Qidiruv

ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.

Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol

Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar

2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.

Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot

3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.

Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar

Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol

Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma

Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

fl. Donlarni terib yemoq (qushlar haqida).

Yoʻlda donlab yurgan soʻfi-toʻrgʻaylar otlardan hurkib, nariroqqa borib qoʻnar, otlar yetay-yetay deganda, hurkib, duv etib uchib ketardi. — J. Sharipov, Xorazm

Shudgorda allaqancha oq, koʻkish xonaki kaptarlar donlab yuribdi. — Sh. Xolmirzayev, Oʻn sakkizga kirmagan kim bor

ot 1. Sanoq sonlardan keyin kelib, miqdor bildiradi.

Bir dona gugurt choʻpi. Besh dona tuxum. Bir dona koʻsak.

Raʼno onasining soʻzi bilan qutidan besh-olti dona non olib, dadasining qoʻliga berdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Don, urugʻ.

Anor donasi. Makkajoʻxori donalari. Qoramugʻ donasi boʻlguncha, bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

Bolamning bolasi, qandak oʻrikning donasi. — Maqol

Anor donalaridek shirin soʻzlaring. — U. Ismoilov, Saylanma

3. Sochiluvchan narsalarning har bir yumaloq boʻlagi, zarrasi.

Qum donalari. Munchoqdek ter donalari. Marvarid donalari.

Suluv sochlari toʻzgʻigan holatda yugurib kirib, yomgʻir donalari yumalab turgan yuzini otasining mayin yelkasiga bosdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Nos sochilib, uning bir necha donasi sakrab-sakrab, stol tagiga kirib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Zarralar, boʻlaklar, qismlardan tuzilgan narsaning har bir zarrasi, qismi.

Har qanday materiya alohida donalar yigʻindisidan tuziladi. — Qiziqarli geometriya

5. Shaxmat, shashka va shu kabilar oʻyinlarda har bir sipoh, piyoda yoki toʻgarakcha.

Baʼzan raqibning ikki donasiga birdaniga hujum qilinadi. — Fan va turmush

Biri gazeta oʻqisa, biri kitob varaqlar, biri shashka oʻynasa, biri shaxmat donasini surar edi. — J. Sharipov, Xorazm

6. Choʻtning tugmasimon qismi.

Choʻt donalari shaqir-shuqur boʻlib qoldi. — Mushtum

ruschaтаким образомoʻzbekchashunday, bunday

Veri.MAʼLUMOT

ot 3-sh. birl. (dongʻi) Shon-shuhrat, dovruq, mashhurlik.

Yolgʻiz otning changi chiqmas, changi chiqsa ham, dongʻi chiqmas. — Maqol

Johillikdan jon chiqar, Qobillikdan dong chiqar. — Maqol

Gulraʼnoning boʻyi yetib, dongʻi butun qishloqqa tarqaldi. — O. Yoqubov, Ota izidan

Oltin kuzimiz oʻzining saxovati bilan olamga dong taratgan. — Gazetadan

sft. ot. Aql-zakovatli, donishmand, oqil.

Dono qiz. Dono rahbar. Aytguvchi ahmoq boʻlsa, tinglovchi dono kerak. — Maqol

Nodon soʻzlar — dono ibrat olar. — Maqol

Dononing alami tez tarqaydi. — Yoshlik

Ahmoqlar bilan kulishgandan koʻra, donolar bilan yigʻlashgan afzal. — Gazetadan

Dono maslahat. Ona tilim — dono tilim. — Maqol

Juda dono gaplarni aytdingiz. — S. Ahmad, Yulduzlar

pron заменяет существительное, употребленное с предлогом dede qaysiki predlogi bilan kelgan ot oʻrnida ishlatiladi

İnanç ve düşüncesini sık sık değiştiren, sözüne güvenilmeyenBETAYIN, TUTURIQSIZ

1. Belli özellikleri olan zaman parçası, devreDAVR

2. Bir yıl içindeki iki ayrı öğretim süresi

1. Dönmekte olan, dönen, dönecek biçimde düzenlenen,AYLANADIGAN

2. Bir eksene geçirilmiş etlerin döndürülerek pişirilmesiyle yapılan kebap, döner kebap.DOʻNAR (kabob turi)

sft. 1. Don solingan, ichida doni bor (idish haqida).

Donli qop.

2. Gʻalla beradigan, don yetishtirish mumkin boʻlgan.

Donli oʻsimliklar.

ot Don II soʻzining obroʻ-eʼtiborli ayollarga nisbatan qoʻllanadigan shakli.

ot 1. Uch yoshga toʻlib, toʻrt yoshga oʻtgan ot yoki tuya.

Kunlar oʻtib, qulun — toy, toy — qunon, qunon esa doʻnon boʻlib yetishadi. — N. Fozilov, Qush qanoti bilan

2. Ikki yoshga toʻlib, uch yoshga qadam qoʻygan qoʻy yoki echki.

Doʻnonning toyligi boʻlmas, Nokasning — boyligi. — Maqol

3. koʻchma Boʻyi (voyaga) yetgan.

Qiqirlashib kulishadi, Satta birday doʻnon qizlar. — Gulnorpari

ot maxs. Yarador va bemorlarga quyish uchun oʻz qonini yoki boshqa, bemor shaxsga koʻchirib oʻtkazish uchun biror aʼzo-sini beruvchi kishi.

Donor ayol.

Qon beruvchini — donor, qon oluvchini retsipiyent deb ataladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

sft. 1. Maʼlum, belgili donalardan iborat boʻlgan.

Ellik ikki donali karta.

2. ayn. Donador.

Mayda donali choʻyan (tex.).

3. Donalab sotiladigan.

Donali mollar.

v. oʻzbekchahadya qilmoq, tortiq qilmoqruschaпреподносить в качестве дара, передавать в дар

sft. Boʻyi-basti kelishgan, doʻmboqqina, loʻppi; yoqimtoy.

Doʻndiq kelinchak. Doʻndiq qizcha.

Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Bir doʻndiq, doʻmboqqa suqlanib boqdim, Orzular koʻkida qanotim qoqdim. — Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri

sft. Kichkina doʻng, pastak tepalik.

ot kt. Tabiat va jamiyat haqidagi bilim, maʼlumot; toʻplangan ilm.

Navoiy yuragiga jonbaxsh gʻazal jo etgan, Ibn Sinoday donishni yaratgan, Nodirani kamol toptirgan — Ona! — Guliston