Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oyim» — результатов: 262

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

262 · страница 1 из 14
oy

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Полная статья →
oyi

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Полная статья →
oyimcha

ot 1. Oqsuyaklar, shohlar, xonlar oilasiga mansub yosh xotin.

Oyimchalar sunbul sochini tarashdi, atrofdan qirq kanizi kelib qarashdi. — Nigor va Zamon

2. Nozanin, tannoz.

Bogʻda ochilgan gul gʻunchalar. Holin bilmas bir nechalar. Oling gulgun oyimchalar, Bolam alla-yor, alla-yor! — Shirin bilan Shakar

— Doʻstim, kechga mehmonlarni joʻnatib, ikkalamiz, oyimchalardan gʻalatisini topib, gasht qilamiz. — Qoʻlingni ber, shovvoz! — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oyimtilla 1.

Kecha kelib, bugun xoʻjayinlik qilishni senga kim qoʻyibdi, oyimcha. — A. Koʻchimov, Halqa

Ha, oyimcha, erga tekkan boʻlsam, xoʻp qipman, ajab qipman. Erga tegib, yomon boʻlganim yoʻq. — I. Rahim, Chin muhabbat

Полная статья →
oyimtilla

ot 1. Mehnatga tobi yoʻq, qoʻlini sovuq suvga urmaydigan ayol; oqsuyak ayol.

Oyimtilla bu kelin, Ahvoliga bir qarang, Tirnoq qizil, lab qizil, Oʻsmadan qoshlar tarang. — Gʻ, Komilov

[Hayotxon:] Unga men emas, oyimtilla boʻlib, uyda oʻtiradigan xotin kerak-da. — R. Rahmonov, Baxt bilan uchrashuv

2. Yengiltak, tannoz ayol.

— Bu oyimtilla toza yengiltak ekan-ku, — dedi oʻziga-oʻzi Qumri. — Mirmuhsin, Ajrim

3. Soyaparvar, ish yoqmas, xotinchalish erkak.

Oʻsha oyimtillalarning ishini qilolmaydi deb oʻylaysizmi, narximizni koʻpam yerga uravermang. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Полная статья →
Ўйнаб айтаману, ўйимдагини айтаман.

Говорю я шутя, а свои думы высказываю.

Ashur oʻtirgan joyida «toʻgʻrisi, bu gaplarni oʻylab aytaman-u, oʻyimdagini aytaman» degan singari xoʻjayinning butun kirdikorini ochib tashlagan edi. «Поговорю шутя, а свои думы выскажу,— мысленно строил планы Ашур,— и тогда я разоблачу хозяина и раскрою все его неблаговидные делишки». — М. Муҳамедов, Ҳазил ва чин.

Полная статья →
oyat

ot Qurʼon suralarining har bir jumlasi, har bir bandi.

Mehroblar tepasiga xatti shikasta xati bilan oyat yozilgan. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar

Baʼzilar choʻkkalab oʻtirib olib, oʻzlari bilgan oyatni tilovat qilmoqda. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qurʼoni karimda Od qavmi toʻgʻrisida juda koʻp oyatlar nozil qilingan. — Gazetadan

Полная статья →
oʻyin

ot 1. Koʻngil ochish, dam olish, tarbiyalash maqsadida qilinadigan erkin harakat yoki mashgʻulot.

Bolalar oʻyini.

Koʻcha tutash balchiq boʻlganidan bolalarning oʻyini tugul, yurishiga ham imkon yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

keng maydonda shovqin-suronli qish oʻyinlari: baland tepadan sirpanishlar, dumalashlar, chenalarda uchishlar — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Boshqalar bilan musobaqa qilish uchun maʼlum qoidalar asosida oʻtkaziladigan mashgʻulot.

Futbol oʻyini. Shaxmat oʻyini. Estafeta oʻyinida qizlar komandasi yutib chiqdi.

Jon-dilim futbol emasmi, qizni ham unutib, butun xayolim oʻyinda boʻlib qoldi. — Gazetadan

3. Oʻrtaga pul yoki narsa tikib oʻtkaziladigan mashgʻulot; qimor.

Otam oʻyin qizigʻida yutqazishga yutqazib qoʻyib, keyin oʻzini urdi, peshonasini yordi, yigʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Ritmik harakatlar va mimikalar uygʻunligidan iborat sanʼat; raqs.

Oyoq oʻyini. Shoʻx oʻyin. Kavkazcha oʻyin.

Oʻyin ham bir turli nazokat kasb etib, Gulsunbibi yoʻrgʻalay ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Parvoz vaqtida shox urib (tash-lab) qilinadigan yengil, yoqimli harakat.

Kabutar oʻyini.

6. Spektakl, konsert, sirk tomoshasi va shu kabilar

Bular teatrning oldiga kelganlarida, oʻyin boshlanishiga uchinchi qoʻngʻiroq ham berilgan edi. — Oydin, Fonar tagida

7. Betartib, biroq oʻziga xos jozibali harakat (hayvon va narsalar haqi-da).

Shabada oʻyini.

Gʻazab bilan hayqirib boʻron, Balki qilar ming turli oʻyin. — Gʻayratiy

Baliqlarning bunday oʻyinini endi koʻrib turgani!\. — Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

8. Ermak tarzidagi harakat, qiliq va shu kabilar

Achchiq oʻyin shirin turmushni buzar. — Maqol

Har holda, taqdirning bunchalik oʻyinlari turgan bir zamonda biz nima ham qila olar edik. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U muhabbatni oʻyin deb hisoblaydi. — S. Karomatov, Oltin qum

Xat senga oʻyin boʻlib qoldimi?! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

9. Unchalik qiyin, mushkul boʻlmagan ish haqida.

Qizniki — qiyin bilan, oʻgʻilniki oʻyin bilan bitar. — Maqol

10. Suyuqoyoq, buzuq ayol haqida.

  • Oʻyinga tushmoq Biror raqsni ijro etmoq. Havaskor hofizlar qoʻshiq aytdi, shoʻx yigitlar oʻyinga tushdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina.
  • Oʻyin qilmoq Oʻyin, mazax tarzidagi harakat, qiliq qilmoq. — Voy yuragim, voy-voy, — deb atay yerga agʻnab, ogʻzidan oq koʻpik chiqara boshladi. Uning oʻyin qilayotganini Meʼmor sezib turardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →
oyna

ot 1. Odatda deraza, eshik koʻzlariga oʻrnatish uchun ishlatiladigan yassi shisha.

Bir taxta oyna. Deraza oynasi. Oyna zavodi. Oyna sinigʻi. Oyna kesmoq.

Tumanlangan deraza oynalarida yirik qor parchalari oq kapalakday koʻrinadi. — Oybek,Tanlangan asarlar

2. Deraza.

— Qor-ku mayli-ya, boʻroniga nima bor, — dedi blindaj oynasidan qarab turgan Normat. — I. Rahim, Chin muhabbat

— Ikki tomon togʻ — dedi Hafiza mashina oynasidan baland togʻlarga agʻrayib, — muncha chiroyli! — Mirmuhsin, Umid

3. Qarshisidagi narsalarni aks ettiradigan, odatda kishi oʻz aksini koʻradigan, orqasi sirlangan maxsus shisha; koʻzgu.

Basharang qiyshiq boʻlsa, oynadan oʻpkalama. — Maqol

Dahlizdagi oyna oldida sochlarini tarayotgan Xolisa ularga soxta jahl aralash gʻurur va bir oz mehr bilan kinoya qildi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

[Zebo] Oynaga qarab, oʻzini tuzatdi. Shuhrat, — Shinelli yillar

4. Biror holatni, hodisani aks ettirib yoki yoritib turgan narsa; koʻzgu.

Doʻst doʻstning oynasidir. — Maqol

Kundalik daftar — maktab bolasining xulq-atvorini, olgan baholarini ravshan koʻrsatib turadigan tiniq oyna. — M. Ismoiliy, Bizning roman

5. Koʻzoynak.

Oyna ortidan tikilib turgan bir juft oʻtli koʻz uning ongiga anchadan keyin yetdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

  • Oy(i)nayi jahon 1. Jahonni koʻrsatuvchi, boshqa joylardagi narsalarni, boʻlib turgan hodisalarni koʻrsatib turuvchi afsonaviy oyna. Ilgari bolalar orzu qilardi. Boʻlsa deb oʻylardi oynayi jahon. — F. Yoʻldosheva;Xayriyatki, oynayi jahonimizning ayrim rahbarlari ijodkor xalqimizning ongi va tafakkurini koʻtarish, saviyasini oshirish zaruratini yaxshi tushunadilar. — GazetadanTantanalar oynayi jahon orqali namoyish etildi. — Gazetadan
  • Oʻzini oynaga solmoq Oʻz holatini koʻzguda koʻrmoq. Qiz oʻzini oynaga soldi. — Sharq yulduzi
Полная статья →