Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qaytim» — результатов: 91

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

91 · страница 1 из 5
qayta

1. Yangidan, boshqatdan, yana (avval mavjud boʻlgan harakat, holatning davomi, yangidan yuz berishi maʼnosida).

— Saodatxon endigina yopgan zontini qayta ochdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Muyassar qabristondagi boyoʻgʻlining vahimali huv-huv-lashidan uygʻonib ketdi-da, qayta uxlay olmadi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Lolalar bir oz urinqiragan, ammo vazadagi suv unga qayta hayot baxsh etgan edi. — Guldasta

2. Takror holda, takroran, yana.

Gʻafur Gʻulom bilan bir koʻrishganimcha, qayta uchra-shishga jurʼat qilolmay yurardim. Shukrullo, — Javohirlar sandigʻi

Temirjon ketishni ham, qayta qoʻngʻiroq tugmasini bosishni ham bilmasdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

3. Avvalgisidan farqli holda, maʼlum oʻzgarishlar bilan; boshqatdan.

Navoiy bu binoni qayta ishlatgan: birinchi marotaba sharq naqqoshligiga xos rang-barang naqshin gullar bilan bezatgan. — Mirmuhsin, Meʼmor

karnizi faqat toʻrt enlik chiqarilganligi uchun yomgʻir-chochin devor suvoqlarini yuvib ketadi, deb tomini qayta yopar emishmiz. — Mushtum

Koridorlar fan kabinetlari yuksak did bilan qayta jihozlandi. — Gazetadan.

4. (sonlar bilan) Marta, karra.

Pulni ikki qayta sanamoq.

U choqlarning lazzatini shunda yana bir qayta yalagandek, lablari titradi, yuragi urdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Otabek toʻgʻrisidagi tashvish boyagidan oʻn qayta ortgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Qaytaga.

Qayta biznikiga bora qolaylik.

Kutilgan payt keldi. Lekin yomgʻir va shamol boʻlgani qayta yaxshi boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Gapiring, izza qiling. Bolalar maktabda oʻqib, qayta bevosh boʻlib ketyapti. — A. Qahhor, Asarlar

  • Qayta ishlash 1. Ishlab, tuzatish, oʻzgar-tishlar kiritish, shu maqsadda ishlov berish. Asarni qayta ishlash. Maqolani qayta ishlash.Oʻgirish ishida kinostudiyaning montaj, ovoz, filmni qayta ishlash hamda murakkab syomka sexlari faoliyat koʻrsatadi. — Gʻ. Salomov, Tarjima nazariyasiga kirishXomashyoni qayta ishlash. Neftni qayta ishlash.Bir gramm sof radiy olish uchun bir necha tonna uran rudasini qayta ishlashga toʻgʻri keladi. — Fan va turmush
  • Qayta qurish 1. Maʼlum oʻzgartishlar kiritib, qaytadan qurish. Binoni qayta qurish;Oʻrta va oliy maktablarni qayta qurish uchun maʼlum vaqt va katta ish talab qilinadi. — Gazetadan
Полная статья →
qaytmoq

fl. 1. Kelgan yoki kelayotgan tomoniga yoʻnalmoq, yurmoq; aylanib dastlabki yeriga kelmoq.

Orqasiga qaytmoq. Sayohatdan qaytib kelmoq. Iziga qaytib ketmoq. Avtobus shu yerdan qaytadi.

U [Sidiqjon] uyga xiyla taʼbi ochilib qaytdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Yana oldin boʻlgan ishga, aytilgan gap, fikr va shu kabilarga kelmoq.

Lirik chekinishdan keyin asosiy mavzuga qaytmoq.

ajoyib zamondoshimizning dostoni uzun. Vaqti bilan unga yana qaytarmiz. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Avvalgi holati, darajasi va shu kabilarga kelmoq, uni egallamoq.

Mana, yiqildim, deb it azobini koʻrgan mingboshi mana endigina asliga qaytib, erkin nafas oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

4. Toʻsiqqa urilib, yoʻnalishini oʻzgartirmoq.

Oq sirtdan nur yaxshi qaytadi.

5. Voz kechmoq, tark etmoq, chekinmoq.

Fikridan qaytmoq. Soʻzidan qaytmoq. Aytar soʻzni ayt, aytmas soʻzdan qayt! — Maqol

Uni, xudodan qaytgan, deb tayoq bilan savaladilar. — M. Oʻrinxoʻjayev, Unutilmas kunlar

6. (asosan boʻlishsiz shaklda) Oʻzini tiymoq; tiyinmoq.

U hech narsadan qaytmaydi. Sen uchun oʻlimdan ham qaytmayman.

Homid bu tuhmatdan ham qaytmas va oʻz tuhmatini mahkama oldida mantiqiy ravishda isbot ham qila olur edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ulardan pul undirib olish, benzinni talon-toroj qilishdan ham qaytmaydi. — Gazetadan.

7. Darajasi, kuchi pasayish, soʻnish tomonga yoʻnalmoq.

Bemorning isitmasi qaytdi. Sovuq qaytdi. Bozor qaytdi. Undan ixlosim qaytdi.

