Qidiruv

1. ayn. Shalp.

Bir dona olma uzilib, shap etib suvga tushdi.

Xoʻjabekov gardaniga shap etkazib urdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Dars vaqti tugay deganda kitobni shap etkazib yopdi. — Mushtum

2. Toʻsatdan, birdan; qattiq.

Mutal uni toʻxtatmoqchi boʻlib, etagidan shap ushlagandi koʻylagi yoqasigacha yirtilib ketdi. — O. Yoqubov, Larza

n 1. [C, U] tashqi koʻrinish, shakl, forma

2. [U] ahvol, holat, vaziyat, kayfiyat, avzo

3. [sing] the

a 1. oʻzbekchamaʼlum bir shaklga ega boʻlgan, shakllanganruschaимеющий определённую форму

2. oʻzbekcha(-shaped) qandaydir shaklga ega boʻlgan murakkab soʻzlarning tarkibi sifatida qoʻllaniladi: -simon, ...shaklidagiruscha(-shaped) как компонент сложных слов имеющий такую-то форму, -видный

• egg-shaped 1) tuxumsimon, tuxum shaklidagi; 2) яйцевидный

ot 1. s. t. Peshona tomonida soyabonchasi — koziryogi boʻlgan bosh kiyim; furajka, kepka.

Saydalim akaning oʻgʻli gimnaziya degan katta maktabda oʻqiydi. Maktabga shapka kiyib boradi-ya. Tushundingizmi, shapka! — Oybek, Tanlangan asarlar

Normat shapka-sining koziryogi va xrom etigining qoʻnjigacha yarqirab turgan kapitanni koʻrdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. ayn. Telpak.

3. plgrf. s.t. Bir necha maqola uchun umumiy boʻlgan sarlavha.

ot 1. Chiqayotgan yoki botayotgan quyoshga, yorugʻlikka qaray olmaydigan (ot haqida).

Qorajonbek achchiq qamchi uradi, Shapoqman baravar ketib boradi. — Alpomish

Shapoq ot kunga qaray olmay, changalga oyoq bosolmay, surinib yiqildi. — Goʻroʻgʻli

2. Kasallik tufayli koʻzga tushadigan xolsimon oq parda; koʻz kasalligi.

Koʻziga shapoq tushibdi.

Birdan, toʻsatdan.BİRDEN

ot shv. ayn. Shapaloq 1, 2.

Amatjon peshonasiga shapati urdi. — S. Siyoyev, Avaz

— Sen bilan ulfatchilik qilgan odamning oʻzi ahmoq, — deb ustodining quloq-chekkasiga shapati tortib yubormoqchi boʻluvdi, kimdir qoʻlidan mahkam ushladi. — Guldasta

Şap diye ses çıkaran tokat.SHAPALOQ

ot 1. Qoʻlning besh panja va kaftdan iborat qismi.

— Ajab qilaman! — dedi Kumush va shapalogʻi bilan erining yuziga sekingina urib qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Zamon u yoq-bu yoqqa bir jalanglab olgandan keyin, bir shapalogʻini ogʻzi yoniga tutdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Qoʻl, besh panja bilan (betga) urilgan zarba, tarsaki.

Bir shapaloq urmoq.

Iskandar, xuddi shapaloq yegan kishidek, turgan yerida bir irgʻib tushdi. — M. Osim, Iskandar va Spitamen

Isfandiyor sheʼrning oxirini eshitishga chidamadi. Avazning betiga shapaloq tortib yubordi. — S. Siyoyev, Avaz

3. koʻchma Qarshi harakat, zarba.

4. koʻchma Shapaloqqa oʻxshash, shapaloq kabi.

Baqaterak shapaloq-shapaloq barglarini qarsillatib sado berar — J. Abdullaxonov, Oriyat

Uning shapaloq gulli qizil koʻylagi lovullar yonib koʻrinardi. — Oʻ. Hoshimov, Bir tomchi shudring

ot Yupqa, puchak.

Shaparak non.

Taxmonda bir eski yashik. Uning ustida uvada koʻrpa, toshday qattiq kir, shaparak yostiq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir kuni u maktabdan qaytsa, onasi shaparakkina koʻrpacha ustida oʻtirib, qoʻl mashinada ish tikayotgan ekan. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

moslashtirmoq

sft. Shapkasi bor, shapka kiygan.

Shapkali bola.

ot ayn. Shapati.

Buviniso Avazning yuziga shappati urdi. Bola yigʻladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U, Ehsonning kaftiga shappati bilan urib soʻrashdi-da, burnini jiyirib, uyning u yoq-bu yogʻiga qaradi. — A. Qahhor, Sarob

ot shv. Axloq-odobni bilmaydigan, adabsiz; hech narsadan tortinmaydigan, uyalmaydigan.

Mening boshimga asilzoda erni oʻldirib keldingmi? A? Behayo shapshak. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

[Hojar:] E, oʻlim bersin, sen beyuz shapshakka! — Hamza, Paranji sirlari

1. Aptalca davranışlarda bulunan, alık.BOʻSHANG, LANDAVUR, LAQMA

2. Üstüne başına önem vermeyen, özen göstermeyen.BETARTIB (kishi)

taql. s. Shap va shunga yaqin tovushni bildiradi.

Nari-beri boʻz sallasini boshiga chulgʻab, sarpoychan kaftini shap-shup bosib, darvozadan ichkariga kirib bormoqda boʻlgan Safar boʻzchini maxdum toʻxtatdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

a 1. oʻzbekchashaklsizruschaбесформенный

2. oʻzbekcha(qomat va sh.k. haqida) besoʻnaqay, beoʻxshovruscha(о фигуре и т.п.) нескладный

ot Shapka soʻzidan kichraytirish shakli; qalpoqcha.

ot Shapaloq bargli, koʻpincha xonada oʻstiriladigan, gulsapsarning bir turi.

Mana oʻsha qizgʻish tuvakdagi shapaloqgul. — A. Muxtor, Opa-singillar

fl. Shap-shap etgan ovoz chiqarmoq.

Motorlarning guvullashi qayishlarning shapillashi tindi. — Gazetadan

Suvning shapillashiga vujudim talpinib, qoʻraga kirdim. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda