Қидирув

сфт. кам қўлл. Нарса, предмет.

У [Раҳмонали] ҳикоя қилади: Муҳаббат бир бало шайдир, гирифтор бўлмаган билмас. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда

от Ислом дини тарқалган мамлакатларда, аввало, билимдон кишиларга, сўнгра уламо ва фақиҳларга берилган ном; кейинчалик муқаддас жойларнинг мутасаддилари ҳам шайх деб юритилган.

Миркарим дарров ўз қиёфасини ўзгартириб олди: бошига катта салла ўради, эгнига кимхоб тўн кийди ва вақтинча авлиё шайхга айланди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Амирлар, шайхлар, уламолар кенгашиб катта қўшин билан боришга фатво берилди. — М. Маҳмудов, Мангу куй излаб

Шу куни отасининг мозорига бориб, шам ёқди, қабристондаги шайхларга назр берди Малак. — Мирмуҳсин, Ёʻқолган жавоҳир

1. Kaba dokunmuş, dayanıklı bir çeşit yün kumaş.САРЖА (бир хил астарбоп газлама)

2. Bu kumaştan yapılmış.

(Bir şeye) Uygun, yaraşır, değer, layık.МОС, УЙҒУН, ЛОЙИҚ

от 1. тех. Гайка ёки винт каллаги остига қўйиладиган, ясси ҳалқа кўринишидаги детал.

Унинг орқасидан гайка, шайба., яна аллақандай эҳтиёт қисмлар чиқиб келаверди. — Муштум

2. спрт. Хоккей ўйинида қўлланадиган, қаттиқ қора резинадан тайёрланадиган ясси диск.

Дарвозага шайба киритмоқ. Шайбани урмоқ. Шайбани тўсиб қолмоқ.

от 1. Бирор кимсани ғоят даражада севиб қолган, мафтун бўлган, унинг учун ҳамма нарсадан кечишга тайёр; жўшқин ошиқ.

Шайдо бўлмоқ. Шайдо қилмоқ.

— Парво қилма. Омон-эсон Тошкент борайлик, бировнинг суқи тушмаганидан топиб бераман. Кўрибсанки, у ҳам шайдо, сен ҳам. Мени дуо қилаверасанлар, — деди Суннат. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Шайдоларингиз иккита бўлиб қолибдими? — деди яна кимдир. Яна кулги кўтарилди. — М. Қориев, Ойдин кечалар

Гул юзи уни [

Ғуломжонни] шайдо қилган ўша дамда, хирмонда Ҳаётнинг Мадаминхўжа қизи эканлигини билибмиди? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Бирор нарсага ғоят даражада қизиқадиган, ашаддий ишқибоз.

Футбол шайдоси. Мусиқа шайдоси. Санъат шайдоси.

Акасининг ҳар қандай янгилик шайдоси эканлиги хусусида гапира кетди. — Ўзбекистон қўриқлари

(İhtimal derecesi daha az olmak üzere) Eğer.ШОЯД, АГАР

от айн. Ричаг.

от Босқинчилик, ёвузлик қилиш ниятида тил бириктириб иш кўрадиган кишилар тўдаси.

Жиноятчилар шайкаси.

Қўрқмас, ғайратли милиция раҳбари турли шайкаларга даҳшат солди. — Газетадан

русчастрастно влюблённый, пристрастившийся (к чему-л.)инглизчаpassionate lover, mad with loveфрансузчаamoureux à la folie, amoureux passionnéарабчаمَحْبُوبٌ، مَفْتُونٌ

от 1. дин. Одамларни дин ёʻлидан оздирувчи, уларни гуноҳга, жиноятга, разолатга бошловчи ёвуз руҳ ёки ёвуз руҳларнинг бошлиғи; иблис.

Эй улуғ шоҳ, бу ёʻлдан қайт, шайтон васвасасига учма, кейин пушаймон бўлиб юрма — Олтин бешик

Бойни ҳам шайтон ёʻлдан урган. — К. Яшин, Ҳамза

Ибодат қилмаслик умуман гуноҳ эмас, лекин ибодат қилмаган киши, шайтоннинг гапига кириб қилмагани учун, гуноҳ ҳисобланади. — А. Қаҳҳор, Қабрдан товуш

— Оббо, қизиталоқ. Шайтоннинг домласи экан-а! Закунчиларнинг кўпи шунақа бўлади, — деди Тантибойвачча папиросини тортиб. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма Айёр, қув одам; алдамчи.

Анави магазинчи бор-ку. Ўлгудек шайтон — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

3. кўчма Шўх, ўйноқи.

Қиз бола шайтон бўлади-да, тавба, бўй-басти чўзилиб, ростдан ҳам, суқсурдек қиз бўлибди. Ш. Тошматов, — Эрк қуши

— Ҳа, шайтон қиз, — деди Ўринбой, — шу ерда ҳам қўймайсан-а? Ой-дин, Келин ўғил туғибди.

Бизнинг Авазга ўхшаган битта шайтонроғи Йигирма олтинчиси отилмасин! деб қийқиради. — С. Сиёев, Ёруғлик

сфт. Шайбаси бор, шайба билан ишлайдиган.

сфт. 1. айн. Шайдо.

Бир кўришдаёқ у қизга шайдойи бўлди. Хоккей шайдойилари.

2. Бирор кимсани ғоят даражада севиш ёки бирор нарсага ниҳоятда берилиш туфайли ақл-ҳушини ёʻқотган; мажнуннамо, девона.

Ўзингиз ҳам бирор қизни шайдойи бўлиб севганмисиз? — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

сфт. Шайини (ричаги) бор, шайин билан ишлайдиган.

от Шайх мақоми, лавозими.

— Шайхлик муборак, — деди Нодиров, Бобомирзага ҳазил қилиб. — И. Раҳим, Тақсир

Миркарим Тўқсонов Шоҳимардонга қочди — амакисининг у ерда шайхлик қилишини билар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

от Шайбонийлар сулоласи вакили; шу сулолага тегишли.

от Шайдо эканлик, шайдо ҳолат.

Менинг шайдолигим бу нозпарвар дилрабодандир. — Ҳабибий

Шайдолигимни, дилбар, инкор қилмасанг-чи. — Шўхий

Биламан баҳорнинг эрка шамолин, Севаман тупроқнинг уйғониш чоғин, Бўсалар фаслини, ёрнинг жамолин Ҳай-ҳай, шайдолигим тутмасин тағин! — М. Шайхзода

сфт. Шайини (ричаги) ёʻқ.

фл. 1. Тайёр ҳолатга келтирмоқ, тайёр қилиб қўймоқ, тахт қилмоқ.

От-араваларни шайламоқ.

Тракторимни шайлаб қўйганман. Қатор ораларида қўшиқ айтиб ишламасам, армондан чиқмайман. — Ф. Нуруллаев, Бўз йигит

Одамларни механизаторлик курсларида ўқитяпмиз техникани кўкламга шайлаяпмиз. Газетадан. Халқни курашга шайлаш керак. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

2. Ўзини шайламоқ Бирор иш-ҳаракатни бошлашга тайёр бўлиб турмоқ.

Сизлар ҳам белни маҳкам бойланглар, ўзларингни шай-ланглар. — Равшан

1. рел. обитель (исчадие) шайтанов

2. сонмище мошенников, негодяев, плутов