fl. Qoqmoq feʼlining birgalik nisbati.
Qidiruv
«qoqishmoq» boʻyicha 36 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
36 ta · 1-sahifa / 2
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
fl. 1. Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida).
Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adashmaymiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
[Unsin] Ichkari uyda oʻtirib, mahsilarga shon qoqadi, shondan tushiradi, pardozlaydi, qoragul, lok surkaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Mixlab yopishtirmoq, mahkamlamoq.
Pol qoqmoq. Otga taqa qoqmoq. Tomga tunuka qoqmoq.
Nima uchun devorlarga gilam qoqmadinglar? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Nima boʻldi-yu, hech kim bilan kengashmay pravleniyening eshigiga shunday bir eʼlonnoma qoqib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. Urib ovoz chiqarmoq, taqillatmoq, dukullatmoq.
Hamma uxlaganda, u mullavachchaning hujrasini qattiqroq qoqsangiz, hammasini koʻrasiz. — J. Sharipov, Xorazm
Samandarov qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
[Sharofat] Uyning narigi devorini qoqib, qoʻshnini chaqirish uchun oʻrnidan arang turdi. — H. Ziyoxonova, Arzanda
4. Yelkaga yoki orqaga kaft bilan sekingina urmoq, shappatilamoq.
Kerishayotgan jangchining yelkasiga panjasi bilan qoqib: — Ketdikmi, Dehqonboy! — dedi oʻzbek tilida bir jangchi. — N. Safarov, Jangchi shoir
Bobom meni qattiq quchib, qoʻli bilan orqamni bir-ikki qoqadi, tagʻin ishga tutinadi. — Oybek, Bolalik
5. Urib, chertib, silkitib va boshqalar yoʻl bilan ichidagi, ustidagi narsani tushirmoq, shu yoʻl bilan tozalamoq.
Gilamning changini qoqmoq. Iliq qoqmoq. Burnini qoqmoq. Dasturxonni qoqmoq. Kiyimlarni qoqmoq. Telpakning qorini qoqmoq.
U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalib, tushib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Imom, toʻpolonda boshidan tushib, tuproqqa qorishgan sallasini qoqib-qoqib, qaytadan oʻrarkan, oʻz qavmiga vaʼz-nasihat qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Siz kelguningizcha, men koʻrpachalaringizni qoqib, supurib qoʻyaman. — Mirmuhsin, Meʼmor
6. Urib yoki silkib, mevalarni tushirmoq.
Jiyda qoqmoq. Olma qoqmoq. Shaftoli qoqmoq.
Salomatning onasi ellikboshining bogʻidagi azim tup yongʻogʻini qoqayotganda, yiqilib yotib qoldi. — S. Ahmad, Hukm
Men sizga aytsam, bahorda gul terib, kuzda oʻrik qoqib berib, koʻnglini olib yurdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
7. Biror aʼzoni silkitmoq, qimirlatmoq.
Qoshini qoqmoq. Qanot qoqmoq.
Shakar buvi belini ushlab, kiftini qoqqancha bobilladi. — H. Nazir, Tomosha
Rais darrov oʻrnidan turdi, bir qoʻlini orqasiga qoʻyib, ikkinchi qoʻlini boshi uzra kamalak qilib, ikki-uch yelka qoqdi-da, shunday yoʻgʻon gavdali boʻlishiga qaramasdan, bedanaday yoʻrgʻaladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
8. koʻchma Holdan toydirmoq, toliqtirmoq.
— Yur biznikiga, — taklif etdi rais, — andak dam ol, birga ovqatlanaylik, mashina kishini qoqib qoʻyadi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Yoʻl qoqib, oʻzi adoyi tamom boʻlgan-u, ketidagi Zulxumordan nomus qilganidan ham yoʻldan qolmay chidab boradi. — M. Mansurov, Yombi
Kecha meni ot qoqqan ekan, oʻrnimga kirishim bilan qotib uxlabman. — A. Qodiriy, Uloqsa
9. etn. Qoqim qilmoq, qoqim qilib davolamoq.
