Қидирув

сфт. 1. Меъёридан ортиқ туз солинган, таъми ўт-кир (овқат, таом ҳақида).

Шўр овқат. Паловни шўр қилиб қўймоқ. Аччиқ-чучукни шўр қилиб юбормоқ.

[Қодиржон:] Ҳали ош вақтида, ошнинг тузини паст қилиб қўйиб-сан ёки шўр қилиб қўйибсан, деб баҳона қиламан-да, катта жанжал чиқараман. — Ҳамза, Туҳматчилар жазоси

2. Тузланган.

Шўр балиқ. Шўр карам.

3. Таркибида туз моддаси кўп бўлган, шўр босган.

Шўр денгиз. Шўр кўл. Шўр тупроқ. Шўр сув.

Айниқса, эрта баҳорда бороналаш шўр ерларда катта фойда беради. — Газетадан

4. от Тупроқ таркибида тузнинг кўплигидан ер бетида ҳосил бўлган туз моддаси.

Ернинг шўрини ювмоқ.

Ерда ҳали шўр кўп. Сотиболди отам ҳам менинг фикримни тасдиқлаяптилар. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва

Ўрмонжон шўр босган ердан илон изи бўлиб ўтиб, тўқайга кириб кетган тупроқтепани қамчининг сопи билан кўрсатиб: — Канал! — деди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Тернинг уст-бошга тепишидан кийимда ҳосил бўладиган туз, оқ доғ.

Эрта-ю кеч тош майдалаб елкаларини бир эллик шўр босган йигитлар [дарвишга:] Ёʻлингдан қол-ма! дейишибди. — С. Анорбоев, Оқсой

От ёʻрттириб Юсуф Мадёров келиб қолди. У ҳамон темирёʻлчи кийимида — эгнида қора кител, терининг шўри елкасида оқариб ётарди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

от Ташландиқ ерларда, экин майдонларида ғовлаб ўсадиган, баргларининг усти ялтироқ, ости кулранг ёввойи ўт.

Ариқнинг нариги ёнида какра, супурги, шўра, сассиқ-капа, яна аллақандай ёввойи ўтлар ғовлаб ётарди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Эрта баҳор Ёрқиной кўк териб юрибди. Қўлидаги сирланган тоғорани у ердан бу ерга сурар, у ён-бу ёнига эланиб, отқулоқ, исмалоқ, жағ-жағ, момақаймоқ, ялпиз, шўра қидирарди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

от 1. 1 Совет ҳокимиятининг (советларнинг) 20-аср 20-40-йилларигача ўзбек ва бошқалар тур-кий тилларда ишлатилган номи (1990 йиллар охирида ўзбек тилида яна қўллана бошлади).

Керенский ҳукумати ағдарилиб, шўролар ҳукумати тузилди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Шўролар ҳокимияти бойнинг мол-мулкларини мусодара қилди. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

2. Ўша даврларда сайлаб ёки тайинлаб қўйиладиган бошқарув-раҳбарлик, давлат ёки жамоат органи ва у жойлашган жой.

Давлат план комиссияси ташкил қилиниб, унга нозирлар шўроси раиси муовини Турсунхўжаевни бошлиқ қилиб тайинлашди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Қишлоқ шўроси Учқулоқ қишлоғига жойлашган. — А. Қодирий, Обид кетмон

Genellikle bazı sporları yaparken giyilen, paçaları dizlerin yukarısında başlayan kısa pantolon.КАЛТА ШИМ (шортик)

от 1. Тузли, шўр.

2. Баъзи овқат номларини билдирувчи қўшма сўзлар таркибида ишлатилади, масалан нўхацҳўрак.

сфт. Таркибида тузи бор, шўр босган.

Шўрли ерларни ювиш.

н [пл] 1. шорти

2. трусик, труси

от Гўшт, пиёз, картошка ва бошқалар сабзавотлар солиб пишириладиган суюқ овқат.

Қайнатма шўрва. Қовурма шўрва. Товуқ шўрва. Шўрва пиширмоқ. Шўрва ичмоқ. Эти — этга, шўрваси — бетга. — Мақол

Дастурхон устидаги косалардан иссиқ ва ёғли шўрваларнинг ҳовури чиқиб турарди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

— Ҳозир сизларга қулинг ўргилсин қайнатма товуқ шўрва қилиб бераман, — деди Аҳмад. — Ф. Мусажонов, Меҳмонда

Бизникилар: Карам шўрва ичмаймиз, тўнғиз гўшти солади, дейишган эди, гўшт-ёғни ҳам ўз қўлимизга берадиган бўлишди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

от

Эрталабдан бери бошига тушган шўришларни бир-бир ўйлаб, дунёда шу бугунгичалик абгор бўлмаганлигини эслади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Аҳмад мирзонинг номуносиб ҳаракати сабабли Хўқанд, Ахсикент, Андижон вилояти устига тушадиган шўриш у зотнинг дилига алам берди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ёмон иш; жанжал, ғавғо.

— Мени бирон машинада тезда Тошкентга жўнатинг! Бу қизингиз тушкур бир шўришни бошлаганга ўхшайди, — деди Нафисахон Пўлатжон акага. — Мирмуҳсин, Умид

— Ахир нега алдадинг мени, нега яширдинг бу шўришни-я?! — деди Ҳақ-қул ота. — Ҳ. Назир, Сув гадоси — оқпадар

Бу даҳшат олдида рангимиз сомон! Деб шўриш солибди, лекин ёʻқ нафи. — Миртемир

от Шўр ҳолат, шўр эканлик. Овқатнинг шўрлиги.

Яқинда Чортоқда ковланган қудуқдаги сувнинг шўрлик даража-си Қора денгиз сувига жуда ўхшаш. — Ф. Сирожиддинов, Чортоқ ҳавоси

от Бироз шўр, шўрроқ.

Шўртак мағиз. Шўртак қурт.

Дадажоним, меҳрибоним! Бу сўзлар Ёрқинойнинг чарос кўзларидан лабига юмалаб тушган шўртак ёшига ёʻғирилиб чиқди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

1. қисқартирмоқ, калтартирмоқ

2. қисқармоқ, калтармоқ

1. тез, кўп ўтмай, дарров

2. қисқаса, хулоса қилиб

3. узиб-узиб, бўлиб-бўлиб, қисқа-қисқа қилиб, қўпол, қўрс

от айн. Шўрхок.

от Шўр билан қопланган, шўр босган ер.

Тупроқ шўрхок бўлганидан, ёзги шамол таъсирида осон кўчиб туради. — Фан ва турмуш

Даштнинг у ер-бу ерида олачалпоқ қор пағалари ётар, уни узоқдан киши оппоқ шўрхоклардан ажрата олмасди. — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

шўрхок ерлардаги ғўзани суғориш учун сувчининг алоҳида усталиги керак. — Газетадан

от Шўра кўп ўсадиган ер, шўра билан қопланган майдон.

Бу ер илгари ташландиқ шўразор эди.

Маст учун гулзор билан шўразор баравар — янчиб ўтаверади. — Ойбек, Танланган асарлар

Униб гуллар, Ҳабибий, шўразор айланди гулзорга, Жаҳонга бўлди ўрнак шавкат-у шоним каналлардан. — Ҳабибий

1. Birdenbire ve hırsla yutmayı anlatır.ЯМЛАМАЙ ЮТИШ

2. Yalan.ЁЛҒОН

1. истисно (мустасно) қилганда, -дан ташқари

2. етмасдан