Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «koʻchki» — результатов: 73

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

73 · страница 1 из 4
koʻchki

ot Tosh, tuproq, qor va shu kabilarning togʻdan koʻchib, nurab tushadigan uyumi.

Muz koʻchkisi. Togʻ koʻchkisi. Qor koʻchkisi.

[Mirzakamoliddin] Oʻsha dovonda koʻchki tagida qolib oʻlgan emish. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

U [Xolxoʻja] maqsadiga erisha olmaydi — yoʻlda koʻchki ostida bosilib, halok boʻladi. — Yo. Shukurov, Qasos

Suv va koʻchkilardan ihota qilish uchun xarsanglardan uyib yasalgan peshtoq buzilgan ekan. — S. Karomatov, Oltin qum

Полная статья →
koʻchmoq

fl. 1. Yashash joyidan ketmoq, boshqa yashash joyiga oʻtmoq.

Olovni kovlasang — oʻchar, qoʻshnini kovlasang — koʻchar. — Maqol

U [Nuri] Yormat oilasining boqqa koʻchib ketganini eshitib, afsus qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu yerdan hech qachon koʻchmayman, sen ham koʻchmaysan. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Umuman, oʻrni, manzili va shu kabilardan boshqasiga oʻtmoq, jilmoq, ketmoq.

Bu yil qizim beshinchi sinfga koʻchadi.

Ana, qoqdi qanotin bulbul, Kelib qoʻndi chiroyli gulga. Shoxdan-shoxga koʻchadi nuqul, Kuyi rohat berar koʻngilga. — I. Muslim.

Kuz kirib, ularning uchrashuvlari ishxonaga koʻchgan dastlabki kunlar — Yoshlik

3. Mavzuni, harakatni, yashash yoki ishlash tarzini oʻzgartirmoq, boshqasiga oʻtmoq.

Xadicha xolaning bas, qiynama degan mazmunda koʻz qisishini koʻrib, boshqa gapga koʻchdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Yopishgan, birikkan joyidan ajramoq.

Uning [masjidning] baland va siri koʻchib ketgan eski ustunlik ayvonida uch-toʻrt namozxon oʻtirishibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ovoz lampochkasining ostidagi qoʻrgʻoshinlar koʻchib ketibdi, yangidan yoʻpishtirdi. — T. Ashurov, Oq ot

  • Yengil (yoki oson) koʻchmoq Qiyinchiliksiz hal boʻlmoq, amalga oshmoq. Nima boʻlgan-da ham, koʻnglining bir chekkasini kirlatib yotgan bu ota-ona orzusi, bir tomondan qaralganda, juda yengil koʻchgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBu ish ham xamirdan qil sugʻurgandek oson koʻchdi. — M. Qazratqulov, Jurʼat
  • Ogʻir (yoki qiyin) koʻchmoq Qiyinchilik bilan sodir boʻlmoq; qiyin hal boʻlmoq; ogʻir sharoitda oʻtmoq. Bu yil ish yana ancha ogʻir koʻchadiganga oʻxshaydi-a. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlarAyniqsa, qish bilan olishish juda-juda qiyin koʻchibdi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar
Полная статья →
Koʻchki, siljish

ogʻirlik kuchi taʼsirida togʻ jinslari va tuproq massasining togʻ va jarliklar yonbagʻri, dengiz, koʻl va daryolarning tik tushgan qirgʻoqlari boʻylab pastga siljishi. Koʻpincha K. ning sabablari yonbagʻirning tagidan yuvilib ketilishi, juda koʻp yogʻgan yogʻin bilan haddan tashqari namlanishi, zilzila yoki inson faoliyati (portlatish ishlari va boshq.) hisoblanadi. K. ning yuzaga kelish ehtimolligi togʻning balandligiga bogʻliq. 1000 metrdan 1700 metrgacha balandlikda K. larning 90,9% yuz beradi. Ular odatda 20⁰ nishablikdan boshlab, biroq ayrim qulay sharoitlarda 5-7⁰ nishablikda yuz beradi. K. hajmiga (siljiyotgan jins hajmiga) koʻra toʻrtta sinfga boʻlinadi: 1) kichik – 10000 m³ gacha; 2) oʻrta – 11000 dan 100000 m³ gacha; 3) katta – 101000 dan 1000000 m³ gacha; 4) juda katta – 1000000 m³ dan ortiq. Koʻchki harakati tezligi Tezlik Koʻchki harakati bahosi 3 m/soniya Jadal 0,3 m/daqiqa Faol 1,5 m/sutka Tez 1,5 m/oy Meʼyorda 1,5 m/yil Juda sekin 0,06 m/yil Juda ham sekin

