Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«дафи» бўйича 16 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

16 та
даф
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Чертиб чалинадиган, доира шаклидаги ёғоч гардишга хом тери қоплаб ясалган мусиқа асбоби; чилдирма, доира.

Даф чалиниб, базм бошланди. — Мирмуҳсин, Ойна

Дилдор югуриб бориб, Давлатбахт бегимнинг хонасидан ғижжак, танбур, даф келтирди. — Ойбек, Навоий

  • Даф бўлмоқ Ёʻқ бўлмоқ, ёʻқолмоқ; бартараф бўлмоқ. Чол бобо қўли билан даф бўлинглар дегандек ишора қилиб қўйди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакатиКелган бало ўша билан даф бўлсин, деди ичида. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Даф қилмоқ (ёки этмоқ) 1. Қайтармоқ; ёʻқотмоқ, бартараф қилмоқ. Қўй сутининг қон туфлаш касалини даф қилишда фойдаси катта. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлариҲар қандай ёмон назарни даф қилади бу исириқ. — С. Аҳмад, УфқДушманнинг бир неча ҳужуми даф этилди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат;Бегуноҳларга ножўя даф қиладиганларни сал фаҳмласанг, шипшитиб қўй: нақ белини синдирамиз. — Муштум— Ваҳшийга тегмасанг, у сенга даф қилмайди, — деди Шубин. — Шуҳрат, Олтин зангламасАлижон чамадонини шилдираб оқаётган ариқ бўйига қўяётганида, қоплон сапчиб туриб, даф қилди. — Мирмуҳсин, Чиниқиш
  • Дафи савдо 1. Бошга тушган савдони қайтариш;
Тўлиқ мақола →
дафина
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Ерга кўмилган зеб-у зийнат буюмлари, қимматбаҳо тошлардан иборат бойлик, хазина.

Ота-бобонгиз ва ўзингиз жамғариб қўйган хазина, дафиналарни бир-бир очиб бизга топширинг. — С. Айний, Дохунда

Ўтган асрнинг охирларида Фарғона област Наманган уездида чўпонлар тасодифан металл буюмлар дафинасини топиб олишган. — Фан ва турмуш

2. Сир-у асрор, орзу-армон.

Дафина кўп кенг юрагимда, Қатларим сақлар. — Миртемир, Асарлар

Тўлиқ мақола →
дафъа
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Марта, карра, бора.

Илк дафъа. Сўнг дафъа.

Бу кун Ёʻлчи бу уйга биринчи дафъа кирган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Шокир ака неча дафъа синчиклаб, кўз ўнгидан ўтказди. — М. Хайруллаев, Кўнгил

Бу—эркак зотининг илк дафъа унга бефарқ, қараши эди. — Ёшлик

Феруз уни илк дафъа кўрибоқ, Табибийга башорат қилган эди. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Бу олмоши билан биргаликда сафар,гал сўзлари маъносида қўлланади.

бу дафъа биздан нима гуноҳ ўтди, бундай беҳурмат қилдингиз. — Алпомиш

Бу дафъа товуш аввалгидан кўра узоқроқдан келар эди. — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →
дафн
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ўлган киши (майит)ни кўмиш, қабрга қўйиш маросими.

Дафн этмоқ (қилмоқ).

Одил бувани Собир ўз қўли билан дафн этди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Дафн маросими тушдан кейин тугаб, одамлар тартибсиз равишда тарқала бошладилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →
дафна
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

юнон мифологиясидаги Дапҳне — дарё маъбудининг қизи номидан

от Лаврдошларга мансуб доимо яшил хушбўй дарахт; лавр.

Родионов чемпион Петросян бўйнига дафна дарахти баргидан ясалган катта гулчамбарни кийгизиб қўйди. — Газетадан

Суратни дафнадек безаган райҳон, Кўл тегса, дув этиб тўкилар гўё. — Б. Бойқобилов, Садоқат

Тўлиқ мақола →
дафтар
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Китобча шаклида тикилган, муқоваланган ва хат ёзиш ёки расм чизиш учун мўлжалланган тоза қоғоз варақлари.

Бир чизиқли дафтар. Катак дафтар. Расм дафтари.

Болаларникидай кулимсираган жуда жонли ва қандайдир баҳаё қоп-қора кўзлар дафтарлар устида ўйчан югуради. — Ойбек, Нур қидириб

Шерали ҳозиргина эшитган гапларини апил-тапил дафтарига ёзгач, минбарга қараб қолди. — С. Кароматов, Олтин қум

Отам менинг отли йигит, Дафтари гул хатли йигит. — Бойчечак

2. Бирор кимса ёки нарса ҳақидаги саргузашт ҳикоя.

