Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«doʻna» boʻyicha 144 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

144 ta · 1-sahifa / 8
dona
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Sanoq sonlardan keyin kelib, miqdor bildiradi.

Bir dona gugurt choʻpi. Besh dona tuxum. Bir dona koʻsak.

Raʼno onasining soʻzi bilan qutidan besh-olti dona non olib, dadasining qoʻliga berdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Don, urugʻ.

Anor donasi. Makkajoʻxori donalari. Qoramugʻ donasi boʻlguncha, bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

Bolamning bolasi, qandak oʻrikning donasi. — Maqol

Anor donalaridek shirin soʻzlaring. — U. Ismoilov, Saylanma

3. Sochiluvchan narsalarning har bir yumaloq boʻlagi, zarrasi.

Qum donalari. Munchoqdek ter donalari. Marvarid donalari.

Suluv sochlari toʻzgʻigan holatda yugurib kirib, yomgʻir donalari yumalab turgan yuzini otasining mayin yelkasiga bosdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Nos sochilib, uning bir necha donasi sakrab-sakrab, stol tagiga kirib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Zarralar, boʻlaklar, qismlardan tuzilgan narsaning har bir zarrasi, qismi.

Har qanday materiya alohida donalar yigʻindisidan tuziladi. — Qiziqarli geometriya

5. Shaxmat, shashka va shu kabilar oʻyinlarda har bir sipoh, piyoda yoki toʻgarakcha.

Baʼzan raqibning ikki donasiga birdaniga hujum qilinadi. — Fan va turmush

Biri gazeta oʻqisa, biri kitob varaqlar, biri shashka oʻynasa, biri shaxmat donasini surar edi. — J. Sharipov, Xorazm

6. Choʻtning tugmasimon qismi.

Choʻt donalari shaqir-shuqur boʻlib qoldi. — Mushtum

Toʻliq maqola →
doʻnmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. 1 Aylanmoq, oʻxshamoq; bir tomondan ikkinchi tomonga oʻgirilmoq.

Yonmagan qorlar yonar, Tushlarim oʻngga doʻnar. — Sharq yulduzi

Toshga doʻndi yostiqlar, gʻam-gʻussa bosh qoʻyganda. — Saodat

2. Qaytmoq; tiklanmoq, oʻzgarmoq.

Mard oʻgʻlonsan, alvon-alvon doʻnmagin. Xasmingning soʻziga, bolam, koʻnmagin. — Xushkeldi

Qiyo qaytgan davlat qayta doʻnmaydi, Baxt qushi qoʻlingga oson qoʻnmaydi. — Tohir va Zuhra

Toʻliq maqola →
don
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.

Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol

Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar

2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.

Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot

3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.

Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar

Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol

Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma

Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

  • Don olishmoq Biror kimsa bilan yaqinlik qilmoq, intim munosabatda boʻlmoq; oʻynash boʻlmoq. Oyim tirikliklarida ham dadam Zumrad kampir bilan don olishib yurardilar. — S. Ahmad, Yulduzlar— Bir-biri bilan don olishib qolgan boʻlsa siz bilan biz quda boʻlishdan boshqa ilojimiz yoʻq, — dedi Salim bobo. S. Ahmad, Choʻl oqshomlari.
  • Na don, na somon Hech narsaga yaramaydigan narsa yoki kimsa haqida. Oʻzi, baʼzi retsenziyalar boʻladi, oʻqisang — na don, na somon. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema
Toʻliq maqola →
donali
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Maʼlum, belgili donalardan iborat boʻlgan.

Ellik ikki donali karta.

2. Donador.

Mayda donali choʻyan (tex.).

3. Donalab sotiladigan.

Donali mollar.

Toʻliq maqola →
donabay
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Donalab baylashiladigan yoki donalab beriladigan (oldi-sotdi muomalalarida yoki ish haqi belgilashda).

Ulgurji olib, donabay sotmoq. Donabay haq toʻlamoq. Kunbay ishlashdan donabayga koʻchish natijasida ish haqi oshdi.

Toʻliq maqola →
donador
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Boʻlak yoki zarralari dona-dona boʻlib turadigan, maʼlum donalardan tarkib topgan.

Donador tuproq.

Yer chuqur haydalgandagina tuprogʻi mayin va donador boʻladi. — Gazetadan

Donador murch koʻpchilikka damlanadigan katta palovga solib pishiriladi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
dona-dona
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

1. Zarralar, donalarga ajralib turadigan, har bir donasi alohida-alohida boʻlib turadigan.

Dona-dona tishlar.

Isiriq dona-yu dona, Tutunidan toʻlsin xona. — Boychechak

Oyniholning yona-yona Xollari bor dona-dona. — Yusuf va Ahmad

2. Yakka-yakka, bitta-bitta; donalab.

Gul uzdim dona-dona. — Folklor

U oppoq roʻmolchasi bilan koʻzlaridan dona-dona oqib tushayotgan yoshini artib, titroq ovoz bilan javob berdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Koʻchma Aniq, ravshan, tushunarli.

Joʻraxon adib savollariga dona-dona qilib javob qaytardi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Mutrib yostiq tagidan naycha qilib oʻralgan qogʻoz oldi, chiroyli qiroat bilan dona-dona qilib oʻqishga tushdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Yon daftardan yirtib olingan katak chiziqli bir varaq qogʻozga yirik harflar bilan, dona-dona qilib binolarning adresi yozilgan edi. — M. Xayrullayev, Tilla marjon

Toʻliq maqola →
donashoʻra

ot Mol yeydigan bir turli yovvoyi oʻsimlik.

Kuz faslida qoʻylarning ishtahasi ochilib, dona-shoʻr singari donli oʻtlarni juda sevib yeydi. — S. Abduqahhor, Oltin vodiylarni kezganda

Toʻliq maqola →