Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«irq» boʻyicha 111 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

111 ta · 1-sahifa / 6
irq
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Nasl, zot.

2. Kishilarning koʻz, soch va teri rangi, yuz-bosh tuzilishi va shu kabilar nasliy belgilari bir xil boʻlgan, tarixan shakllangan har bir guruhi.

Turli irqlarga mansub kishilar huquqiy tenglik asosida tez-tez uchrashib turish va hamkorlik qilish imkoniyatiga egadirlar. — Gazetadan

Bunda bor qancha irq va qancha millat. — E. Vohidov

Toʻliq maqola →
irqiy
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Irqqa xos; irqqa oid (

Irqiy belgilar. Irqiy nazariya.

Men irqiy va milliy ayirmalar hamda kamsitishlar odamlarni eng zaif jonivordan kuchsiz va mute qilib tashlagan oʻlkalarni koʻrganman. — Zulfiya, Choʻqqilar

Toʻliq maqola →
irqchi
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Irqchilik tarafdori, irqchilik siyosatini yurgizuvchi.

U toshkentlik Sobir — Sardor fashistlarni qildi xarob, Goʻrsiz yotgan irqchi — murdor Osiyodan oldi javob. — M. Shayxzoda.

Toʻliq maqola →
irqchilik
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Irqlar teng emas, shuning uchun goʻyo “oliy”, sara irqlarning past irqlar ustidan hukmron boʻlishi tarixiy zaruratdir, deb daʼvo qiluvchi nazariya va siyosat.

Mustamlakachilik bilan irqchilikka barham berilishi shart va barham beriladi ham. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
qirq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan

1. 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

Toʻliq maqola →
chirq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

taql. s. Qushlarning chirqillashi, baʼzi mayda narsalarning urilishi va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushlarni ifodalaydi.

Koʻp oʻtmay bir qushcha chirq etdi. Kechagi chittakmikan? — A. Muxtor, Chinor

Rohila sumkani chirq etib berkitdi-yu, koʻchaga qarab chopdi. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka

Toʻliq maqola →
firqa
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. 1 Maqsadi, gʻoyasi, dunyoqarashining mushtarakligi jihatidan birlashgan kishilar guruhi; guruh, toʻda.

Musulmonqul kutmagan joyda qoʻshinidan bir turkumi oʻz ustiga hujum boshlab va bir firqasi Toshkent yigitlari tomoniga qochib oʻtdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Partiya I.

Agar shunday qilsang, firqasining siyosatini buzib oʻtgan boʻlasan. — S. Ahmad, Hukm

Toʻliq maqola →
birqur

Bir bor, bir marta, bir karra.

Loyqaning yoʻlini bir qur tozalab chiqdim. — P. Qodirov, Erk

Tevarakka birqur sinchkov nazar tashlab chiqdi-da, pista shox-chalarini sindirib, xurjunga tiqa boshladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

Toʻliq maqola →
qirqiq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Qirqilgan, qirqib, kesib tashlangan.

Qulogʻi qirqiq it. Dumi qirqiq ot. Sochi qirqiq xotin.

Chiroqda oltinlangan sochlari qirqiq bir qiz u bilan ovora boʻldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Chopar tomonidan suyri, soqoli qirqiq kishi qogʻozni yuzida shodlik alomati paydo boʻlgani holda oʻqiy boshladi. — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →
qirqma
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Qirqilgan yoki qirqiladigan.

2. Qishga saqlanadigan kechpishar, poʻsti qalin, eti och yashil qovun navi.

Polizlardagi oq qirovga asralgan qirqma qovunlar ham uzildi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

  • Qirqma piyoz Koʻki-bargi olinib, tubi yerda ikkinchi yilga qoldiriladigan piyoz.
  • Qirqma miltiq Stvoli qirqib qisqartirilgan miltiq. Qora qoplon ikkita qirqma beshotar miltiq oʻqdonlarini birma-bir koʻzdan kechirib, otishga shay qilib qoʻydi-da xurjunlarga joyladi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →