Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«оширмоқ» бўйича 123 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

123 та · 1-саҳифа / 7
оширмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Ошмоқ 1-7, 9-10 феълларининг орттирма нисбати.

Ойликни оширмоқ. Товуқлар сонини оширмоқ. Ҳосилни оширмоқ.

Дарё сувини баҳор тоширар, одам қадрини меҳнат оширар. — Мақол

Княз сув пулини уч баравар ошириб юборибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Одамларнинг руҳини кўтариш, ҳосил-дорликни ошириш керак. — Т. Ашуров, Оқ от

Мавжуд корхоналарнинг ишлаб чиқариш қувватини ошириш билан янги обектлар ҳам барпо этилди. — Фан ва турмуш

2. Бировга бериб, ўтказиб юбормоқ; пулламоқ, сотмоқ. Жиноят ишини коптоксимон терговдан терговга, суддан судга ошираверди Газетадан.

Агар., қутичани бирор ерга оширган бўлсанг, ҳали ҳам яхшиликча ўрнига қайтар, — деди Ҳожи бобо Шум болага. — Ғ. Ғулом, Шум бола

[Марасул:] Хуморхон шунақа нарсаларга ўч, ўшанга оширамиз. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

3. Бўрттирмоқ, муболаға қилмоқ.

Мақтовини оширмоқ.

— Ёʻқ, сиз жуда ошириб юбордингиз, Сайфуллахўжа, — деди бошини чайқаб, — сизларникида кунига уч-тўрт маҳал эмас, бир маҳалгина иссиқ овқат ер эдим. — П. Турсун, Ўқитувчи

Сидоров ошириб юборганини тушунди. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

4. Маълум чегара ёки баландликдан ўтказмоқ.

Бу сафар Ҳабибулло полвон Куллалик полвонни елкаси узра ошириб, отиб ташлади. — Т. Ашуров, Оқ от

Тўрт-беш метр баландга етганда, инқиллаб, қанордаги тупроқнинг ярмини елкасидан ошириб тўкади-да, қолганини дўнгга опчиқиб кетади. — С. Аҳмад, Уфқ

  • Бошидан (ёки ўзидан, елкасидан) оширмоқ Масъулиятни бировга юклаб, ўзини ташвишдан, ишдан холи қилмоқ.
  • Оширмай-тоширмай Қандай бўлса ўша ҳолича; бўрттирмай, муболаға қилмай. Кунлар ўтаверди. Умид асло пинагини бузмади. Комиссияга бор ҳақиқат гапни оширмай-тоширмай айтди. — Мирмуҳсин, Умид
  • Амалга оширмоқ Ўйлаган режасини амалга оширмоқ.
Тўлиқ мақола →
ошмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Миқдор ёки ҳажм жиҳатидан кўпаймоқ; ўсмоқ; ортмоқ.

Факултетдаги талабалар сони беш юздан ошди.

Пахта йилдан йилга мўл бўлиб, фойдаси ҳам ошиб турибди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ортмоқ, ортиб қолмоқ.

Харажатдан беш сўм ошиб қолди.

3. Кўтарилмоқ.

Ойим куйди-ёнди, дадамнинг қон босими ошиб, касалхонага тушиб қолди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Саодат лабини жийириб, шишачани қайтиб узатди: — Ёʻқ, беш сўмдан ошса олмайман — Ёшлик

Ҳали офтобнинг дами қайтмаган, Қўшариқнинг катта кўчасидаги азамат тераклар толдан ошиб, ҳовлига тўрт энликкина соя ташлаган пайт эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар кун мол нархи ошади, бозорда савдогарларнинг қулоғи тиккайган. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Маълум бир пайт чегарасидан утмоқ; кечмоқ; оғмоқ.

Вақт ярим кечадан ошди. Соат учдан ошди. Иш бошлаганимга беш ойдан ошди. Ёшим қирқ бешдан ошди.

Соат олтига белгиланган тўй соат ўндан ошганда бошланибди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

5. Мол сотиб олишда унинг баҳосини оширмоқ, нархига нарх қўшмоқ, орттирмоқ.

