Қидирув

фл. 1. Кесмоқ феълининг орттирма нисбати.

Чол ёш дарахтни кестирмади. Гулни кестирмоқ. Нархни кестирмоқ. Беш йилга кестирмоқ.

2. этн. Хатна қилдирмоқ.

Бир куни акам ўғлини кестирди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

фл. 1. Тиғ билан танаси, этини тилмоқ, тилиб ичига кирмоқ.

Бетини устара кесмоқ. Товонини шиша кесмоқ.

Қўлингизга нима қилди, Шокирбек? — Пичоқ кесиб кетди —

Ёмон кесдими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Тиғли асбоб билан бўлакларга ажратмоқ, бўлакламоқ; қирқмоқ.

Нонни кесмоқ. Қовунни кесмоқ. Қазини кесмоқ.

Ҳар вақт мақтайдиган пичоғини қинидан суғуриб, тарвузни кесди. — Ойбек, Танланган асарлар

Зиёдахон шитоб билан угра кесар экан, унга [Сидиқжонга] бир қараб қўйди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Ортиқча, кераксиз қисмни тиғ билан олиб ташламоқ.

Ток кесмоқ. Гул кесмоқ.

Одатда, кучук боланинг қулоғини, думини кесишади. Чунки бунинг уларга фойдаси бор. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Чўлоқ бўлиб юртимга қайтганимдан қайтмаганим берироқ эмасми?. Қарорим шу: оёғимни кесмайсизлар. — Н. Сафаров, Оловли излар

Оғриса ҳам, ярани ўз вақтида кесиб ташлаган яхши. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

4. Канал, ёʻл ва шу кабилар қуриш учун ёки ер очиш мақсадида баландликни ковлаб, қазиб, ёриб, орасини очмоқ.

Адирни кесиб, ёʻл қурмоқ.

Оқбўра олислик қилса, тоғни тешиб ўтирмай, кесиб ўтказардик [сувни]. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. кўчма Бирор жойнинг ўртароқ қисмидан, орасидан тиккалаб ёʻл олмоқ, ёʻналмоқ.

Ҳуши ўзига келган Бўта, бировнинг қўрғонига бемаҳал мўралаб турганидан хижолат бўлиб, толзорни кесиб, орқасига қайтди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Булар [жангчилар] шағал тўкилган катта ёʻлни кесиб ўтиб, адирга томон чиқиб кетаётганда, ботаётган қуёшнинг ҳорғин нури рўпарадаги қорли тоғ чўққисини бир лаҳза қизартирди-да, сўнди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

6. Баданга (унинг бирор аъзосига) қаттиқ, таъсирини ўтказмоқ (асосан, совуқ ҳақида).

Кучли изғирин қулоқларни кесади, совуқдан оёқларнинг бармоқлари увушади. — Ойбек, Танланган асарлар

Кейин Йигитали, баданларини сув кесиб юборди шекилли, эринибгина қирғоққа чиқиб чалқанча тушиб ётди. — Д. Нурий, Осмон устуни

7. кўчма Орага луқма ташлаб, гапни бўлмоқ, тўхтатмоқ.

Ёʻлчи ҳали гапини битирмаган эди, Мирзакаримбой уни кесди: — Бир терининг ичида қўй неча озиб, неча марта семиради, — деди салмоқланиб бой. — Ойбек, Танланган асарлар

8. с. т. Белгиламоқ (масалан, нархни).

Улгуржи савдогарларга сотиладиган молларнинг нархини Ҳожи Ҳамдам кесиб берарди. — М. Осим, Элчилар

9. с. т. Жазога ҳукм қилмоқ.

Суд ўғрини беш йилга кесди.

[Амаки Фотимага:] Энди эшикдан бир қадам нари жилма, пичоқни тўрт жойингга ураман Кейин, майли, ҳукуматинг мени кесадими, осадими, нима қилса қилаверсин! — П. Турсун, Ўқитувчи

Прокурор, отиб ўлдирилсин, деган эди, суд., етти йилга Сибирга кесди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

10. кўчма Пасайтирмоқ, қайтармоқ, ёʻқ қилмоқ.

Кун мисдай қизиб кетган, фақат адир ва сойлардан келган шабада куннинг тафтини кесиб, одамларга ором бериб турмоқда. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Аччиқни аччиқ кесади дегандек, дадасининг бу сўзлари ташқаридаги совуқни кесди шекилли, Сувонжон эшикни куч билан очиб, ўзини бўроннинг қучоғига отди. — С. Анорбоев, Оқсой

11. этн. кам қўлл. айн. Кестирмоқ 2.