Hakka kelib choʻqisin, Mulla kelib oʻqisin, Qoqimchi kelib qoqsin, Koʻzing suv boʻlib oqsin. — Folklor
- Jonimni qoqay Aylanay, oʻrgilay, tasaddugʻing boʻlay. Oʻtiring, aylanay, oʻtira qoling, jonimni qoqay. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Jonini qoqmoq Jonini, oʻzini fido qilmoq. Tabassum-la ikki yosh yerga boqib, Ona xizmat qilardi jonin qoqib. — M. Alaviya
- Im qoqmoq Bosh irgʻatib, im (imo) bilan ishora qilmoq. Seitov sekretarga chaqiring, deganday im qoqdi. — MushtumQizlar bu nima ekan, deb bir-birlariga im qoqishdi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻza
- Kiprik qoqmoq 1. Kipriklarni pirpiratib, koʻzni ochib yummoq. Sekretar qiz koʻzlarini suzib, bir-ikki kiprik qoqdi. — S. Ahmad, Bosh ogʻrigʻiTong otganda kiprik qoqmasdan, Tagʻin qir bagʻrida hozir boʻlaman. — Mirtemir
- Mijja qoqmaslik Boʻron boʻlib, kuchli yomgʻir quydi, brigadir mijja qoqmay dala aylandi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Miyani (yoki quloq-miyani) qoqib qoʻlga bermoq Koʻp gap gapirib, javrab, joniga tegmoq. Toshkentdan yap-yangi mashina olib kelishi haqida maqtanaverib, miyamizni qoqib qoʻlimizga berdi. — I. Rahim, Zangori kema kapitaniBirodarlar, Rixsiyev quloq-miyamni qoqib qoʻlimga berdi — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
- Ogʻziga qoqmoq (yoki urmoq) Gapini boʻlmoq, gapirtirmaslik. Darsiga tushunmay savol bersang, darrov ogʻzingga uradi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla
- Sim (yoki telefon) qoqmoq Isfandiyorga sichqonning uyasi ming tilla boʻldi. U ketma-ket Toshkentga sim qoqar edi. — S. Siyoyev, AvazMurodova Qosimovga, Qosimov esa boshqarmaga telefon qoqa boshladi. — I. Rahim, Ixlos
- Tanda qoqmoq Tikuvchilik arteliga tanda qoqaverib, ishdan qoladigan boʻldi — Gʻayratiy, Dovdirash
- Chetga qoqmoq Nazar-pisand qilmaslik, pastga urmoq. Keyin Gulnorga xudo beradi, u erka-arzanda xotin boʻlib koʻngliga nima kelsa, shuni qiladi, bizni har narsadan chetga qoqadi, balki boshimizda yongʻoq chaqadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Etak qoqmoq Bahridan oʻtmoq; kechmoq. — Tortaver aravangni oʻzlaring! — dedim-da, etak qoqib chiqib ketdim. — M. Abdukarimov, Chigal yozildiKoʻnsa, koʻndi, koʻnmasa, etagimni qoqib chiqaman-ketaman. — S. Ahmad, Ufq
- Eshik qoqmoq 1. Eshik taqillatmoq. Mashinadan tushib, oʻymakorli jigarrang bir eshikni qoqdim. — U. Nazarov, OdamlarIlgʻorlar uchun buyruq kuzda berilgan edi bahor eshik qoqyapti, qanisiz, opa? deydi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
- Qanot qoqmoq Oʻy-xayolim Vatan boʻylab qoqadi qanot! — Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri
- Quloq qoqmoq 1. Quloq solmoq. Yoshlaringga arz etarmishsan: “Qachon tugar yorimning jangi? Yosh demishki: Gʻarbga quloq sol, Kelayotir zafar ohangi. — T. ToʻlaDono xalqimiz ham bu haqda hamisha qulogʻimizga qoqib turadi: Goʻzallik yuzda emas, aqlda! — M. Ismoiliy, Insonda hamma narsa goʻzal boʻlishi kerakHoji ona mening onam boʻladi! Kimki onamning soʻziga quloq qoqsa, xafa qilsa, unday xotin menga — taloq. — Hamza, Boy ila xizmatchiJonkeldi, oʻlib turgan ekan, quloq qoqmay, xoʻp dedi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
QOQ ' sira nami qolmagan', ' qurigan'; 1 juda oriq'. Q o q choʻgirtaklarning kerosin sepgandai chitir—chitir etib yonishi qiziq tuyildi (Hakim Nazir). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli qaq tarzida talaffuz qilingan (Devon, II, 326); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: qaq > qâq
1. Juda ham quruq, qurigan, sira ham nami qolmagan
Qoq non. Qoq quruqoʻtin
Amma.. qoq goʻsht olib tushib, oʻchoqqa oʻt yoqdi — S. Anorboyev, Mehr
