Поиск

ot 1. Daraxt, buta kabilarning barg-butoqsiz uzun shoxi (singan yoki maxsus qirqib olingan, hoʻl yoki quruq).

Tekinga oʻrgangan tekinxoʻr qoʻliga kaltak ilinsa ham, kerak boʻlib qolar, deb olib ketaverar ekan. — Mushtum

Oyimcha bibi ularni [tovuqlarni] koʻrdi-yu qoʻliga tushib qolgan bir kaltakni havola qilib, tirqiratib haydab, qargʻay-qargʻay uyiga kirib ketdi. — K. Yashin, Hamza

2. Urish, savash, haydash uchun ishlatiladigan maxsus yogʻoch; tayoq, govron.

[Jallod] Bandining tizzasidan quyisiga, oyoqlari suyagining qirrasiga kaltak bilan qattiq bir urdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

[Sherbek] Kuliga kaltak olib, mol boqqani qirga chiqqanida quvonchini ichiga sigʻdira olmay dumbaloq oshgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. folk. Toʻqmoq, choʻqmor; gurzi.

Toʻqson botmon choʻyan kaltak qoʻlimda. — Shirin bilan Shakar

[Koʻkaldoshning] Taqimida besh yuz botmon kaltagi. — Alpomish

4. Tayoq, musht va shu kabilar zarbi; urish.

[Laʼli] bekning kaltaklari ham yodidan koʻtarilib, alanga chayqalayotgan yerga yugurdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Suvonjonning kaltakka toqat qilishi Oysuluvga badtar alam qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. koʻchma Qattiq teguvchi, zarba boʻluvchi narsa; dakki.

Avaz uyiga kirgach, oʻzicha kulib: Mening sheʼrim ular uchun kaltak boʻladi, — deb qoʻydi. — J. Sharipov, Xorazm

Cholning har bir maqtov soʻzi polvonga kaltak boʻlib tushmoqda edi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda

ot Sudralib yuruvchilar sinfiga mansub, dumi uzun va uziluvchan, tana tuzilishi turli-tuman, usti mayda tangachalar bilan qoplangan jonivor.

Yoʻl ustidan chiqib qolgan chaqqon kaltakesaklar oʻqday otilib, kavaklarga kirib ketadi — A. Qahhor, Maston

fl. 1. Kaltak bilan urmoq.

Hoʻkizni kaltaklamoq.

qoʻshni sovxozlardan yalinib-yolvorib olgan xashakni bir oy oʻtmay choʻgʻini oʻchirib qoʻyishibdi. U yana buzoqni kaltaklay boshladi. — Mushtum

2. Umuman, urmoq.

[Jallod:] — Buning nimasini ikki yuz darra uraman, yuzga chidasa ham goʻrga, — dedi, soʻng jahl bilan kaltaklashga oʻtdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Shuncha yil badalida erim chertmagan edi, endi ayamaydi, oʻlguncha kaltaklaydi, deb oʻyladi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

3. koʻchma s. t. Qattiq tanqid qilmoq; qattiq koyimoq.

Hozir Eshmatov turli nayranglar bilan Ernazarovni himoya qilib, Qodirovni kaltaklab yuribdi. — Mushtum

fl. Kaltaklamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Kaltaklamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Kaltaklamoq feʼlining birgalik nisbati.

1. ayn. Ur-yiqit.

2. Jinoyatchini, aybdor shaxsni, davlat ruxsatisiz, oʻzboshimchalik bilan jazolash, urish.

Халву отведал правитель, а палку отведал проситель (сирота).

погов. халву ест правитель, а бьют палкой сироту, халву отведал правитель, а палку отведал проситель, ≈ кому пироги да пышки, а нам желваки да шишки.

русскийУмному — намек, глупому — палка., Хорошему коню — одна плеть, а плохому коню — тысяча плетей., Аналогия: Умному и намека достаточно., Умному — намек, глупому — толчок., Хорошему коню только кнут кажи, а с худого — хоть не сноси.узбекскийYaxshi otga bir qamchi, yomon otga ming qamchi.

Yaxshi otga bir qamchi, deganlaridek, Alijon ham bir daqiqadan keyin butunlay oʻzgarib ketdi. Как говорится, хорошему коню достаточно одной плети, вот и Алиджан после одного замечания совершенно переменился к лучшему. — Ҳ. Ғулом, Танланган асарлар.

погов. умному намек, глупому — палка (батог).

погов. (букв. до семи лет ребёнок получает побои от земли) до семи лет ребёнок часто падает, ударяется (об что-л.)

ot s. t. Toʻgʻri kelgan narsa bilan qurollanib urish, urishish; olomon.

Hirot tomonidan hukumat qoʻshini yo qora-kaltak olomoni kelib qolsa ishga xalal yetishi mumkin edi. — S. Ayniy, Qullar