Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«qadam» boʻyicha 90 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

90 ta · 1-sahifa / 5
qadam
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Bir qadam 2. Juda qisqa oraliq, oraliq masofa haqida. Bir qadam narida turibdi;Oʻzingiz koʻrdingiz, bugun guzardan bir qadam ham jilganim yoʻq, guvoh boʻlarsiz deyman-da. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Qadam bosmoq 1. Qadamlab yurmoq. Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, MastonYoʻq, amaki, uyga endi bir umr qadam bosmayman. — S. Ahmad, UfqBugun sakkiz kun boʻldi, qadam bosmaysiz-a? — S. Siyoyev, Yorugʻlikoʻsha bosgan nojoʻya qadami boshiga balo boʻladigan boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam olish Ish-faoliyatda, hayotda oʻzini tutish, bundagi oʻziga xos xatti-harakat, holat. Ikkalasining kayflari balandmi yo Opa keltirgan xushxabar esankiratib qoʻyganmi, ishqilib, qadam olishlari boshqacha. — O. Yoqubov, LarzaAbdusamad qorining soʻnggi kunlardagi qadam olishi Oʻrmonjonning har ikkala taxmini ham toʻgʻri ekanini aniq koʻrsatib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam otmoq (yoki tashlamoq) 1. Qadam bosib yurmoq, odim otmoq. Ikkala ot bir qiyosda baravar qadam tashlab borar edi. — A. Qahhor, Asror bobo
  • Qadam ranjida qilmoq Ustoz yozuvchi xotirasini eʼzozlash uchun qalam sohiblari, olimlar muzeyga qadam ranjida qildilar. — Gazetadan
  • Qadam tashlamoq Maqsadsiz tashlangan qadam — oʻksiz miltiq bilan ovga chiqishdek gap. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻiOʻtgan yil bilan ham xayrlashdik. Yangi yilning boʻsagʻasiga qadam tashladik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Qadam qoʻymoq 2. Jurʼat qilmoq; kirishmoq, boshlamoq. U uyning zinasiga endi qadam qoʻyganda, poxol ostidan chiqqan kampir: — Hoy, bolam, nemis bor! — deb qichqirdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzDoʻst bilan obod uying, Gar boʻlsa u vayrona ham. Doʻst qadam qoʻymas esa, vayronadur koshona ham. — E. VohidovBu ishga qadam qoʻymasdan ilgari, bir karra sizning oldingizdan oʻtish, raʼyingizni bilishga toʻgʻri keldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOʻn ikkiga qadam qoʻymoq.O, uchga qadam qoʻyib qoldi-ku. Tili biram shirin boʻlib chiqqanki, sira qoʻya berasiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Har qadamda 1. Har bir qadamga teng masofada. Har qadamda belgi qoʻyib borardi;Masjidi jomiy boʻylab har qadamda gadoy, qalandarlar, tilanchi bolalar, kampirlar — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qadamini uzmoq Bormaydigan, kelmaydigan boʻlmoq. Nega biznikidan qadam uzib ketdingiz, yo koʻngil qolarlik ish oʻtdimi bizdan? — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →
qad
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

  • Qad koʻtarmoq 1. Boʻy choʻzmoq, oʻsmoq. Rayhonlar qad koʻtarib, hid sochdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMurotalining hovlisida qad koʻtargan oʻrik butun qishloqda mavjud boʻlgan daraxtlarning eng kattasi va chiroylisi edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliKlub devorlari kun emas, soat sayin qad koʻtara bordi. — MushtumUch hafta ichida gʻishtin sardoba yerdan ikki-uch gaz qad koʻtarib, uzoq-uzoqlardan koʻzga tashlanadigan boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, MeʼmorHar yer-har yerda kabob, somsa, palov pishiradigan oshxonalar tezda qad koʻtarib, ishga tushdi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qad rostlamoq Binokor qadami yetgan joy tez obod boʻladi, ulkan zavod-fabrikalar qad rostlaydi. — Gazetadan
  • Qaddi raso 1. Qaddi raso yigit;Qaddi raso teraklar.
  • Qaddini koʻtarmoq Supada yonboshlab yotgan yigit qaddini koʻtarib, atrofga qaradi.— Qaddini koʻtarguncha, zavodchi boylardan soliq olinmasin, — dedi Yolmonboy. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qaddini rostlamoq 1. Qaddini tik, meʼyoriy holatga olmoq. Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlaripullarni koʻrpachaga uzala tushib, huzur qilib xayolan sanab yotgan Poshsha xola Laʼliga koʻzi tushdi-da, qaddini rostladi. — D. Nuriy, Osmon ustuniGarchi qaddini rostlab olgan boʻlsa ham, hali yosh, yomgʻirda qolgan gʻoʻzalar Muhiddinning koʻz oʻngidan oʻtardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldiShahar bozorida otasi bergan pulni sarmoya qilib, doʻkon ochgan Toji savdo-sotiqni avj oldirib, qaddini rostlay boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Toʻliq maqola →
qadama
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Qadab, toʻgʻnab yoki tikib, chatib qoʻyiladigan.

Qadama jiyak. Qadama yoqa.

2. Bezak yaratish, bezatish, yasatish va shu kabilar uchun qadalgan narsa.

Oʻsha cholgʻularni oʻyladim bu gal, Chiroyda beqiyos, koʻzni oladi. Sadaf qadamalar yonar mukammal — A. Isroilov

Toʻliq maqola →
qadamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Tiramoq, taqamoq.

Taxtaning bir uchini devorga qadamoq.

— Bu yashamay oʻlgurning oʻzi yomon, — dedi opa mushtini yerga qadab. — A. Qahhor, Sarob. Bektemir.

Ikkita tankni koʻrdi, biri qiyshaygan, ikkinchisi esa tumshugʻini yerga qadagan. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Sanchmoq, suqmoq.

Xanjar qadamoq.

Pichoqchaning uchini konserva bankasiga qadab, bezakdor sopi ustidan kafti bilan ura boshladi. — N. Aminov, Suvarak

3. Toʻgʻnamoq, taqmoq.

Toʻgʻnogʻich qadamoq. Toʻgʻnogʻich bilan qadab qoʻymoq.

Men biron qogʻozni oʻqimasdan qoʻl qoʻysam, sen biron koʻylakning yoqasini qiyshiq qadab qoʻysang, ishga sovuqqonlik bilan qaraganimiz uchun javobgar boʻlamiz. — A. Qahhor, Ayb kimda?

Dastorpech gavharlarni Botirning sallasiga qadab qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Oʻrniga tushirib biriktirmoq; solmoq, taqmoq (tugma, piston va shu kabilarni).

Gimnastyorkasining yoqasiga qoʻl yubordi-yu, tugmasini qadashga ulgurolmay, yana soʻzida davom qildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Oʻrnatmoq, tikmoq; bosib, suqib, oʻrniga joylashtirmoq.

Gluxov pichoq bilan birpasda beoʻxshovgina yulduz yasadi, barmoqday qizil qalam bilan uni boʻyadi-da, yogʻochga biriktirib, qabrga qadadi. — Oybek, Quyosh qoraymas

6. koʻchma Ekmoq, tikmoq.

[Boʻtaboy] Shudgorni kesib, chigit qadayotganlar oldiga bordi. — S. Ahmad, Hukm

  • Koʻzlarini (yoki kiprigini) qadamoq Tikilib qaramoq, boqmoq, tikilmoq. U [Komiljon] shofyorga boshqa savol bermay, ikki koʻzini mashina oynasiga qadab boradi. — I. Rahim, Ixlos
Toʻliq maqola →
qadamlamoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Qadam tashlab yurmoq; odimlamoq.

Mayna oldinga qadashadi. Hamma uning chiroyli yuziga, kelishgan qomati, harbiy kiyimiga havas bilan boqdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. ib qoʻshimchali rvdsh. shaklida (- — qadamlab) Qadam tashlab, qadam bilan.

Izvosh muyulishga yaqinlashib qolganda, yoʻrtib kelayotgan ot toʻsatdan qadamlab yura boshladi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Turob chodirga joy chamalab, qadamlab qoziq oʻrinlarini belgilab oldi. — S. Karomatov, Oltin qum

Toʻliq maqola →
qadamma-qadam
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

rvsh. Izma-iz, ketidan qolmay, iz quvib; birin-ketin.

Men keldim, (ketimdan) qadamma-qadam u ham keldi.

Unda ustozining ortidan qadamma-qadam yurib, u bosib oʻtgan yoʻldan borish, oʻshaning oʻziday boʻlish orzusi ham kundan-kunga ulgʻayardi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Toʻliq maqola →
qaʼda
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot etn. Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

  • Qaʼda qarimas Qilinishi lozim, ammo shoshilinch boʻlmagan ish haqida. Xalqimizda Oltin chirimas, qada qarimas maqoli bejiz dunyoga kelmagan. — Fan va turmush
Toʻliq maqola →
qadr
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

  • Qadr qilmoq, qadriga yetmoq yoki qadrini bilmoq 1. Obroʻ-eʼtiboriga, qadr-qimmatiga yarasha izzat-hurmat qilmoq, qadrlamoq. Bola qadriga yetmagan ona qadriga yetmaydi. — S. Abduqahhor, KoʻzlarSalomatlikning qadriga yetmoq, Gul qadrini bulbul bilar. — MaqolQullikni sezmagan hurlik qadriga yeta olurmi?! — Hamza
  • Qadri oʻtmoq Ahamiyati, oʻrni sezilmoq, oʻrni bilinmoq, yoʻqligi sezilmoq. Doʻstimning qadri oʻtdi, u boʻlsa, bunchalik qiynalmas edim.Isroil Ahmedovning qadri, ayniqsa, hozir oʻtyapti. — I. Rahim, Chin muhabbat
Toʻliq maqola →
qadah
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot May ichiladigan idish; jom.

Billur qadah. Oltin qadah. Bir qadah vino,

Mudarrisov boʻshagan qadahni dasturxon chetiga qoʻyar ekan, kampir durust-ku, deganday qosh qoqib, Yigitaliga qarab qoʻydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Aroqdan qilqillatib quyib, oʻrnidan turdi Qadahning birini boshliqqa uzatdi. — N. Aminov, Suvarak

Toʻliq maqola →
qadar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

  • Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
  • U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →