Поиск

ot 1. Yerga qoqish uchun moʻljallangan yoki qoqilgan, uchi oʻtkir yogʻoch yoki temir.

Yogʻoch qoziq. Temir qoziq. Chegara qozigʻi. Yerga qoziq qoqmoq. Qoqqan qoziqday qaqqayib turmoq. Otni qoziqqa bogʻlamoq. Yaxshi soʻz — jon ozigʻi, yomon soʻz — bosh qozigʻi. — Maqol

Qirgʻoqqa yaqin yerda toʻrt qoziq ustida kattakon bir qayiq turar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

2. Kiyim, sochiq va shu kabilar narsa ilinadigan moslama.

Paltoni qoziqqa ilmoq.

Qoziqdan Makkatulloning aksi tushirilgan ipak joynamozni olib, qiblaga qara-tib yerga soldi. — K. Yashin, Hamza

Ohori toʻkilmagan oq xalatlar separatorxona qozigʻida osigʻliq. — S. Nurov, Narvon

ot Sporalardan koʻpayadigan, xlorofillsiz zamburugʻ va uning qoʻngʻir tusli, yesa boʻladigan bir turi.

Birinchisiga qoʻziqorin solingan kartoshka shoʻrva uchinchisiga bir krujkadan sut tarqatdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Qoʻziqorinning noyob masalliq ekani maʼlum. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

ot ayn. Shovul 1.

Yuk mashinasidan koʻtarilgan chang yoʻl yoqasidagi quvrab qolgan qoʻziquloqlar ustiga qoʻnar edi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Anavi qizgʻish gullilar — qoʻziquloq. — A. Koʻchimov, Halqa

fl. Qoziqqa boylamoq (masalan, hayvonni).

ot Ensiz uzun bargli bir yillik begona oʻt.

fl. Qoziqlamoq feʼlining majhul nisbati.

Не будь тупым концом кола и не будь острием кола, а будь его серединой.

— Otam... qoziqning uchi ham boʻlma, boshi ham boʻlma, oʻrtasi boʻl, uchi boʻlsang yerga kirasan, boshi boʻlsang toʻqmoq yeysan deganlar. — Отец завещал мне так: не будь тупым концом кола и не будь острием кола, будь его серединой. Будешь острием — загонят в землю, будешь тупым концом — бить будут. — А. Қаҳҳор, Синчалак.

погов.ирон. (букв. вылезший сбоку кол), ≈ с боку припека.

Вбивать колышек для неприобретенного теленка.

...Oʻzing ham rosa olib qochasan-da, — gapga qoʻshildi chust doʻppisini qoʻlida ushlab oʻtirgan yigit, — olinmagan buzoqqa qoziq qoqishingni... ...Ох и мастер ты хвастать! — вступил в разговор парень, сидевший, держа в руке чустскую тюбетейку. — А как ты мастерски умеешь делить шкуру неубитого медведя! — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди.

Нет ни колышка, чтобы забить, ни горшка, чтобы повесить., Аналогия: Ни кола, ни двора (ни рогатого вола).

«Qoqqanda qoziq, osganda hurmacha ham qolmadi». Bu ibora hamma narsadan ajralib, xonavayron boʻlgan odamga nisbatan ishlatiladi... «Нет ни колышка, чтобы забить, ни горшка, чтобы повесить» — так говорится по отношению к тому человеку, который лишился всего своего имущества и окончательно разорился. — Ш. Шомақсудов, С. Долимов, Кенг уйнинг келинчаги.

n so'zl.astr. pole star

temir qazıq, polyar juldızı

ot Yer ostidagi inlarda yashab, ekinlarga zarar keltiruvchi, tiyinlar oilasiga mansub kemiruvchi sutemizuvchi hayvon.

Onda-sonda choʻl sichqonlari, yumronqoziqlar oʻrmalab, yoʻlni kesib oʻtib qoladi. — M. Mansurov, Yombi