Қидирув

от 1. Андиша, шарм-ҳаё билан тортиниш, шундай ҳис-сезги, уялиш.

Дилора кулиб, чарақлаб қайтиб келганда, Ғуломжон ҳар қандай ибога парво қилмай, бўласи ёнига борди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Кравсова бу шалоқ йигитнинг бунчалик ибо билан қилаётган ҳаракатидан кулгиси қистади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Ўзини, нафсини тийиш, сабр-у қаноат.

3. Ибо (хотин-қизлар исми).

сфт. Ибоси бор, андиша-ҳаё ҳиссига (хислатига) эга.

Қайси аёл сабр-қаноатли, ҳаёли, иболи экан, у ҳаётда бахт-у тахтини топа олади. — Газетадан

от 1. Бирор тушунча ёки фикр ифодаловчи, одатда, сўзларнинг турғун бирикмаси (сўз бирикмаси ёки гапга тенг жумла); таъбир.

Образли ибора.

Черницов “вақтинча тантана”, вақтинча чекиниш, қайта ҳужумга ўтиш деган ибораларни қийналиб айтди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Улар Суқротнинг Аввал ўзингни англа, шунда дунёни англайсан деган машҳур иборасини ўзларига дастуриламал қилиб олишган. — Сирли олам

2. айн. Сўз 2.

от 1. дин. Қуллуқ қилиш, сиғиниш, топиниш ва унинг амали; намоз.

Бутун кўҳна тарих давомида диний тарбия дейилганда, асосан ибодат тушунилган. — Газетадан

мўмин-мусулмонларнинг рўза тутишдан мақсадини Оллоҳнинг бандалари уз умматларини сабр-қаноатга, меҳр-оқибатга ундайдиган ибодат деб таърифлайдилар. — Газетадан

Бутхона қўнғироғи кечки ибодатга чақириб, оғир ва узун даранглади — А. Қаҳҳор, Томошабоғ

2. Ибодат (хотин-қизлар исми).

рвш. 1. Ташкил топган, таркиб топган; тузилган.

Сув водород ва кислороддан иборат. Беш кишидан иборат комиссия

саксовул, қандим, черкез каби чўл ўсимликларидан иборат ўрмонзорлар барпо этилди. — Газетадан

“Ўзбекистон миллий энсиклопедияси” Давлат илмий нашриёти эса Имом ал-Бухорий ҳадисларидан иборат “Солиҳ амаллар”, Эр ва аёл бурчи, Илм-у маърифат нури сингари мўжаз китобларни чоп этди. — Газетадан

2. Феъл-боғлама взф.

Асосий вазифа — мавжуд барча моддий ресурслардан фойдалана билишдан иборат.

сфт. Ибоси ёʻқ, андишани, тортинишни билмайдиган; бешарм, беҳаё.

Мунисхон гўё олдида гўдак ёки ўз эри ўтиргандай, ҳеч ибосиз устки кўйлагини еча бошлади. — А. Қаҳҳор, Сароб

стыдливостьинглизчаshyness, modestyфрансузчаtimiditéарабчаحَيَاءٌ, خَجَلٌ, حِشْمَةٌ

от Ибодат қилинадиган жой ёки уй, бино (мачит, хонақоҳ ва шу кабилар).

У [Очил] Байжунинг кўл бўйида, эски ибодатхона олдида айтган ашулаларини юм-юм йиғлаб эшитди. — П. Қодиров, Уч илдиз

син. ўзбекчаташкил топмоқинглизчаconsist, be contained, be

от 1. дин. Узлуксиз тоат ва ибодат; тоат ва ибодатлар.

Кўкча маҳалласидаги кулбайи вайронасида тоат-ибодатга муккасидан кетган эмиш. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Қолган умримни бир чеккада узлатда худойи таолога сиғиниб, тоат-ибодатда ўтказмоқчиман. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. кўчма с. т. Кишининг бирор мақсад билан қилган бутун ҳаракати, уринишлари.

вования, а создание принципиально нового

– Структурная перестройка – стратегическая задача нашей экономической программы

сфт. 1. Ор-номусни билмайдиган, шарм-ҳаёси ёʻқ; уяти ёʻқ, уяциз.