Бошқа бир рақиб илмасин, деган андиша билан баққол ҳам бир тангалаб олаверди. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Кучаймоқ, зўраймоқ; янада сезиларли, таъсирли бўлмоқ.

Алами ошди. Завқим ошди. Ихлосим ошди. Кайфи ошди. Ғайрати ошди. Ишга ҳаваси ошди.

Уйда ўтиравериб, Муроднинг хуноби ошиб кетди. — Т. Ашуров, Оқ от

Искандар ич-ичидан жиғибийрони ошиб, терс бурилиб чиқиб кетди. — М. Мансуров, Ёмби

7. Такомиллашмоқ, яхшиланмоқ; юқори босқичга кўтарилмоқ.

Сотувчининг малакаси ошди. Ҳуқуқий онгимиз ошмоқда. Қадрласанг, қадринг ошар. — Мақол

Бу ҳужжатни бутун раёнга тарқатмоқчимиз, Шер, обрўйинг ошиб, чўққига кўтарилаётганингни биляпсанми?И. — Раҳим, Ихлос

8. Бирор жиҳатдан ёки бирор соҳада бошқалардан ўтиб кетмоқ, ўзмоқ, зўр чиқмоқ, орқада қолдирмоқ.

Агар енгсанг, зўр келсанг, ошсанг, Доим сени тўйга бошлайман. — Э. Раҳим, Янги қадам

9. Маълум бир тўсиқ, чегара ёки баландликдан ўтмоқ.

Довон(дан) ошмоқ. Девордан ошмоқ. Тоғ(дан) ошмоқ. Сув тўғондан ошиб тушяпти. Қимирлаган қир ошар. — Мақол

Шермат девордан ошиб, ҳовлига тушди ва оёқ учида юрганча, бурчакдаги уй олдига келди. — Ёшлик

Саломат қизлар билан боғма-боғ ошиб келиб, девор панасидан қўшиққа қулоқ соларди. — С. Аҳмад, Ҳукм

10. Қўлдан қўлга, бир ташкилотдан бошқасига ўтмоқ.

Иш терговдан судга ошди.

11. Кўпмоқ, кўпчимоқ (хамир ҳақида).

Хамир ошди.

  • Иши бошидан ошиб ётмоқ (ёки кетмоқ) Иши жуда кўп бўлмоқ, жуда кўпайиб кетмоқ. Директорнинг пешоналари тиришди-ю, салгина норозилик маъносида ўзига-ўзи деди: Мана, ишлар ҳам бошимдан ошиб кетди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучлиНабирали бўладиган Ўзбек ойимнинг иши бошидан ошган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ким ошди савдоси Молини очиқ савдога қўйиб, уни энг юқори нарх қўйган кишига сотиш усули; ауксион.
  • Ошиб тушмоқ Мамат қассобники ҳаммадан ошиб тушди. У бошқалардек қилмади-ю, лекин чиқиб кетди. — Ёшлик
  • Умбалоқ ошмоқ Ит умбалоқ ошиб, бели билан деворга бориб урилди, кўзлари тубсиз қаҳрга тўлиб, ғингшиди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Амалга ошмоқ
Тўлиқ мақола →
ош
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Пиширилган иссиқ овқат

Угра ош. Хўрда ош. яш Совчиларни яхши сўзлар ва қуюқ-суюқ ошлар билан жўнатиб, иккинчи келишига ўйлашиб жавоб берадиган бўлдилар — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Умуман, ҳар қандай овқат, таом

Ош тузи. Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич! — Мақол

Элга берсанг ошингни, Эрлар силар бошинг- — Мақол

Жон бўлса, жаҳон топилар, Ош бўлса, қозон топшшр — Мақол

Тўра қозон бошидан мис товоқда суюқ ош олиб келиб, чордана қурибўтирди — Н. Фозилов, Дийдор

