Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сепини» бўйича 54 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

54 та · 1-саҳифа / 3
сеп
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

СЕП ' қизнинг келин бўлишида бериш учун йиғилган мол'. Келинни келганда кўр, с е п и н и ёйганда кўр (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от себ тарзида талаффуз қилин— ган, ўша даврлардаёқ б ундоши п ундошига алмашган (Девон, ИИ, 212): себ > сеп

Сеп ёймоқ (ёки ёзмоқ) 1) келиннинг молини ёйиб кўз-кўз қилмоқ, у билан келин тушадиган уйни безатмоқ; 2) чирой бермоқ, ясантирмоқ

Баҳорги боғларга сеп ёйиб кетган, Чўлларга чашмаю бинафша элтган — С. Зуннунова

Тўлиқ мақола →
сепкил
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Кўпинча юз, бўйин, қўл терисида пайдо бўладиган сарғиш, қўнғир, қорамтир рангли, шакли ҳар хил бўладиган майда доғлар.

Мирзо Исмоилов қовоқларининг устигача сепкил босган, чуваккина юзини бужмайтирди. — С. Кароматов, Олтин қум

Баланд тераклар остидаги оқ уйлардан бирида бурни устига беш-ўнта сепкил сочилган, жиккаккина қиз дамодам кўзларини микроскопга қадайди — Мирмуҳсин, Нуқра

Тўлиқ мақола →
сепмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Сочмоқ, пуркамоқ, сачратмоқ (суюқликлар ҳақида).

Ҳар оқшом аяси ҳовлига кўлоблатиб сув сепарди. Кейин райҳон иси билан ўткир тупроқ ҳиди бутун ҳовлини тутиб кетарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Уста вишиллатиб атир сепгач, мижозининг юзини елпиб, сўнг артиб қўяди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

2. Бир текисда сочмоқ (кукун ҳолидаги нарсалар ҳақида).

Чучварага мурч сепмоқ. Гўштга туз сепмоқ.

Холниса ёзиқ хамирга бир оз урвоқ сепди-да, ўқлоғини айлантириб, яна ёйишда давом этди. — С. Нуров, Нарвон

Бу одам шошмасдан тухумни арчиди, ҳафсала билан туз сепиб, оғзига солди — А. Қаҳҳор, Асарлар

3. Бир текисда тарқатиб сочмоқ; экмоқ (дон-дун, уруғ, ўғит ва шу кабилар ҳақида).

Меҳнат қилмай роҳат кўрмас, уруғ сепмай экин ўрмас. — Мақол

— Ҳой чол, манави ер ўлгур шундай ётмасин Озгина сабзи уруғи сепиб қўйсангиз-чи? — деди Тўхтабуви. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

4. Тарқатмоқ, сочмоқ.

Ёғду сепмоқ.

Кечанинг олтин чечаклари оғочлар орасидан нур сепади. — Уйғун, Асарлар

Кенг, текис кўчага узоқдан чироқлар туман ичида хира, совуқ нур сепади. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Сув сепгандай (ёки қуйгандай) Жим, жимжит. Ҳамма ёқ сув сепгандай.Сув сепгандай жимжит. Онда-сонда полиз атрофидан бедананинг ширали овози келади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Сув сепмоқ 1. Юраги ўртанган ғамли, аламли кимсага бир оз таскин-тасалли бермоқ, дардини юмшатмоқ; совитмоқ. Гапга хотима бермай, бошқа тарафлардан ҳам камчиликлар топиб, асосли суратда қутидорнинг Отабекка томон ҳароратланаёзган юрагига сув сепмоқчи бўлди. — А. Қодирий, Ўтган кунларЖиринглаган телефон аланга ола бошлаган мунозара оловига сув сепди. — ГазетаданБиринчи муҳаббат алангасига сув сепган бебурд, ёлғончи қизни [Ҳайдар] шу тобда аччиқ, аламли сўзлар билан чақиб олгиси келарди. — С. Аҳмад, Ойдин кечалар
  • Ярасига туз сепмоқ Гап ёки хатти-ҳаракат билан дардини кучайтирмоқ. Болам, шу муштипар, шу бахциз онангнинг ярасига туз сепмасанг, юрак-бағрини қон қилмасанг, даданг келтирган хабарни айтаман. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Уруғини сепмоқ Бирор жараённинг авж олиши, кенг ёйилиши учун ҳаракат қилмоқ. Яхшилик уруғини сепмоқ.Низомулмулук фитна уруғини узоқни мўлжаллаб, жуда махфий сепмоқда. — Ойбек, Навоий
  • Ўтга (ёки оловга) керосин сепмоқ Гап ёки бирор иш-ҳаракат билан кимсанинг аламига алам қўшмоқ; кайфиятини баттар бузмоқ. Қодирқул турқини бузмай, яна Ҳасан аканинг ўтига керосин сепди. — А. Муҳиддин, Инсон қалби оташ
Тўлиқ мақола →
сепоя
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Тўғон, дамба қуришда, дарё ва анҳорларнинг қирғоқларини сув ювиб кетишидан сақлашда ишлатиладиган, учта ходани учбурчак шаклида бир-бирига маҳкамлаб, поялар ораси харсангтош ва бошқалар материаллар билан тўлғазиладиган мослама.

Сепоячилар дарёнинг ўртасига сепоялар ўрнатдилар. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

Кўприк хийла узун бўлганлиги учун уч-тўрт жойида тагидан қўйилган зўр сепоя тиргаклари бор эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Бирор нарса осиш, илиш учун мўлжалланган уч оёқли асбоб.

Сепоя остида чимдиб димоғни, Челакда пишади антиқа шўрва. — М. Икром, Балиқовида

3. Новдадан учбурчак шаклида тўқилган чамбарак.

У сават, (ичида) гўшт бор. Ёнидаги сепояда сут, қатиқ — С. Нуров, Нарвон

Тўлиқ мақола →