Лекин маҳалламизда газета ўқийдиган бир шумтака бор, у ҳароми: — Султонбекдек бир давлатманд ўз ўғлини мавлуд тўйи билан кесди, деб газетага ёзаман, — дейди. — Ойбек, Танланган асарлар

ўзбекчақиқса, аниқ, тушунарли, очиқ-ойдинрусчакратко, ясно, определенноинглизчаexact, openly

Эки неŋ керäклиг сўз айдïм кесä (Бунинг

1. Cepte taşınan, içine para, tütün gibi şeyler konulan, kumaştan veya örgüden küçük torba.ҲАМЁН, ХАЛТАЧА

2. Kestirme yol.ҚИСҚА ЁʻЛ

1. Yağı alınmış sütten veya yoğurttan yapılan peynir.ПИШЛОҚ ТУРИ

2. Serseri.ДАЙДИ

Kazanma.ФОЙДА

от 1. Қотган, қуриган лой бўлаги.

Ичкаридан ҳам чертиш товуши эшитилгандан кейин, ердан бир кесак олиб, деразага катта ҳарф билан мен сўзини тескари ёзди. — С. Айний, Қуллар

Девор устида турган ўн икки ёшлардаги бир қиз девордан кесак кўчириб олиб, мулла Норқўзига ўқталди. — А. Қаҳҳор, Майиз емаган хотин

2. шв. Гувала.

Кесак қаламоқ. Кесак девор.

3. кўчма Ҳис-туйғуси ёʻқ, ҳушсиз; ҳеч нарсадан таъсирланмайдиган (кесакка нисбат берилади).

— Қиз билан бошлашиб, [Қосимовнинг] уйига кираман, жиғига тегаман, қани, рашк ўти бормикан вужудида. Агар ғирт кесак бўлса, ўзидан кўрсин, — деди Аҳмад. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

— Ёрмат, одаммисан, отамисан! — деб бақирди элликбоши, — ўл, кесак! — Ойбек, Танланган асарлар

Alış verişte durgunluk.КАСОД

Tahta, ağaç yontmaya yarayan, kısa saplı, bir yanı keskin ağızlı, öteki yanı çivi çakmaya uygun çelik araç.ТЕША

ўзбекчамақтоврусчапохвалаинглизчаpraise

Сўкüš-мü қолур сен азу кесгüмü So‘kish eshitishni xohlaysanmi yoki maqtovmi? – Брани ты хочешь или похвалы?–Do you want to hear scorn or praise?

Yoğun.ЗИЧ, ТИҒИЗ

рвш. Кесилган.

Азизбек мудофеларнинг саломларига жавоб қайтаришни ҳам унутиб, кўзини кесик бошларга тикди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қоплон! десагина, кесик думини ликиллатиб, югуриб келади. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

ўзбекчакесилмоқ, узилмоқрусчабыть отрезанным, прерываться, прекращатьсяинглизчаstop suddenly

Баят атï бирлä кесилди тïнï Allohning nomi bilan joni uzildi – С именем бога [на устах] прекратилось его дыхание – With the name of God his breath ceased

от 1. Кесилган бўлак (карж, бурда ва шу кабилар).

Бир кесим нон.

Ҳаёт эса қимтиниб, тортиниб, онда-сонда бир кесим қовун олади-да, бир тишлаб, яна коса четига қайтариб қўяди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Жек ҳамон тумшуғини чўзиб, кўзлари мўлтираб ётар, олдидаги сирли косада турган колбаса кесимларига қарамасди. — Ш. Холмирзаев, Бодом қишда гуллади

2. тех. Бирор жисмни текислик билан кесиш натижасида ҳосил бўладиган юза.

Силиндрнинг кўндаланг кесими доирадир.

3. тлш. Гапнинг бош бўлакларидан бири; гапнинг асосини ташкил этиб, эга ифодалаган шахс, предмет ва ҳодисанинг ҳаракатини, ҳолати ёки белгисини билдирувчи бўлак.

Şüphe ve duraksamaya yer bırakmayan değişmez, kat'iҚАТЪИЙ

Bir birimin bölündüğü eşit parçalardan birini veya birkaçını anlatan sayı.КАСР

1. Bir şeyi inceleyebilmek için enlemesine veya boylamasına kesildiğinde ortaya çıkan yüzey.БЎЛАК, ҚИСМ

2. Bir cisim kesildiğinde ortaya çıkan düzlemin biçimi, makta.

от 1. Кесиб, қирқиб тайёрланган, ажратиб олинган.

Кесма милтиқ.

Бир оздан кейин шоир иккита нон ва жуда нафис ишланган гулдор лаганчада кесма ҳалво олиб чиқди. — Ойбек, Навоий

Дастурхон ёзиб икки коса кесма ош олиб чиқди. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ

2. мат. Тўғри чизиқнинг икки нуқтаси орасидаги ва шу нуқталарни қўшиб ҳисоблагандаги қисми.

от Эшик ёки дераза ўрнатиладиган чорчўп.

Болтабой, кўзларида жиққа ёш билан эшикнинг кесакисига беҳол суяниб қолган Саодатни кўриб, юрак-бағри эзилди. — Ж. Шарипов, Саодат

Ҳой, бировнинг эшигини бевақт тақиллатма, нақ ўзингникини кесакиси билан кўчириб ташлайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар