fl. 1. Fikrini ogʻzaki bayon etmoq; soʻzlamoq, aytmoq; nutq soʻzlamoq.
Oʻynab gapirsang ham, oʻylab gapir. — Maqol
Safarov kuldi va ertaga qilinadigan ishlar toʻgʻrisida gapirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Ulfatlarda har yerlarda oʻltirdi, Sultonxon dardini endi gapirdi. — Rustamxon
Shu ikki fikr atrofida munozara juda qizib ketdi. Gapirmagan, tortishmagan odam qolmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Gapirish, soʻzlash qobiliyatiga ega boʻlmoq; tilga kirmoq.
Nusratning ikki yoshli oʻgʻli katta boʻlib qoldi, gapiradi.
3. Talaffuz qilmoq.
Sabogul odaticha soʻzlarni buzibroq ruscha gapirardi. — S. Karomatov, Oltin qum
Qovoqlari va bir qadar yirik yuz yonoqlarining farqiga bormagan odam, uni [Oʻrozni]
aslo qirgʻiz demas, sartchani juda yaxshi gapirar edi. Oybek, — Tanlangan asarlar
- Ogʻzingga qarab gapir Oʻylab, nima deya-yotganingni tushunib gapir; nojoʻya, axloqdan tashqari iborani ishlatma.
- Bir gapirib, oʻn kuladigan Juda xush-chaqchaq, koʻngli ochiq odam haqida. Ona oʻlimiga dastlab chiday olmagan kabi koʻringan Nuri, sekin-sekin taqdirga tan bergan, hatto avvalgiday bir gapirib, oʻn kuladigan bir holga kelgan esa-da, har kelishda baqirib kirar edi. Oybek, — Tanlangan asarlarU [Risolat] bir gapirib, oʻn kular, gap orasida Dildordan gina ham qilib qoʻyardi. — S. Ahmad, Ufq
- Katta gapirmoq Oʻz imkoniyatini hisobga olmasdan soʻzlamoq, vaʼda bermoq; quruq gaplar bilan maqtanmoq. — Katta gapirmang! — Katta gapirsam, gapirmasam, — dedi Xushroʻy, — mening feʼlim har kimga maʼlum va hammadan ham senga ochiq! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Qattiq gapirmoq 1. Baqirib gapirmoq; — Ogʻir boʻling, qattiq gapirmang, bekam! Xanjaringizni ham bekitib qoʻying! — dedi — Zulfiqor. Mirmuhsin, Meʼmor
- Qiziq gaplarni gapirasan Sodda fikrlaysan, sodda oʻylaysan. Qiziq gaplarni gapirasan. Axir, soqolim gazlama savdosi bilan oqardi. Men dadil boʻlmay, kim dadil boʻlsin. — Oybek, Tanlangan asarlar