Qoq choʻkirtaklarning kerosin sepganday chitir-chitir etib yonishi qiziq tuyuldi — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
Oʻrtadagi devorni buzib, qoq kesagini toklarning tagiga solishibdi — S. Ahmad, Tuynuk
2. Juda oriq, etsiz, terisi suyagiga yopishgan
Elgeldi uning qora tayoqni mahkam changallagan qoq qoʻllariga tikilib, orqaga tisarilmoqchi edi — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
Uning yonida oʻrta boʻyli, qoq gavdali — oriq, tusi qoramtil.. ikkinchi odam bor edi — S. Ayniy, Esdaliklar
3. koʻchma Hech narsasi yoʻq; quruq. /
Yoʻlchi:] Men chiqqanimda, uy qoq edi: na bir siqim un, na bir qoshiq moy — Oybek, Tanlangan asarlar
Choʻntagi qoq boʻlgan Abdulla aka oʻzicha, "eh diyonatsiz, aqalli tiyinini ham qoldirmabdi-ya", deb uni eshikkacha kuzatib qoʻydi — S. Iskandarov, Tovlamachi
4. Naq oʻrtasidan; teng
Agar muruvvat qilsanglar, jilla boʻlmasa, bu yilcha mevalarni qoq boʻlasizlar- — Oybek, Tanlangan asarlar
Oʻzi topgan "kapsan" va "choʻtal"-larning qoq yarmini boshliqlarga beradi — "Mushtum"
5. shv. Quritib olingan; quritilgan (baʼzi meva, poliz mahsulotlari haqida)
Sutli goʻja ichib, qoq oʻrik bilan jiyda-piyda yeb, qishni chiqardik — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
ot Qurigan, quritilgan meva, goʻsht va shu kabilar (ularni uzoq muddat saqlash usullaridan biri).
Olma qoqi. Shaftoli qoqi. Qoqi solmoq. Qoqi qilmoq.
[Tabib] Non qoqisi yeb, quyuq famil choy ichish lozimligini aytdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Ular tugunlarini yechishdi, qovun qoqi va goʻsht qoqilarni oʻrtaga qoʻyishdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
- Qoqi bahosi Juda arzon: suv tekin; ikki pul. Qoqi bahosida sotib olmoq.Boshiga manmanlik kibr-havosidan boshqa narsa sigʻmaydigan raisni hozir kolxozchilar qoqi bahosiga ham olmay qoʻyishgan. — Mushtum
Kokand.
oʻzbekchakam, boʻshruschaмалоinglizchalittle
Qoqur boldï qadyu sewinči tolu Qaygʻusi kamaydi, sevinchi koʻpaydi – У него стало мало горя и много радости–He had little grief and much yoy
ot Sariq toʻpgulli, sut. shirali, qurigach, urugʻli toʻzgʻogʻi shamolda uchib ketadigan koʻp yillik oʻt; momaqaymoq.
Noralining qoʻlidagi qizgʻaldoq, qoqi, chuchmomalarni koʻrdi-yu, qoʻzi-choqday sakrab, uning oldiga kelib toʻxtab qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar
Boyvachchalar uyining darichasi tubida Sopol tuvakchalarda oʻsgan qoqigul boʻlur. — Gʻ, Gʻulom
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ot ayn. Qoqioʻt.
ot Qatiq va qalampir solingan quruq suyuq ovqat (odatda tumovni, shamollashni davolash uchun isteʼmol qilinadi).
Uncha-muncha betoblikni qoqirim yoki giyohlarning guli va tomiri bilan yengib kelgan. — I. Rahim, Ixlos
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ot Oriqlikdan qoq qurib qolgan, qoq quruq, quruq suyak.
Ona yana qoqshol qoʻllari bilan oʻgʻlining yelkasini siladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
U tizzalarini qoqshol qoʻllari bilan quchoqlab, isqirt koʻrpacha ustida bamaylixotir oʻtirar edi. — M. Osim, Elchilar
Qoqshol kishi qoʻlini koʻtarib, uni toʻxtatdi. — Sh. Boʻtayev, Qoʻrgʻonlangan oy
ot 1. Miyasida, kallasida hech narsa yoʻq; miyasiz, aqlsiz.
[Jamila:] Obbo, qoqvosh-ey, sen belingni bogʻlaguningcha, Shokirvoy paxtasini undirib, terib ham oladi. — J. Abdullaxonov, Toʻyga kelinglar
Bu qoqvosh shu ishingiz notoʻgʻri, deyish bilan-ku Hojining qorniga qoziq qoqqandek boʻlgan edi, yana xoʻmray-mang, degani nimasi. — A. Qahhor, Yillar
2. Oʻtaketgan xasis, ziqna.
Esizgina, gulday umringiz kulbayi vayronada oʻtib ketyap-ti, sizni xoʻp avrab ishlatyapti bu qoqvosh chol. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
fl. Qoqmoq feʼlining majhul nisbati.
