Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «izma» — результатов: 154

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

154 · страница 1 из 8
tizma

ot 1. Birin-ketin yoki yonma-yon joylashgan; qator.

Ochil Zarafshon tizma togʻi etagida, chorvador va bogʻdor qishloqda oʻsgan. — P. Qodirov, Uch ildiz

Uylar ikki qavatli boʻlib, trassadan ancha yuqori, tizma qum adirlar ustida saf tortganlar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Xarakteri, tabiati, munosabati va shu kabilarga koʻra bir-biriga bogʻliq boʻlgan, ketma-ket yoki yonma-yon sodir boʻladigan voqea va hodisalar tizilmasi majmui; tizim.

Asar-da ishtirok etuvchi qahramonlarning xarakterini, ularning oʻzaro munosabatlarini ochib beradigan, bir-biriga bogʻlangan voqealar tizmasi asarning syujeti deyiladi. — Adabiyot xrestomatiyasi

Biz Jizzax nasos stansiyalari tizmasi qurilayotgan boshqa uchastkalarga yoʻl oldik. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Полная статья →
chizma

ot 1. Qogʻoz, kalka, taxta, yer va shu kabilar yuziga chizilgan loyiha; maxsus chizmachilik asboblari yordamida maʼlum qoidalarga asosan bajarilgan grafik tasvir.

Chizmalarga nazar tashlasak, nozik did bilan yaratilgan ulkan binolar loyihasi koʻz oldimizda namoyon boʻladi. — Gazetadan

Ustalar oʻz ishlari uchun chizma naqshlar buyurar edilar. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Kashtachilikda: gul tikish uchun matoga tushirilgan (chizilgan) naqsh, nusxa.

Полная статья →
klizma

ot 1. Ichni tozalash yoki kasallikni aniqlash maqsadida maxsus asbob bilan toʻgʻri ichakka orqa teshik orqali turli xil suyuqlik yuborishdan iborat muolaja turi.

Vrachlar oshqozonni yuvishdi. Bolada oʻzgarish sezilmadi. — Klizma qilinglar, — buyurdi Mariya Ivanovna. — Gazetadan

Ovqatli (oziq) klizma uchun faqat suyuq narsalar ishlatiladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

2. Shu ishni bajarish uchun qoʻllanadigan asbob.

Полная статья →
prizma

ot 1. Ikki yogʻi (asoslari) teng va parallel koʻpburchakdan, yon yoqlari esa parallelogrammlardan iborat boʻlgan koʻpyoqlik.

Uch yoqli prizma. Koʻp yoqli prizma.

2. Xuddi shunday shaklga ega boʻlgan, turli optik, spektral asbob va apparatlarda yorugʻlik nurining yoʻnalishini oʻzgartirish, murakkab nurni spektrga ajratish va boshqalar jarayonlar uchun xizmat qiladigan shishasimon oʻta tiniq jism.

Nurni prizma orqali spektrlarga ajratmoq.

  • Prizmadan oʻtmoq Mazkur gʻoyalar, shak-shubhasiz, butun bir milliy qadriyatlar va tasavvurlar prizmasidan oʻtgan edi. — Gazetadan
Полная статья →
xizmat

ot 1. Biror ish yoki mehnat bilan shugʻullanish; biror ishni bajarish; ish, mehnat.

Bir kun eshon meni chaqirib: — Oʻgʻlim, — dedi, — mana endi bizga ancha xizmating singdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Yurt, hukumat aslo bu xizmatlaringni unutmaydi. — S. Ahmad, Ufq

— Agar mening bu xizmatim xon janobining marhamatiga loyiq koʻrilar ekan, — dedi hoji, — menga eng manzur boʻlgan mukofot oʻgʻlimning ozod qili-nishidir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Birovga yordam koʻrsatish; xolisona qilingan ish; yordam; yaxshilik.

Bu xizmatingni sira unutmayman. Elga xizmat — oliy himmat. — Maqol

Elga xizmat qilib, bolam, duo ol. — Malikayi ayyor

To oʻlguncha, ota, qilay xizmating, Qilgan xizmatlarim — sening izzating. — Malikayi ayyor

3. Biror tashkilot, muassasa yoki korxonada bajariladigan ish, vazifa; lavozim; shunday joyda ishlash.

Birinchi noyabrda boʻlsa kerak, Mushtum xizmatiga kirishganman. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

Siz, ogʻaynilar, ilgari xon yonida qandoq xizmatda boʻlgan boʻlsalaringiz, endi ham oʻsha vazifada qolaberasizlar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U [Ahror xalfa Fuzayilxonov] shu yerdagi xizmatga kirib, keyinchalik sekin-asta birinchi sinf oʻqituvchisi boʻlib oldi. — Mushtum

4. Ish, topshiriq, vazifa.

[Homid:] Kishining xizmatidan qochgan odam emasman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Sizga ogʻir kelmasa, bir xizmat topshirmoqchiman, usta! A. — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Soʻroq ohangi bilan aytilib, Menda nima ishingiz bor? degan maʼnoni bildiradi.