Унинг дафтари узун. Дафтар қилмоқ.

3. Борлиқ, ўзлик.

Ҳар ёнда гўзаллик ёймиш дафтарин. — А. Орипов, Юртим шамоли

  • Вексел дафтари Қарздорларнинг қарзлари ва уни тўлаш муддатлари қайд этиладиган ҳужжат. Шуниси ҳам борки, вексел дафтарим қаердалиги эсимда ёʻқ. — К. Яшин, Ҳамза
  • Кундалик дафтар Ўқувчининг дарсларга қатнашиши, ўзлаштиришига оид маълумотлар қайд этилувчи дафтар. ювган кирларини дазмол қилди, болаларининг дарсларини текширди, кундалик дафтарларини кўрди. — С. Зуннунова, Олов
  • Нота дафтари Мусиқа ноталари қайд этилган ёки этиладиган дафтар. Симларга қўнган қушлар нота дафтаридаги нуқталар-у, шамол уларга қараб, куйни чалаётгандек эди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Уй дафтари Бир хонадон, оилада истиқомат қилувчиларнинг муайян ҳудудда, манзилда рўйхатга олинганлиги қайд этилувчи расмий дафтар.
  • Хотира (ёки кундалик) дафтари Шахснинг ўз кундалик ҳаёти давомида кўрган-кечирганларини ёзиб борган ёки ёзиб борадиган дафтари. Махзум домланинг хотира дафтарининг биринчи қисми шу билан тамом бўлди. — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой
  • Шикоят дафтари Савдо-сотиқ тармоқлари ва бошқа ташкилотларда мижозлар, фуқаролар ўз шикоят ва таклифларини қайд этиши учун жорий қилинган дафтар. Шикоят дафтарини талаб қилса, тўрт эллик қоғозга дардингизни ёзинг, кимга десангиз, элтиб бераман, деди. — Муштум
  • Ҳисоб дафтари Шахсларнинг исм, фамилиялари ва уларга, уларнинг иш-фаолиятига оид маълумотлар қайд этилувчи дафтар. Талъат уни кўриб қолди шекилли, ҳисоб дафтарини пахта устига ташлаб, чопиб тушди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Дунё дафтари Тарих саҳифаси. Шу буюк ўғлингни ардоқлаб дилдан, Халқим, таъзим эцанг арзигай тамом. Унинг номи билан бирга битилган Дунё дафтарига ўзбек деган ном. — А. Орипов, Йиллар армони
  • Кўнгил дафтари Дилдаги армонлар, дард-ҳасратлар. Хатдир кўнгил дафтари, хатдир севги каптари — Ё. Мирзо, Ўғил меҳриКўнгил дафтарининг олтин бетига Бебаҳо, нашъали чечак тақдингиз. Ғайратий.
  • Темир дафтар
  • Умр (ёки ҳаёт) дафтари Умр онлари, таржимаи қол; хотиралар. Мелихон она умр дафтарини варақлади. — ГазетаданБилсин: ҳаёт дафтарига у Ўчмас қилиб мангу битилган. Шуҳрат, — Ёшлигимнинг давоми
  • (Ҳасрат) дафтари Очилди Ҳасрати бошланди. Шу баҳона билан унинг дафтари очилиб кетди. Ҳ. Назир, Узр, отахон.Нотаниш жувоннинг ранги оқариб, ҳасрат дафтари очилиб кетди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат— Дафтаримни очиб нима қиласиз? — деди енгил хўрсиниб — Гуландом. Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
дафъатан
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

1. Дангал иш тутадиган, қўрқиб, ҳадиксираб ўтирмайдиган; довюрак.

Дадил бола. Дадил хотин.

Раҳимберди ўзига ишонган, дадил йигит эди, ишлаб чарчамасди. — Х. Тўхтабоев, Фелетондан сўнг

Қадами, товуши дадил. Ҳар қандай мушкулдан ман тортмай, тикка қарши борадиган довюрак одам кўринади. — А. Мухтор, Асарлар

2. Шижоат билан тўлиб тошган; жасурона, мардонавор, шахдам.

Дадил қадамлар.