3. айн. палов. . -Ултиринг, ўлтиринг, меҳмон! — деди уста Фарфи. —

Ош дамламоқ. яи Илгарилари лағмон ёки ош ейиш учун нуқул корхонадан ташқарига чиқишга мажбур бўлар эдик — Газетадан

Ошга сабзи босилди-пишди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. этн. Баъзи муносабатлар билан ўтказиладиган зиёфатлар номининг таркибий қисми, мае

қиз оши, хотин оши, арвоҳ оши, маслаҳат оши

Тўлиқ мақола →
ўша
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

олм. Узоқдаги, аввал тилга олинган кимса ёки нарсани, ўрин, пайтни кўрсатиш, айтиб ўтилган, аввалдан маълум бўлган бирор ҳодисани эслатиш, унга ишора қилиш учун хизмат қилади.

Ўша йил. Ўша кундан бошлаб. Ўша одам ёдингиздами? Ўша жойда учрашамиз.

Бу шод-у хуррамликни туғдирган яна ўша сув эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Биз ўша ерга бориб туришимиз керак. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Яқинроқ борсак, яна ўша эрталабки ёш эр-хотинлар. — Ҳ. Қодирий, Ёʻлда

Ўша жилва ва ўша оташ, Ўша кўзки, сузгин, хаёлкаш, Ўша имо, ўша ишора Эта бошлар юракни пора. — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →
ошам
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Бир марта ошаш учун мўлжал-лаб сиқимланган қуюқ овқат (ош, шавла, норин ва шу кабилар).

Биров бировни уйига таклиф қилса: Чой қуйиб бераман, ош дамлаб бераман, Марҳамат қилинг, бир ошам ошимиз бор, — дейди. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик

Бердибойнинг қорни ҳар қанча оч ва ўн беш кунлардан буён иссиқ кўрмаган эса-да, олдига қўйилган паловдан бир-икки ошам олиб, томоғидан нарига ўтказолмади. — А. Қодирий, Кичик асарлар

  • Бир (ёки бир-икки) ошам Озгина, арзимаган. Афанди мардикорчилик қилар эди, бир хасис одам уни ярим танга пул, бир ошам ошга баҳолашди. — Латифалар
Тўлиқ мақола →
ошиқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ОШИҚ И 'оёқнинг тиззагача ва тиззадан кейинги суякларини туташтириб турувчи суякча'. Туянинг ошиғидан соҳҳа ҳилиб олибди. Бу от қадимги туркий тилда 'маълум даражадан кўтарил-ъ маъносини англатган а:ш- феълининг аш- шаклидан от ясовчи -(у)қ қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, И, 216; Девон, И, 97); ўзбек тилида а унлиси â унлисига, у унлиси и унлисига алмашган: аш- + уқ = ашуқ > âшиқ. а. عَاشِق — севувчи, севиб калган; хуштор; мухлис

1. Бировни жуда севиб, унга шайдо бўлиб қолган, бировга муҳаббат қўйган киши; хуштор

Ошиқи беқарор

Муҳаббат дардига мубтало ошиқ, Сенга ҳавас билан боқурман чиндан — А. Орипов, Йиллар армони

[Туҳфа:] Мирзо Анварга ошиқ бўлган экансан, Нозик! — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Бирор нарсани жуда яхши кўриб қолган, унга берилган; мухлис. Шеър ошиғи. Мусиқа ошиғи. н Ботирали! Эъзоз-хон! Қани, бери келинглар! — . Ойқиз бу қизга узоқ тикилгач, уни ашула ва дутор ошиғи бўлса керак, деб ўйлади. Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

деб [Ғофир ота] гул ошиқларини ўз ҳузурига чақирди — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →
ошли

сфт. Ошга эга бўлган.

Ошли қозон. Ошли қўл.

Ошли оғиз билан бошланган хиргойи томоққа тиқилди, мингбоши қўрқиб кетди ва оғзидаги ошни косага пуркаб, яна ошга қўл узатди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Тўлиқ мақола →
ошна
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Таниш, таниш-билиш.

