Qidiruv

ot 1. Biror narsa sathida (yuzasida) boshqa narsaning tegishi, bosilishi va shu kabilar natijasida undan qolgan, uni bildiruvchi aksi.

Barmoq izi. Oyoq izi. Gʻildirak izi.

Bu yerda giyoh ham qolmabdi. Faqat mol tuyoqlarining tartibsiz izlari koʻrinadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

[Sodiq:] Boʻynidan boʻgʻilgan.

[Nodir:] Panja izlari bor. — N. Safarov, Hayot maktabi

Tunda qalin yoqqan qor izlarni berkitishga ulgurgan edi. — Gazetadan

2. Biror narsadan yoki kimsadan qolgan asar, belgi.

Hamma yoqda dahshatli zilzila izlari koʻrinadi: yiqilgan uylar, urilmagan devorlar, vayrona jinkoʻchalar — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Samarqandda har qadamda asrlarning izi bor, — dedi Ahrorov. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Qotillar murdaning shagʻal tagida qolib ketib, umrbod izi yoʻqolishini moʻljallagandilar. — Gazetadan

Rahim Saidov surishtirishga qaror qildi Balki izi chiqib qolar. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

3. koʻchma Biror narsaning (uni ifodalovchi) kichik bir aksi; nishonasi.

Yuzida eski goʻzallikning izlari hali saqlangan qirq yoshli xotin mehribonlik bilan qiziga qaradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

yuzlarida tabassum izlari koʻrina boshladi-yu, bir zumda tarqalib ketdi. — Oydin, Hikoyalar

4. Maʼlum yoʻnalishdagi harakat (yurish) tufayli yer sathida qoladigan uzun iz, yoʻl.

U, oʻng tomonga qiyshaygancha ingrab, tepalikka koʻtarilayotgan mashina izidan odimlab ketdi. — S. Karomatov, Oltin qum

Soylik daryoning bahorgi toshqin vaqtidagi izi boʻlib, Kichik daryo nomini olgan, kichik daryo paydo boʻlganda, haligi toʻqay orolga aylanar ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Bosib oʻtilgan (oʻtilayotgan yoki kelinadigan) tomon, yoʻl.

Poyezdning qorasi oʻchguncha, moʻltirab qarab turdim, keyin yigʻlab-yigʻlab, izimga qaytdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Izingda termilib qoldi keksa chol, Koʻzda tavajjuhi, duosi tilda. — A. Oripov, Yillar armoni

Koʻzim izingga, qulogʻim tovushingga zor boʻlib oʻtiribman. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

6. Ish-harakat, faoliyatdagi yoʻl, yoʻnalish.

Men ham siz oʻsha tasvirini qilgan tabarruk zotlar izidan boryapman. — K. Yashin, Hamza

Bu uyda ikki xotin olish bir rasm boʻlib qolgan ekan. Erim otasi, akasi izidan ketib, ustimga xotin olsa-ya. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Tramvay, poyezd va shu kabilar gʻildiraklari ostiga (yurish uchun) yotqiziladigan maxsus qurilma.

bu yigitlar olomonning oldiga tushib, temir yoʻlni bosdilar va bir soatda bir necha chaqirim temir yoʻlning iz va shpallarini buzib tashladilar. — S. Ayniy, Qullar

Avtomobil yoʻllarining qidiruvi, loyihalanishi, qurilishi va foydalanilishidagi geodezik ishlarni

ot 1. Boshqarishda, biron-bir ishni bajarishda va shu kabilarda ixtiyor, erk.

-Yakshanba kuni toʻyi, — dedi u birkesarlik qilib. — Qizning izmi otada. — I. Rahim, Chin muhabbat

Qurilishda men boshliqman, Boʻriyev. Mablagʻ ham, odamlar ham, jumladan, siz ham mening izmimdasiz. — A. Muxtor, Tugʻilish

Hoji bobo doʻkonning izmini menga topshirib, ichkariga kirib ketdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. esk. Amr, farmon; ijozat, ruxsat.

-Janoblari ham keldilar, — ellikboshi oʻtirgan joyidan eʼlon qildi va mirzoning izmini kutdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

ot Ruxsat, ijozat.

Izn bermoq. Izn olmoq.

Sigirsizlar biror hafta mardikor ishlab, besh-oʻn soʻm topib qaytish uchun izn istaydilar. — A. Qodiriy, Obid ketmon

U mening vositamda toʻyni boshlash uchun izn olgani kelgan ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shu vaqtgacha oʻzini bosib, indamay turgan Gʻulomjon mingboshidan bir-ikki savolga izn soʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

ot esk. kt. Azoblash, ranjitish; ozor, alam.

Zolimlardan koʻrding izo, Boʻlmay maqsad ishi bajo. — Tohir va Zuhra

Mushtumzoʻrlik omboriga gʻalla berilmas, Uning igʻvo, izosidan hech bir qoʻrqilmas. — Gʻ. Gʻulom

Açıklama.IZOH

Anlama yeteneği.TUSHUNISH QOBILIYATI

Ağırlama.EʼZOZ

1. Basık, kuytu (yer).CHOʻKIK YER

2. Sapa.XILVAT JOY

Dayanışma ve yardımlaşma gibi duyguları geliştirmek, ruhça ve bedence güçlendirmek için kamplarda yetiştirilen genç.IZQUVAR, IZCHI

n bot. creeping kochia

1. Bir şeyi yapmak için verilen müsaade.IZN, RUXSAT, IJOZAT

2. Bir kimseye çalıştığı yerce verilen tatil.TAʼTIL

taʼqib etmoq, izlamoq, qidirmoqruschaследовать, идти по следуinglizchasearch

Yašïq yerkä indi yüzin kizlädi, qalïq qaršu keldi izin izlädi Quyosh yerga tushdi, yuzini yashirdi, osmon qarshisidan qorongʻulashib kelib uning izini izladi – Солнце спустилось к земле, скрыло свой лик, с ним встретились небеса и пошли по его следу – The sun descended to the ground, concealed its face, heaven met with him and followed his trail

sft. Izda yuradigan.

Izli transport.

ot Kiyim, yostiq jildi va shu kabilarning tugma oʻtkaziladigan teshigi.

Izma ochmoq. Izmasini tikmoq.

Fotima zanglab, koʻkarib ketgan mis tugmani izmadan chiqarib olib, choʻntagiga qadabdi. — S. Ahmad, Onajonlar

ot 1. Soʻz, ibora yoki voqea-hodisa va shu kabilarga berilgan sharh; tushuntirish.

Kitob izoh va sharhlar bilan taʼminlangan.

Zaynab keyingi soʻzlarga tushuna olmagan Kumushdan izohlar olmoqni edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Meningcha, savol ravshan, izohga ehtiyoj yoʻq! — A. Qahhor, Munofiq

2. Matnning ayrim yeriga kiritilgan yoki ayrim masalaga berilgan qoʻshimcha maʼlumot, tushuntirish, eslatma, uqtirish.

ot Uyalish, xijolat hissi; ranj, ozor.

Bu ishning izzasi juda ham oʻtdi, Gʻam savdosi bunda meni horitdi. — Bahrom va Gulandom

Bunaltma, can sıkma.ZERIKTIRISH

(Bir şeye veya bir kimseye) Bağlanma, mal etme.BOGʻLANIB QOLISH