Devorga qoqilgan mix. Tomiga tunuka qoqilgan uy.
Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga katta-kon qora taxta qoqilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Hasan ota aytgandek, oʻrtaga qoziq qoqiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Shon qoqilgan, boʻyi bir qarich kelar-kelmas tayyor bachkana mahsilar. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Qoqilib oʻtirmoq Qimirlamay oʻtirmoq (oʻtirib qolmoq). hamma ish bilan band, jamoa raisi Salimov xuddi qorovulday qoqilib oʻtiribdi. — H. Shams, Dushman
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ot 1. etn. Qoqim qilib davolashda bemorning badaniga urib, boshidan aylantirib sadaqa qilinadigan yoki qoqimchi olib ketadigan narsa, sadaqa.
2. x.q. Jonim tasadduq, sadaqang boʻlay.
Axir, biz ham otang bilan koʻzimiz yorugʻligida sening orzu-havasingni koʻrsak deymiz-da, onang qoqindiq. — H. Ziyoxonova, Koʻngil
Boʻyingizdan opangiz qoqindiq, agar shuncha-lik aytmasangiz, bir bechora qiz oyogʻosti boʻlarkan. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
— Voy, onaginang aylangur, boʻyginangga qoqindiq boʻlay, — deb Sharofatbibi uzoq vaqt bagʻridan Komilani qoʻymadi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Bor, doʻmboqqinam, bor, qoqindiq, bor, oʻyiningni oʻyna — A. Muxtor, Chinor
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
fl. 1. Qoqmoq feʼlining oʻzlik nisbati.
Toʻr-qovoq ichida eski tullak ham Qoqindi, choʻqindi, sayrab bir nafas. — Gʻ. Gʻulom
Ot butun gavdasini silkib qoqindi-da, chuqur nafas olib ihradi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. ayn. Qoqilmoq 2.
Koʻkka qaragan qoqi-nar. — Maqol
Otning toʻrt oyogʻi boʻlsa-da, qoqinadi. — Maqol
Sodiq mingboshi dehqonning tarvuziga qoqinib ketdi. — A. Muxtor, Tong bilan uchrashuv
3. koʻchma ayn. Qoqilmoq II 2.
Bilimsiz kishi qorongʻida adashib yurgan odamga oʻxshaydi. Bunday odam tez qoqinadi. — M. Joʻra, Quyoshdan nur emganlar
Aliqul uzoq umrida bir emas, bir necha qoqinib, bir necha yiqildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
fl. 1. Qoq quritmoq, quritib qoq, sur qilmoq.
Goʻsht qoqlamoq.
— Bizni shoʻlonga qamab, baliqday qoqlagani uchun xudoning oʻzi qahriga olibdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
2. koʻchma Sira ham qoldirmay, tag-tugi bilan yoʻq qilmoq, bor-yoʻgʻini quritmoq.
Sizning omborlaringizni ham yigitlarga talatib, qoqib chiqib ketishdi. — K. Yashin, Hamza
Uning maʼrakalarini oʻtkazish uchun uyimizni qoqladik, qarzga botdik. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Qoqi qilmoq.
Onama aytinglar, qovun qoqlasin, Qovunning qoqi(si)ni uch oy saqlasin. — Qoʻshiqlar
Izohli lugʻat
· yana 3 ta lugʻatda
ot Murakkabguldoshlar oilasiga mansub, ikki turkum oʻsimliklarning umumiy nomi.
Ularning uyidagi gullarning-ku son-sanogʻi yoʻq: gulbeor, gulraʼno, gulsapsar, gulhamishabahor, qoʻqongul, qalampirgul. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
ot Qoʻqon hududida yashovchi shaxs.
fl. Qoqlamoq feʼlining majhul nisbati.
fl. Qoqlamoq feʼlining orttirma nisbati.
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
fl. 1. s. t. Tikkayib, doʻmpayib xunuk koʻrinib turmoq; beoʻxshov oʻtirmoq yoki joylashmoq, qoʻnqaymoq.
Joʻralarning uyi tepalikda, yakka oʻzi qoʻqqayib turadi. — F. Musajonov, Daradagi qishloqda
Unda-munda qoʻqqaygan eski toʻnkalar ham yoqimli, jozibador tuyilardi. — Oybek, Quyosh qoraymas
2. Tik gʻoʻdayib, qaqqayib turmoq, qaqqaymoq.
Toʻqsonov oʻz orqasida qoʻqqayib, oʻzini koʻrsatish uchun allaqachondan beri buyruq kutib turgan Dadaboyga qichqirdi: — Oling! Nimaga qarab turibsiz! — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. ayn. Qoʻnqaymoq.