Қидирув

тақл. с. Қайнай деб турган самовар, қумғон ва шу кабилардан чиқадиган товуш ҳақида.

Самовар жиғ этди-қайнади.

фл. айн. Жикилламоқ.

авıс. aytısıp shertisiw.

от 1. этн. Бош кийимига тақиладиган, укпар ва қимматбаҳо тошлар билан безатилган зийнат буюми.

Тилла жиға ярашади бошига, Олиб келдик чарлаб зўрнинг қошига. — Эрали ва Шерали

Куёв узун ва кенг зарбоф тўн кийиб, катта салласига кўркам олтин жиға қўндириб, ҳавони титратган карнайлар, сурнайлар садоси билан ўзиникига кетди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма айн. Тож.

Узоқдаги Чотқол қуёшдан Олтин жиға тақмиш бошига. — С. Акбарий

от 1. анат. Одам ва ҳайвонларнинг ўт (сафро) ишлаб чиқарадиган, организмда моддалар алмашинувини таъминлайдиган ички аъзоси.

Жигарим оғрияпти. Жигар касалликлари.

Шу қишда унинг [онанинг] жигари хасталаниб, оёқлари шишиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Алкогол нафақат жигарга, балки ошқозон-ичак ёʻлларига, юрак томирларига, бош мияга, умуман, бутун ички аъзоларга ҳалокатли таъсир кўрсатади. — Газетадан

2. Ҳайвонларнинг овқат сифатида ишлатиладиган шу аъзоси.

Қовурма жигар. Жигар кабоб.

3. кўчма Энг яқин киши, туғишгандай яқин биродар; фарзанд.

Сен етим эмассан, Тинчлан, жигарим. — Ғ, Ғулом

Мадамин буни кутмаган бўлса керак, шовқин солди: — Хизматкорим эмас! Худойқул менинг ўз жигарим, аммамдан қолган сағир. — П. Турсун, Ўқитувчи

Авазнинг бир дардига юз дард қўшилди. У жигарларини хаёлчан мунғайиб кузатиб қўйди. — С. Сиёев, Аваз

от 1. Жиға таққан, жиғали.

Бошида жиғадор бўрк, кимхоб чопонини елкага ташлаган амирзода Иброҳим Султон кириб келди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. тар. Ўрта Осиё хонликларида: жиғаларни сақловчи киши.

Оқсоқол, акобир, амалдор, туғдор, жиғадор йиғилиб, бўлак кишини хон кўтарди. — Муродхон

от Эзилган, қийналган, хуноб бўлган.

Фарзандин қабрида она жигархун, Унинг фарёдидан дунё ғамхона. — А. Орипов, Ҳайрат

от 1. Қушларнинг қизилўнгачидаги овқат тўпланадиган ва юмшатадиган буқоқсимон кенг жой.

Хўрозчанинг жиғилдони муштдай шишиб чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. кўчма Томоқ, қурсоқ (нафс ҳақида).

Жиғилдон хуруж қилган ерда виждонга ёʻл ёʻқ. Уйғун, — Ҳаёт қўшиғи

Ундан ҳазар қилинг: жиғилдонига Улар ўз онасин алишган инсон. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи.

от Энг яқин, бир туғишган қариндош (фарзанд, ака-ука, опа-сингил).

Жигарбандлари ёʻлида кўзлари нигорон бўлган оналар, отасиз ўксиб ўсган ўғил-қизлар, фарзанд доғида юрак-бағри қон оталар ҳозир ҳам озми? — Н. Сафаров, Оловли излар

Эҳтимол, Қурбон онаизорини, жигарбандларини, севгилисини соғиниб, ҳижрон ўтида юраги ёнаётгандир. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Элгелди, ўлимнинг совуқ нафасини сезгандай, ёлғиз жигарбанди олдида ўзини оқлашга тиришар эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

от айн. Жигарбанд.

Одилбика уни бағрига босиб: — Укажоним, жигарпорам, меҳрибоним, сени кўрар кун ҳам бор экан-а, — деб йиғларди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Нақадар бахтлидир она бечора: Наҳотки, шу ўғил, шу жигарпора. — Ҳ. Олимжон

Ширмонхоннинг юраги алланечук бўлиб кетди. Назарида Маҳмуд унинг ўғлидек, жигарпорасидек бўлиб туюлди. — С. Зуннунова, Олов

сфт. Қизғиш, қизил; жигар рангига ўхшаш.

Санобархон оёғига пайтава ўраб, маҳсисини кийди. Жигарранг шол рўмоли устидан телпагини бостириб, тайёрман, деган маънода Адолатга қаради. — С. Зуннунова, Гулхан

1. с. т. Жикжик.

2. унд. с. Эчкиларни чақиришда қўлланади.

от

[Ҳусайн:] Мўмин, жигаргўшам, саломат келдингми? — Уйғун ва И. Султан, Алишер Навоий

Жигаргўшалар овқатлангани ўтирдилар. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан.

от 1. Оғир мусибат чекиб эзилган, кўнгли ярим бўлиб қолган; хастадил.

2. кўчма Мафтун бўлган, юрак-бағридан урган, ошиқи беқарор.

от Яқин қариндошлик, яқин қариндошлик муносабатлари.

Оломоннинг ичида ўша одамнинг укаси ҳам бор экан. Ука — жигар, тош отай деса, жигарчилик. Отмай деса, хон турибди; ниҳоят, тўнидан увада юлиб отибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ғанишер акасига жигарчилик ёрдамини қилибди, анчагина пул ҳам берибди. — Ш. Ғуломов, Чўл шери наъра тортганда