma yoki tuproqning suyuq fazasidagi vodorod ionlarining miqdori. K.k. rN (vodorod ionlari faolligining manfiy logarifmi) birliklarida oʻlchanadi.

oqava suvlar toʻplanib qolganda hamda ularni tozalashning baʼzi turlarida paydo boʻladigan yomon hid va gazlardagi zararli aralashmalarni yoʻqotish.

formatsiya ichki strukturalarining hosil boʻlishi yer osti suvlarining qisman boʻshalishi bilan sodir boʻladi, bu hodisa dengiz suv sathiga nisbatan hisoblangan qatlam bosimining pasayishi bilan aniqlanadi. Bunday sharoitlar flyuidlarni pezometrik minimum tomon, yaʼni yer osti suvlarining boʻshalish oʻchoqlari tomon harakatlanishini taʼminlaydi. Neft-gazlar yigʻilishining pezominimumlar bilan bogʻliqligi muhim gidrogeologik qonuniyat hisoblanadi.

Hayvan suvaracak yer.HAYVON SUGʻORILADIGAN JOY

sft. 1. Ichida suvi bor.

Suvli idish.

Ortiq oʻrindiq tagidan suvli meshni tortib olib, koʻrinarli yerga qoʻyarkan, bir chekkada garangsib turgan Zulxumorga piching qildi. — M. Mansurov, Yombi

Osmondagi oy boʻlsam, Tiniq suvli soy boʻlsam, Sevgan yorning koʻksinda Kecha-kunduz joy boʻlsam. — Qoʻshiqlar

2. Tarkibida suvi boʻlgan.

Suvli eritma.

3. Suvi, shirasi koʻp, sersuv, sershira.

Suvli shaftoli. Suvli mevalar.

4. Suv bilan taʼmin etilgan, suv bor boʻlgan.

Suvli yerlar.

Oʻtli, suvli yaylovimning yoʻli olis, Oʻlan boʻlsa, aytishaylik bizlar xolis. — Qoʻshiqlar

ot Suvash va uning natijasida hosil boʻlgan qatlam.

Loy suvoq. Somon suvoq. Suvoq qilmoq.

Chetroqda, qari tol ostida, suvoqlari koʻchib yotgan baland loy supa. — Yoshlik

Toʻkildi devordan suvoq, Gʻijillaydi saharda eshik. — X. Davron, Bolalikning ovozi

ot Sodda tuzilgan va asosan suvli muhitda oʻsadigan turli oʻtlarning umumiy nomi.

Qizil suvoʻtlar. Yashil suvoʻtlar.

Ayollar va bolalar ixtiyorida qolgan ekinzorlar chuqur, yaxshi ishlanmaganidan yovvoyilashib, hamma yoqni shoʻra, gʻumay, suvoʻt, tikan bosib ketgan. — S. Nurov, Narvon

Suvoʻtlar eng qadimgi organizmlar boʻlib, ulardan boshqa oʻsimliklar kelib chiqqan. — OʻzME

1. Atlı.SUVORI, OTLIQ

2. Atlı asker.

ot 1. q. x. Ekinlarni, xususan, gʻoʻzalarni sugʻoruvchi dehqon, sugʻorish boʻyicha mutaxassis.

Mohir suvchi.

Suvchi, terimchi yoki mexanizator chanqab borayotganda, oldida kalladay qovun yoki tarvuz doʻppayib koʻrinsa, chanqoqbosti qiladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Huv yuqoriroqda, daryoning yoqasida bir qora koʻrindi. Bul oʻtinchimi, suv-chimi, bundan bir savol soʻrayin, deb Avazxon burilib bordi. — Gulshanbogʻ

2. Suv keltiruvchi, suv bilan taʼmin etib turuvchi xodim (masalan, traktorchilar brigadasida).

3. tar. Suv tashib berish, suv bilan taʼminlash ishlarini bajaruvchi kishi.

Buxoroda esa suvchini meshkobchi deb atashgan. — OʻzME

4. Suv sotuvchi.

ot 1. Qushlarga suv beriladigan idish.

Bedananing suvdoni. Suvdonlarga suv quymoq.

[Joʻra] Xayriyat, tirik ekansan, dedi-da, suvdon bilan don soladigan siniq tovoqni olib, hujradan don, ariqdan suv toʻldirib kelib, tovugʻining oldiga qoʻydi. — U. Nazarov, Zamon

2. Yonda olib yuriladigan suv idish.

Bektemir suvdonni koʻtarib, bir necha qultum yutdi-da, yana poʻki bilan ogʻzini mahkamlab qoʻydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Umuman, suv solib qoʻyiladigan idish.

— Suvdonni olib, choʻntaklarga ozginadan qattiq non solvolamiz, — dedi u buyruq ohangida. — A. Obidjon, Ey, yorugʻ dunyo

ot bot. Suvda oʻsadigan oʻt turi.

a the ocean, the seas