Қизини бир умр заҳарлаган беибо кишига яна нима керак? — С. Аҳмад, Ойдин кечалар

2. кўчма Қўпол, дағал, уятли.

Зеби овозини баралла қўйиб шанғиллар, беибо гаплар ёғдирар эди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Бундай беибо, шарманда байтларни ким ижод қилган? — Газетадан

от 1. эск. кт. Жамиятнинг олий табақасига оид киши; оқсуяк, асилзода.

Киборлар жамияти.

Улуғ ҳоким дарвоза олдида эгардан тушиб, отни посбонга берди, шу пайт ялтироқ тўнли бир кибор таъзим қилиб, уни ичкарига бошлади. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Европа киборлари расмича муомала қилишга мажбурман. — А. Қаҳҳор, Бос тепкини

Киборлар сендекларни қора халқ деб писанд қилмайдилар. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Улуғворлик, киборга хос ўзини тутиш.

Таксон вазиятини ўзгартирмай, сохта кибор ва менсимаслик билан хонага кирди-ю креслолардан бирига ўтириб, оёғини чалиштирди. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

Қулаҳмад ўзини кибор тутар одам юзига боқмай, терс қараб гапирарди. — Мирмуҳсин, Чўри

от 1. кт. Кийим, уст-бош.

Янги либос. Байрам либоси.

Мана кўрдингизми? Отга жабдуқ, одамга либос, деганларича бор-да. Кийиниб, туппа-тузук одам бўлди-қўйди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Кўп ўтмай, куёв либосини кийдирши учун уни [Муқимийни] ичкарига таклиф қилдилар. — С. Абдулла, Мавлоно Муқимий

Ёш шоирлар ва журналистлар клуби, либос дизайни, тасвирий санъат, ёғоч ўймакорлиги, радиоелектроника тўгараклари, шахмат клуби шулар жумласидандир. — Газетадан

2. театр. Спектакл ва режиссёр ғоясига мувофиқ, муайян рол, бинобарин, актёр учун танланиб кийдириладиган кийим, поябзал, бош кийим, зеб-зийнат ва бошқалар; спектаклни безашнинг асосий воситаларидан бири.

Либос танлашда қаҳрамоннинг характери ёши ўз аксини топади. — Ўзме

3. кўчма поет. Бадиий тасвирда: ўраган, қоплаган нарсага нисбатан рамзий маънода қўлланади.

Табиат баҳор либосини кийди. Шаҳар байрам либосига безанди.

Чап томонда эса, куз либосини кийган Олтинсой қишлоғи равшан кўринарди. — И. Рашидов, Бўрондан кучли

Наврўз эди табиат гулгун, Кийиб олган ям-яшил либос. — Ё, Мирзо

Мен ойна орқали, оқ либос кийган шаҳар кўчаларини томоша қилиб, Сидиқ ака ҳақида ўйлардим. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

от 1. Бирор кимса ёки нарсага қаратилган диққат-назар, фикр, ёд.

Эътиборини жалб қилмоқ. Эътибор билан разм солмоқ.

Отабек диққат ва эътибор билан қутидорни кузатиб, жавоб берди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бир уй меҳмоннинг эътибори жажжигина — Азизжонда, Газетадан

2. Ўзга томонидан бўлган ҳурмат ҳисси; қозонилган ҳурмат; обрў, нуфуз.

Эътибори кетди. Эътибори ёʻқолди.

Низомиддиннинг кўз олдида бу нотаниш одамнинг эътибори янада ошди. Мирмуҳсин, — Меъмор

Гарчанд баъзи жойда топдим эътибор, Кўксимда нелардир таратур зиё. — А. Орипов

3. Эътибор (хотин-қизлар исми).

1. крш. с. эск. кт. Кўпинча, асосан.

Ғолибо шундай дейилади.

2. Афтидан, тахминан, балки.

Алишер марҳум Абулқосим Бобир саройига хизматга кирганларида, ғолибо, ўн беш ёшда эдилар. — Ойбек, Навоий