Бир кўрган ошна, Икки кўрган қариндош. — Мақол

Норбўтанинг қизи докторликка ўқийди, мингта ошнаси бор десанг-чи! — А. Қаҳҳор, Майиз емаган хотин

2. Ўртоқ, дўст.

Пул ошнаси ошна бўлмас, пўкакдан пошна бўлмас. — Мақол

Ўрмон-жоннинг отаси Омон ака Сидиқжоннинг отаси Соҳибжон ака билан жуда қалин ўртоқ эди; икки ошна ўлиб кетгандан кейин, Ёрмонжон билан Сидиқжон чинакам ака-укадай бўлиб қолишган эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Аҳмад Ҳусайн Искандаров олдига бориб келиб, қалин ошна бўлди. — Ойбек, Нур қидириб

3. Ўз тенгқурларига нисбатан мурожаат шакли.

4. Илгаридан маълум, таниш.

Ўш тоғлари, қўрқинч жарлари, жилғалари, адирлари — барчаси бизга кўпдан ошна. — Миртемир, Асарлар

Сафаргалдига бу қумлар чақалоқ вақтидан ошна. Қорақумда унинг киндик қони тўкилган. — Ж. Шарипов, Хоразм

5. Хабардор; биладиган.

Анвар яхшигина форсихон ва бир даража араб тилига ошна эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Менингча, машинанинг иллати тўғрисида гапириб юрувчилар техникага ошна бўлмаган кишилар бўлса керак. — М. Жўра, Қуёшдан нур эмганлар

  • Моховга ошна қилмоқ Яхшибоевнинг биринчи бор сўкиши эмас, лоф бўлсаям, бирор минг бора моховга ошна қилиб сўккандир? — М. М. Дўст, Лолазор.
Тўлиқ мақола →
ошно
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

Ошна.

Қушдан дўст топгандим, кўп кўрди фалак, Энди қайлардасан, ошно каклигим. — А. Орипов, Йиллар армони

Тўлиқ мақола →
ошкўк
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Таомларга қўшиладиган, овқат билан қўшиб ейиладиган кашнич, барра пиёз, укроп каби кўкатлар.

Маълумки, иссиқ иқлимли мамлакатларда яшовчи аҳолининг пазандачилигида зираворлар ва ошкўклар кенг қўлланади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

Эътиборлиси, улар томонидан ташкил этилган ярмарка савдоларида ошкўклардан тортиб қовун-тарвузгача, чорвачилик маҳсулотларигача бор. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
ошкор
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. 1. Ҳаммага маълум, кўриниб турган, аён; очиқ-ойдин.

Ошкор иш. Ошкор зиддият. Ошкор муҳаббат. Касални яширсанг, иситмаси ош-кор қилади. — Мақол

Раҳимов қаҳ-қаҳ уриб кулиб юборди. Унинг кулгисини микрофон ҳаммага ошкор қилди. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Нечук, юрак сирларини ошкор этмоқ унга жуда зарур бўлиб қолибди? — Мирмуҳсин, Умид

2. Яширмасдан, рўйирост; ошкора.

Бу гал, эл-юрт олдида ошкор, тортинмай узоқ; ўпишдилар. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Домла заҳарли экани ошкор сезилиб турган бу чучмал кулгига эътибор қилмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
ошпаз
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Овқат тайёрлаш, пишириш билан шуғулланувчи шахс.

Ошпаз йигит қайрағоч тагидаги катта супага жой қилиб, дастурхон ёзди. — С. Аҳмад, Уфқ

Шавла жуда тотли туюлди —

ошпазни мақтадилар, — Ойбек,Қуёш қораймас

Тўлиқ мақола →
ошхўр
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Паловни яхши кўрадиган киши.

Профессор жуда ошхўр, девзира гуручдан дамланган думба ёғининг паловини ҳамма таомлардан аъло кўради. — Мирмуҳсин, Умид

2. Овқатга солинадиган, овқат учун ишлатиладиган; овқат билан ейиладиган.

Ошхўр кўкатлар киши саломатлигини мустаҳкамлайди. — Саодат

Тўлиқ мақола →