Kech kirib, quyoshning tapti qaytganda, vagon-remont zavodining yoshlari sahna yasadilar. — A. Muxtor, Opa-singillar

Nizomiddinovning titrogʻi qaytgandek boʻldi. — S. Ahmad, Hukm

8. Qabul qilinmay, oʻtmay yoki ortib qolib qaytarilmoq, qaytarib berilmoq yoki qaytarib yuborilmoq.

Mol bozordan qaytdi. Pul ortib, yuz soʻmi qaytib keldi. Un soʻmdan uch soʻm qaytdi.

Boʻlmasa, bu yoqqa ola qoling, qaytgan mol oʻzimizga tan! — Yoshlik

9. Evazi tegmoq, evazi egasiga kelmoq.

Bolang tufayli har qancha ogʻirchilik boʻlsa, ustingga ol. Bu qarz bolangdan qaytadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bu yaxshiliklaringiz bizdan boʻlmasa, xudodan qaytsin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. Toʻmtoq, oʻtmas boʻlib qolmoq (narsalarning uchi yoki tigʻi haqida).

Pichoqning yuzi qaytibdi.

11. Burilmoq, qayrilmoq.

Ana shu yoʻl bilan toʻgʻri borib, chapga qaytasiz. — Guldasta

12. Keksalik holatida boʻlmoq, shu holatda (yoshda) oʻzini bardam tutmoq.

Baʼzi odamlar keksayganda yaxshi qaytadi.

Keksayganda Akbar akadek qaytish boshqalarga ham nasib boʻlsa edi. — Y. Shamsharov, oʻurumsaroyliklar

13. Oʻlmoq, vafot qilmoq.

  • Yoshi qaytmoq Hayoti keksalik tomon yuz tutmoq Yoshi qaytib, soqoliga oq oralagan boʻlsa-da, yigitlardek baquvvat edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi
Полная статья →
qaytadan

rvsh. Yangidan, boshqatdan.

Qaytadan yozmoq. Qaytadan ishlamoq. Qaytadan tiklamoq. Qaytadan qurmoq.

Maktub uning [Kumushning] yurak jarohatini qaytadan tirnab tashlagan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Tergovni qaytadan boshlaymiz, qishloqdan ketib qolmang, — dedi tergovchi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bektemir chuvalgan paytavasini yechib, boldirlarini ish-qalab, qaytadan askarchasiga ixcham oʻradi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Полная статья →
qaytariq

ot 1. Takrorlanadigan yoki takrorlangan ibora, gap va shu kabilar

Bundan tashqari, spektaklda qaytariqlar ham koʻzga tashlanadi. — Gazetadan

Har qalay, quruq maqtovlar, qaytariqlar oʻrnini hayotiy sheʼrlar olmoqda. — Mirtemir, Togʻday tayanchim

2. Qaytarish, takrorlash, takror.

Darsni qancha qaytariq qilsang, shuncha puxta oʻzlashadi.

3. Qaytim.

Pul toʻlab, qaytarigʻini olmoq.

4. Eski eʼtiqodga koʻra, kasallik, falokat va shu kabilarni daf qilish, isitilgan kishidan sovitish va shu kabilar maqsadlarda duo oʻqish, dam solish va shunday duo oʻqib dam solingan narsa.

Qayerdan boʻlsa ham, oʻsha hindini topasan va nazrini berib, yaxshilab qaytariq qildirasan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ezibichki berib, tutatqi tutatib, boshimizdan balo-qazolarni qaytariq qilib haydayman. — K. Yashin, Hamza

Полная статья →
qaytarma

sft. 1. Qaytarib, qayirib, buklab qoʻyiladigan, qayirma.

U [Avaz] uyiga yetib borib, chiroqni yoqdi, qaytarma yoqa kamzulini yechdi. — J. Sharipov, Xorazm

Tilma zovurdan chiqib, tuproq uyumidan sakrab oʻtgan Alijon qaytarma etigiga yopishgan tuproqni jahl bilan qoqdi. — X. Nuʼmon, Fasllar

2. Qaytariq 4.

Azayimxonlarga yuboring, tumor qildirib taqsin, dami oʻtkirlarga yuboring, dam soldirsin, qaytarma qildirib ichsin, siz ham iching. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

[Kanizak Sidiqjonni] Oʻziga isitib olgan. Esizgina, buni bilganimda, oʻsha yerdan qaytarma qildirib kelar ekanman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ayollarning bilgani — irim, bilgani — qaytarma, bilgani — azayimxon. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

3. Xalq kuylaridan birining nomi.

4. Pul muomalasida uning maʼlum qismini oʻziga (oʻgʻrincha) urib qolish.

Kassir Davronov ishchilarga maosh berayotgan vaqtida oʻntalikdan bir-ikkitasini qaytarma qilib, tishining oqini koʻrsatib qoʻyadi. — Mushtum

Полная статья →
qaytarmoq

fl. 1. Qaytmoq feʼlining orttirma nisbati.