Халқ дадил боради. Айниқса хотинлар — оналар жасур. — Ойбек, Танланган асарлар

Турсунбой тоғли қишлоғи томон жиддий, дадил одим ташлаб боряпти. — Ўзбекистон қўриқлари

Шеримбек дадил бориб, Бобур минган бўз отнинг олтин безакли юганидан олди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Меҳнат қилган одам доим бошқаларнинг юзига дадил қарайди. — Т. Ашуров, Оқ от

3. Қўрқмай, ишонч билан, бемалол, тортинмай.

Дадил жавоб. Дадил танқид.

Узоқдан бўлса-да, Ёʻлчига дадил қарайди, баъзан яширин илжаяди. — Ойбек, Танланган асарлар

Дадил ташлаётган қадамларига қараганда, унда иккиланишдан асар ҳам ёʻқ. — Газетадан

— Нима ёрдам керак, тортинмай, дадил мурожаат қилаверинг, — деди Боймирзаев. — Ўзбекистон қўриқлари

Маъруф Назаров кинематография, драматургия соҳасида ҳам дадил қалам тебратяпти. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

4. Жисмоний, маънавий жиҳатдан бақувват; тетик, бардам.

Элмурод одамлар тўлқинида Фотима билан ёнма-ён юраркан, ўзини ҳар вақтдагидан дадил ва енгил сезди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Дармони қуриган йигит ўзини дадил тутишга тиришар, лекин мункиб-мункиб кетар эди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Шундан кейин Нормат ўзини янада дадил сезди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

5. Моддий жиҳатдан ўзини тутиб олган; бой-бадавлат.

Жамоа хўжалигимиз бу йил анча дадил бўлиб олди. — Газетадан

6. Энг муҳим, долзарб, зарурий.

энг дадил ғояларни ўртага ташлаб, уни рўёбга чиқарган ирригаторларнинг мардлиги ҳақида ҳикоя қилади. — Ўзбекистон қўриқлари

  • Ҳамёни дадил
Тўлиқ мақола →
дафтарча
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Дафтар

Тавҳидий дафтарчани очди ва қадамини секинлатиб ўқий бошлади. — А. Қаҳҳор, Асарлар

[Зокир ота] унинг [Сидиқжоннинг] отини дафтарчасига ёзиб қўйди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Босмахонада китобча шаклида тайёрланган ёндафтар ёки графалари зарур вақтда тўлдириладиган расмий ҳужжат.

Фосиҳ афанди қўлидаги дафтарчаси билан қаламини ерга қўйиб, чапак чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Ён (ёки қўйин, чўнтак) дафтарча Чўнтакка солиб юришга мўлжалланган дафтарча. Ён дафтарчасига нималарнидир ёзиб, кўкка қаради. — С. Кароматов, Олтин қумҲали маъруза айтган киши билан аёл Фотиманинг ўзини, отасининг исмини сўраб, чўнтак дафтарчасига ёзиб олишди. — Т. Ашуров, Оқ отБир пиёла қаҳвадан кейин меҳмон ўзига келиб, кейин дафтарчасини олди. — Гулдаста
  • Меҳнат дафтарчаси Шахснинг меҳнат фаолиятига оид расмий маълумотлар қайд этиладиган ёки этилган дафтарча. Қаёққа бораман, қораланган меҳнат дафтарчам билан ким мени ишга олади. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Омонат дафтарчаси Омонат кассаларига қўйилган маблағ ва уларга оид маълумотлар қайд этиб бориладиган дафтарча. [Салим Обидий] Аллақандай зарур ҳужжатларни, омонат дафтарчасини рўмолга тугди. — Мирмуҳсин, Умид.
  • Пенсия (ёки нафақа) дафтарчаси Кимсанинг пенсияси миқдори ва уни тўлаб боришга оид маълумотлар қайд этилувчи дафтарча. Тўлғон холамнинг пенсия дафтарчаси билан юрибман. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
Тўлиқ мақола →
дафтардор

от 1. Давлатнинг кирим-чиқимлари ҳисобини олиб борувчи лавозимли киши.

2. Идорага келган-кетган хат-ҳужжатларни журналга ёзиб борувчи ва ёзув-чизув ишларини бажарувчи ходим, котиб(а).

Унинг ўзига ўхшаган Ҳомид номли бир ўртоғи бор. У Округ ижроқўмида дафтардор-журналист. — А. Қаҳҳор, Сароб

Тўлиқ мақола →
дафтар-қалам

от Қалам, дафтар ва ёзув-чизувга керакли нарсалар.

Хизматчи дафтар-қалам келтириб, санъаткорнинг олдига қўйди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Ҳамза Санобарнинг олдига бориб, унинг дафтар-қаламини йиғиштиришини кутиб турди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →