Поиск

ot 1. Yilning eng issiq yoki eng sovuq qirq kuni.

Chilla kirdi. Chilla chiqdi.

Hali barvaqt boʻlishiga qaramay, chilla emasmi, quyosh yonib bosh koʻtarmoqda edi. — Sharq yulduzi

2. etn. Bola tuqqan yoki tugʻilgandan, qiz turmushga chiqqandan, yigit uylangandan, marhum koʻmilgan kundan keyingi qirq kunlik davr: turmushdagi baʼzi hodisa-holatlarning eng ogʻir, xatarli yoki masʼuliyatli davri.

Chaqaloqning chillasi chiqqach, yangi uyga koʻchib bordilar — Yoshlik

Xalq tabobatida chilla davri qirq kun hisoblanib, shundan yigirma kuni kichik chilla, yigirma kuni katta chilla deyiladi — OʻzME

3. din. Sufiy yoki muridning yakka oʻzi alohida xona (hujra)da, odamlardan yashirinib, qirq kun davomida toat-ibodat qilishi.

ot 1. Bitta uzun, bitta kalta yogʻoch bilan oʻynaladigan bolalar oʻyini va shu oʻyinda xizmat qiladigan ingichka yogʻoch.

Ular [bolalar] chillak oʻynayotgan boʻlsa kerak, har dam-har damda qaysisidir zuvullab yuguradi. — Yoshlik

2. Varrak ipi oʻraladigan qisqa choʻp.

Shamol turganda, qorongʻi kechalarning qoq yarmisida boʻlsa ham, chillakdagi ipning hammasini qoʻyib, ustunga bogʻlayman. — Oybek, Bolalik

ot 1. Erta-pishar uzum, uzumning eng oldin pishadigan turi.

Oq chillaki. Chillaki chillakini koʻrib chumak uradi. — Maqol

Oq kishmish, qora, oq chillaki, charos koʻzlarni qamashtirguday serhosil. — N. Safarov, Olovli izlar

2. sft. Ertapishar, ertagi.

Chillaki shaftoli. Chillaki qovun.

3. sft. koʻchma Yaxshi tayyorlik koʻrmagan, chala oʻqigan.

Chillaki olim.

Maorif ochgan kurslarda bir talay chillaki muallimlar oʻqishayotibdi. Oʻrnimga oʻshalardan bittasini ola beradi-da. — P. Tursun, Oʻqituvchi

sft. Chillasi chiqmagan.

Chillali ona.

[Xotin:] Voy, musulmonlar, din qani, diyonat qani, yangigina tushirgan chillali kelinim bor. — S. Ahmad, Hukm

shúlliktey, jińishke, arıq

ot Chillak oʻyinida ishlatiladigan ikki yogʻochning uzunrogʻi.

Katta doira chiziladi-da, bir bola chillaksopni olib, doiraning oʻrtasida turadi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Sobir yaqinda olgan Ural velosipedi bilan oʻzini toʻsib, devorga qapishib turibdi. Bir qoʻlida chillaksopday nasos. — A. Koʻchimov, Halqa

ot 1. Toʻxtovsiz ich ketishi, kamqonlik, ozib ketish bilan kechadigan kasallik.

Shunisi aniqki, otquloq kamqonlikda, kolit, enterokolitda, bolalarda boʻladigan chillashirda dori sifatida ishlatilgan. — Gazetadan

2. Juda ozgʻin, oriq.

Ilhomjon gʻildirakni oʻrnatib, murvatlarni kalit bilan qotirayotganida, bir choʻpon bola sutdan ayrilgan, chillashir buzoqlarni haydab oʻtdi. — N. Aminov, Qahqaha

n isolation ward

ot s.t. ayn. Chillaguzaron.

погов.шутл. виноградина на виноградину глазеет и розовеет, дурной пример заразителен.

Чиляки (виноград) поспевает, глядя на чиляки.

girshildep turģan.

fl. ayn. Gʻijirlamoq.

[Orif aka] Nima qilib oʻtiribman! deb gʻazabli alam bilan oʻrnidan turganida, koʻcha eshigi gʻichilladi. — A. Muxtor, Chinor

ǵırshıldap turǵan.

sft. 1. Kuch-quvvatga toʻlgan, yetilgan.

Qirchillama yigit.

Hu ana, oldinroqda yoshi ellikdan oshganiga qaramay, haliyam qirchillama yigitday daroz boʻyini tik tutib, Toʻlamat moʻylov ketyapti. — S. Anorboyev, Oqsoy

qirchillama yoshning besh-oʻn yili shunga sarf boʻldi. — M. Qoʻshjonov, Diydor

2. koʻchma Avjiga chiqqan, kuchaygan, qahriga olgan, qattiq (sovuq yoki qish haqida).

Shunday qirchillama sovuqda choʻlga kelish zarurmidi? — Y. Muqimov, Matonatli kishilar

Qirchillama qish pallasi uni qishloqqa olib borish ham qiyin edi. — O. Husanov, Choʻlda

qish boʻlganda ham, qirchillama kunida tugʻilgan. — Sh. Xolmirzayev, Saylanma

fl. Bilch-bilch ovoz chiqarmoq (suyuq loy, loy aralash suv yoki qotib ulgurmagan qon haqida).

Shoʻrxok suv bilchillab yotgan toʻqay ichidan yugurib borarkanman, chap oyogʻim yerga muzdek tegayotganini payqadim. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

Qoʻrboshilar yoʻlda kaltaklagan boʻlsa kerak, yuzlari yorilgan, koʻylaklariga oqqan qon qotib ulgurmasdan, bilchillab turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

fl. Gʻarch-gʻarch tovush chiqarmoq.

Koʻcha va hovlilarda muzlab yotgan qor oyoq tagida gʻarchillardi. — P. Tursun, Oʻqiguvchi

Tuflichasi gʻarchillaydi, Dilioyim achchigʻlaydi. — Boychechak

fl. Gʻirch-gʻirch etgan tovush chiqarmoq, gʻichirlamoq.

Eshik gʻirchillab yopildi.

Sekin erinmasdan yogʻayotgan laylak qor Adolatning oyoqlari ostida amirkon mahsi-kavushdek gʻirchillaydi. — S. Zunnunova, Gulxan

— Xoʻp, boʻlmasa — dedi-yu, protez oyoqlari gʻirchillab, nari ketdi. — M. Mansurov, Yombi

fl. Pilch-pilch qilmoq, pilch-pilch ovoz chiqarmoq.

Oyoq ostida loy pilchillaydi. Pilchillagan loy. Qor erib, hamma yoq pilchillab ketdi.

Xotinlarning qiy-chuvi eshitildi. Kimdir dod, soʻyadi! deb chinqirdi. Qarasam, pilchillab ketgan maydonda oʻzimizdan boshqa hech kim qolmabdi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

fl. 1. Kuch-quvvatga toʻlmoq, yetilmoq.

— Sizmi? — dedi Kumush. — Siz endi qirchillabsiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Rasiy [Rossiya] degan mamlakat judayam olis emish, sart, qozoqning oʻspirinlari — avji qirchillagan yigitlar sovuqda och-yalangʻoch qirilib ketmasin yana, kulfatga qoldik! — Oybek, Bolalik

2. koʻchma Avjiga chiqmoq, zoʻraymoq, qahriga olmoq (sovuq yoki qish haqida).

Qish tobora qirchillamoqda.