— Xoʻsh, oʻrtoq Doʻsmatov, xizmat? — dedi Davlatyor. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Xizmat? — dedi u [Akram] yumshoq kresloning suyanchigʻiga oʻzini tashlab, Nigoraga tikildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

6. Armiya safida boʻlish, harbiy majburiyatni oʻtash.

Xizmatga chaqirilmoq.

[Ota-onalar] Bundan bir yoki ikki yil ilgari askarlikka uzatgan va xizmatini tugatish oldida urushga toʻgʻri kelib, hozir jang qilayotgan bolalarni esladilar. — I. Rahim, Chin muhabbat

7. Armiya tarkibidagi ayrim ixtisoslashgan sohalar yoki tarmoqlar.

Aloqa xizmati. Tibbiyot xizmati. Razvedka xizmati.

  • Xizmat qilmoq 1. Ish, yumush qilmoq. Bu esa yelib-yugurib xizmat qilib yurgan Obidovning koʻngliga gʻulgʻula oldi. — Gazetadan;U institutda xizmat qiladi;Boburnomadagi maʼlumotlar hozirgi zamon fani uchun ham xizmat qiladi. — Fan va turmush
  • Xizmat haqi Biror ish yoki topshiriqni bajargani uchun beriladigan haq. Mana, Mutal polvon, hozircha oz boʻlsa ham, shuni olib turasiz, ammo xizmat haqingiz oʻz yoʻliga boʻladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Xizmatingizga tayyorman Nima ish buyursangiz, bajaraveraman, buyrugʻingizga muntazirman. [Shofyor yigit:] Xizmatingizga doim tayyormiz. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Xizmat koʻrsatgan Mehnati eʼtirof etilgan kishilarga beriladigan faxriy unvonlar tarkibida ishlatiladi. Xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi. Xizmat koʻrsatgan fan arbobi. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist.
  • Xizmat koʻrsatmoq Kishilar ehtiyojini, talabini qondirish bilan bogʻliq biror ish qilmoq. Madaniy xizmat koʻrsatmoq.
  • Xizmatda (yoki xizmatingizda) boʻlaylik Biror kimsani mehmondorchilikka taklif qilganda, iltifot yuzasidan aytiladigan ibora. Mulla Gʻulom, bugun xizmatda boʻlaylik, qoʻl boʻshadi deguncha toʻgʻri kelaverasiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Полная статья →
xizmatchi

ot 1. Biror idora yoki kor-xonada yozish-chizish bilan shugʻullanuvchi kishi; xodim.

Uning ijtimoiy kelib chiqishi — xizmatchi. Idora xizmatchilarining bir majlisida Sulaymonovni rosa sulaytirishdi. — A. Qahhor, Ikki yorti — bir butun

Birlashma xizmatchilari tarkibiga stomatologlarning kiritilishi tasodifiy chora emas. — Gazetadan

2. Umuman, mehnatkash kishi; ishchi.

Ular temir yoʻl xizmatchilari edi. — Oydin, Suhbati jonon

Qilinadigan ishning bir xilligi xizmatchini toliqtiradi, aksar, anchagina kuch sarf etishni talab etadi. — Fan va turmush

3. Xizmatkor.

Mulladoʻst — 54 yoshda, shoʻx tabiat koʻngilchan bir kishi. Qozining xizmatchi ham mulozimi. — Hamza, Maysaraning ishi

Полная статья →
xizmatkor

ot 1. Birovlarning shaxsiy xizmatini, uy ishini qiluvchi kishi.

Bu asar bir pardalik fojia boʻlib, unda bir zolim boyning yigirma yillik moʻysafid bir xizmatkoriga soʻng vaqtda qilgan jabr va zulmi tasvir qilingandir. — Hamza, Tanlangan asarlar

2. Xalq yoki jamiyat manfaati uchun xizmat qiluvchi.

— Yoʻlingga koʻz tikar, tikar albatta. Ulgʻaysang, oʻqib, boʻl elga xizmatkor! — M. Alaviya

Полная статья →