Полная статья →
Koʻchki tranzistor

Ishlashi kollektorli oʻtishda zaryad tashuvchilarning koʻchkisimon koʻpayish rejimidan foydalanishga asoslangan bipolyar tranzistor.русскийлавинный транзистор, Биполярный транзистор, действие которого основано на использовании режима лавинного размножения носителей заряда в коллекторном переходе.английскийavalanche transistor

Полная статья →
Koʻchki-oraliq diod

Elektr oʻtishning teskari siljishida zaryad tashuvchilarning koʻchkisimon koʻpayish rejimida ishlaydigan va oʻta yuqori chastotali tebranishlarni generatsiyalash uchun moʻljallangan yarimoʻtkazgichli diod.русскийлавинно-пролетный диод, Полупроводниковый диод, работающий в режиме лавинного размножения носителей заряда при обратном смещении электрического перехода и предназначенный для генерации сверхвысокочастотных колебаний.английскийinpact avalanche-(and-) transit time diode

Полная статья →
Koʻchki toʻgʻrilovchi diod

Minimal teshilish kuchlanishining berilgan tavsiflariga ega, volt-amper tavsifining teshilish doirasida chegaralangan davomiylik mobaynida quvvat impulsini tarqatish uchun moʻljallangan toʻgʻrilovchi yarimoʻtkazgichli diod.русскийлавинный выпрямительный диод, Выпрямительный полупроводниковый диод с заданными характеристиками минимального напряжения пробоя, предназначенный для рассеивания в течение ограниченной длительности импульса мощности в области пробоя вольт-амперной характеристики.английскийavalanche rectifier diode

Полная статья →
Koʻchki-issiqlik teshilish

Yarimoʻtkazgichli asbob tokining yarimoʻtkazgich (dielektrik) ning zarbli ionlashish va zaryad tashuvchilarning koʻchki koʻpayishida qizib ketishi bilan bogʻliq keskin oshishi.русскийлавинно-тепловой пробой, Резкое возрастание тока полупроводникового прибора, связанное с разогревом полупроводника (диэлектрика) при ударной ионизации и лавинном умножении носителей заряда.английскийavalanche-termal wash

Полная статья →
Koʻchki-oraliq nobarqarorlik

Zarbli ionlashish va zaryad tashuvchilarning koʻchki koʻpayishida yarimoʻtkazgichlarda yuzaga keluvchi tok nobarqarorligi.русскийлавинно-пролетная неустойчивость, Токовая неустойчивость, возникающая в полупроводниках вследствие ударной ионизации и лавинного умножения носителей заряда.английскийavalanche transit-time instability

Полная статья →
koʻcha

ot 1. Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl.

Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi.

Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, ensizgina asfalt trotuardan shoshmasdan borar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Toʻxta xola koʻchada uzoqdan birin-ketin kelayotgan ikki kishining qorasini koʻrdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Yor yurgan koʻchalarni supuray sochim bilan. — Qoʻshiqlar

2. Umuman, yoʻl.

Hali majlis, hali hammom qurilishi, hali koʻchaga shagʻal yotqizish deydi. — Guldasta

Qir koʻchadan tushguncha surnay ovozi chiqmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Yashash, turish joyidan tashqari boʻlgan joy, ochiq maydon (uy, hovliga nisbatan).