Koptokni tepib, orqaga qaytarmoq. Podani iziga qaytarmoq. Traktorni oʻngga qaytarmoq. Asliga qaytarmoq. Hayotga qaytarmoq. Xatga javob qaytarmoq. Teshaning yuzini qaytaradigan yogʻoch. Nur qaytaradigan oyna. Yaxshilikka yaxshilik qaytarmoq.

Gulnor bogʻda ishlashga yugurar ekan, Gulsumbibi qaytardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

[Oʻzbek oyim:] Kecha oʻrda bek oyimdan menga arava kelgan ekan, feʼlim aynab turgan edi, bor-may, aravani boʻsh qaytardim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Xafa boʻlma. Onani qaytarib boʻlmaydi Singlingni qidirib topamiz. — N. Safarov, Sharq tongi

2. Olingan narsani joyiga qoʻymoq yoki egasiga keltirib bermoq, yubormoq.

Qarzni qaytarmoq. Kitobni kutubxonaga qaytarmoq. Ishlatilgan asboblarni joy-joyiga qaytarib qoʻymoq.

Toʻlagan akaning arizasini, oti bilan sigirini qaytarib berish — ertaga yana bir necha ariza tushuviga yoʻl ochish demakdir. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Saltonbu ichilmagan suvni kuraga qaytarib toʻkdi-yu, shoshib kelib, un yoniga choʻnqaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Takror qilmoq, takror etmoq, takrorlamoq.

Savolni qaytarmoq. Xatoni qaytarmoq. Darsni qaytarmoq. Xatni qaytarib oʻqimoq.

[Ashulani] Ikkinchi qaytarib aytishda unga Xonimbibi qoʻshilishdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Rais Nizomiddinovga tanbeh qildi: — Gapirilgan gaplarni qaytarmang-da, hatto oʻzingiz aytgan gaplarni takrorlayotirsiz! Konkret faktlarga oʻting. — A. Qahhor, Munofiq

4. Bukmoq, qayirmoq.

Etakni qaytarmoq. Yoqani qaytarmoq. Dasturxonning chetini qaytarib tikmoq.

Munisxon qora bar-xit paltosining yoqasini boshigacha qaytargan va uchini bir qoʻli bilan iyagi ostidan ushlagan, birovni kutgan vaziyatda turar edi. — A. Qahhor, Sarob

5. Kimsani biror nomaqbul yoki nojoʻya ishdan, xatti-harakatdan tiyilishga undamoq, tiymoq.

Ichkilikdan qaytarmoq. Chekishdan qaytarmoq.

Menga shuncha yaxshi-lik qildingiz yangi kelgan vaqtingizda meni yomon yoʻldan qaytardingiz. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Daf qilmoq, yoʻq qilmoq, yoʻqqa chiqarmoq.

Hujumni qaytarmoq. Birlashgan yovni qaytarar. — Maqol

Batalon shu kuni kechgacha dushmanning oʻn uch martaba qilgan shiddatli atakasini qaytardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

7. Qaytariq qilmoq, qaytariq qilib daf etmoq, yoʻq qilmoq.

Margʻilonlikning domlasi juhud ham emas, musulmon ham emas. Hindilarning ham hannosi, bas, hannosning sehrini na musulmon domlasi qaytarsin-u, na juhud. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

8. Rad etmoq, yoʻq demoq, qabul qilmaslik.

Raʼyini qaytarmoq. Iltimosini qaytarmoq.

Aqlli, nomusli qiz oʻz dadasining gapini hech vaqt qaytarmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dadamga mening arzimni aytsangiz, albatta, qaytarmas. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Qusmoq, qayt qilmoq.

Oʻrnimdan tursam, boshim aylanadi, ovqat yesam, qaytarib tashlayman. Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir.

  • Choyni qaytarmoq Choyni bir necha bor piyolaga, undan yana choynakka quymoq. Toza-gul choyni piyolada shopirib qaytara boshladi. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Gap qaytarmoq Aytganini qilishdan, bajarishdan boʻyin tovlab aytishmoq, bahslashmoq, tortishmoq. [Akbarxoʻja:] Agar bolaning ruhi sinsa, shunaqa betgachopar, kattaga soʻz qaytaradigan qaysar boʻladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Qoʻlini qaytarmoq Biror narsa uzatgan, tutgan kishining qoʻlidan uzatilgan, tutilgan narsani olmaslik. Mana bu uzumni oling, juda yaxshi pishibdi, qoʻlimni qaytarmang. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kavsh qaytarmoq
  • Tutun qaytarmoq
  • Shaxtini (yoki shashtini) 1. Qaytarmoq [Umurzoq:] Mayli, bolakaylarning shaxtini qaytarma, harna yordam berishgani. Hayt degan tuyaga mador. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarTantiboyvachcha Yoʻlchining shaxtini qaytarish va oʻziga mute qilib olish niyatida unga pul uzatdi. — Oybek, Tanlangan asarlar.
Полная статья →