Uyida rohati yoʻqning koʻchada farogʻati yoʻq. — Maqol

Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich. — Maqol

Qishning oxirgi kunlari koʻchada qora sovuq bilan izgʻirin yurar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ibn Yamin bir kuni koʻchadan horib-tolib, tajang boʻlib keldi-da xotini bilan aytishib qoldi. — K. Yashin, Hamza

  • Koʻcha bolasi Umumiy taʼlim-tarbiyadan chetda qolgan bola. Oʻtir bu yoqqa! Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan! A. Qahhor, Ayb kimda?
  • Koʻcha eshik Koʻchaga chiqiladigan (koʻchadan kiriladigan) eshik. Koʻcha eshikdan kirishi bilan akasi tagʻin jahlini chiqara boshladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Koʻchada qolgan Tashlab qoʻyilgan, keraksiz. [Muattar:] Bugundan qolmay koʻchingni koʻtar! Olti oydan beri kasal boqamiz. Koʻchada qolgan nonimiz yoʻq. — N. Safarov, Sharqtongi
  • Koʻchasiga kirmoq Biror narsa qilish payiga tushmoq, daxl qilmoq, mashgʻul boʻlmoq. Ablah Tillaboyga endi ishonch qolmabdi. Chamamda, feʼli aynab, xiyonat koʻchasiga kirganga oʻxshaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Koʻchasidan oʻtmoq Biror ish yoki harakat bilan shugʻullanmoq; mashgʻul boʻlmoq. [Muhabbat:] Turgʻunjon aka, qoʻying, men bir umrimda savdo koʻchasidan oʻtgan boʻlmasam, meni majbur qilmang. — N. Safarov, Hayot maktabi
  • Oyogʻim (yoki kavushim) koʻchada qolgani yoʻq Davraning toʻrida edim, oyogʻim koʻchada qoptimi, deb uncha-muncha toʻyga bormasdim. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiOʻzbek oyim uncha-muncha toʻy-u azalarga Kavushim koʻchada qolgan emas, deb bormas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Xohlamasang (yoki istamasang) — katta koʻcha Xohlamasang, istamasang, bilganingni qil, xohlagan yeringga ketaver; toʻrt tomoning qibla.
Полная статья →
koʻchat

ot 1. Urugʻ yoki qalamchadan oʻsib chiqqan yoki oʻstirilgan va boshqa joyga olib oʻtqaziladigan nihol.

Olma koʻchati. Tut koʻchati. Rayhon koʻchati. Pomidor koʻchati. Atirgul koʻchati. Koʻchat oʻtqazmoq.

Mana shu anjirning koʻchatini [raisimiz] Oqqoʻrgʻondan oldirib keldi. — A. Qahhor, Kartina

Bu oyning yana bir goʻzal fazilatlaridan biri shuki, bu davrda kuzgi koʻchat oʻtqazish qizgʻin pallaga kiradi. — Gazetadan

[Anvar] Bolalarning daragi bilan har kimning uyida boʻlgan yangi gullardan koʻchat va urugʻ olib, yildan-yilga gulzorni boyitdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Umuman, yosh nihol.

Koʻm-koʻk gʻoʻza koʻchatlari, oftobda yoyilgan tamaki barglaridek, orqama-orqa tizilishib turardi. — Gazetadan

Полная статья →
koʻchma

ot 1. Biror joyda turmay, joydan joyga koʻchib yurib ishlaydigan.

Koʻchma ustaxona. Koʻchma kino. Koʻchma sirk,

Bir yildan beri choʻponlar uchun koʻchma kutubxona tashkil qilib berishlarini soʻrayman-u, hech boʻlmaydi-da! — O. Yoqubov, Togʻ qizi

Ammo Mohidil koʻchma magazinda aroq sotishni man qilgandan keyin norozi boʻlganliklarini yashirmay qoʻydilar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Musobaqada keyingi gʻolibga olib beriladigan.

Koʻchma bayroq. Koʻchma kubok.

3. Oʻz oʻrnidan siljib, suzib yoki uchib, boshqa joyga koʻchib yuradigan.

Koʻchma muz togʻlari.

Orqaga qaytish uchun koʻchma qumlar orasidan yurish kerak. — A. Qahhor, Maston

Ehtimol, endigina unib chiqqan nimjon gʻoʻzalar koʻchma qum ostida qolgandir. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Koʻchma maʼno 1. Maʼno koʻchishi asosida kelib chiqqan maʼno. Soʻz-termin metaforik qoʻllashdan barqaror koʻchma maʼnoga oʻtadi va shu maʼnosi orqali adabiy tilda keng qoʻllanadi. — OʻTA;
Полная статья →