Қидирув

от 1. Ўзгачалик, фарқ қилиш ҳолати.

2. Айирма, фарқ, тафовут.

Улар орасида бошқачалик сезилмайди.

сфт. 1. Зикр қилингандан, айтилгандан, кўрилгандан ёки кўзда тутилгандан бўлак; ўзга.

Жони бошқанинг тани бошқа. — Мақол

Бошқанинг тилла-гавҳаридан онангнинг сариқ чақаси яхши. — Қанотли сўзлар

Бизга бош бўлиб турган одам шунақа деб ўтирса, бошқалардан нима ўпкалаймиз. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

— Қиз кўнмайдими, демак, унинг кўнгли бошқа бировда, — деди Қадамбой оға. — С. Сиёев, Ёруғлик

унинг қалби гоҳ-гоҳ бошқа бир қиз ёди билан тўлиб-тошар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Менга бошқа сўзингиз бўлмаса, сизга жавоб. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Мустақил, алоҳида; бирор хусусияти билан фарқ қиладиган; бошқача, ўзгача.

Ўнта бўлса, ўрни бошқа, қирқта бўлса — қилиғи. — Мақол

Билак — бир, бармоқ — бошқа. — Мақол

[Абдураҳмонбой:] Тақсир, аслида кўтар маликларнинг эли бошқа, суви бошқа бўлган. — Н. Сафаров, Ҳуснижамол

Бу ҳақда бошқа фикр бўлмаган и учун, маорифдан бошқа муаллим сўрашга қарор қилинди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Сен мени ким билан тенглаштирмоқчисан?-Гулнор бошқа, мен бошқа демоқчи — Ойбек, Танланган асарлар

— Э, у вақтлар, — деди хўрсиниб Рихси хола, — бошқа эди. — С. Зуннунова, Янги директор

3. Бегона, ўзга, ёт; биров.

Бошқалар олдида уялтириб қўймоқ.

— Пичоқни ўзингга ур, оғримаса — бошқага, деган бир гап бор, — деди жиддий вазиятда қутидор. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. рвш. Тағин, яна, қайта, такроран.

Кейин ётоқхонага боргунча бу гапга бошқа қайтишмади. — Ў. Усмонов, Қисмат

Қодир бошқа ичмаслик шарти билан иккинчи пиёланинг ярмини ичишга рози бўлди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

5. кўм. взф. (чиқиш келишиги сўз билан) Бўлак, ташқари.

Бундан бошқа.

— Менга қолса, ўртада шундан бошқа ҳеч гап ёʻқ, ўғлим! — деди [ҳожи]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

сфт. Бошқалардан бирор жиҳатдан ёки бутунлай фарқ қиладиган; ўзгача, бошқа, бўлакча.

Агар гап шундай экан, сиз билан бошқача гапиришамиз. — С. Зуннунова, Янги директор

Бир онадан алвон хил бола туғилади деганларидек, Анварнинг яратилиши оғаларига нисбатан бошқача эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Сафарбойнинг кўриниши отасига ўхшаса ҳам, қилиқлари тамом бошқача эди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Сен билмайсан-да, Асрора, Дилдор чўлга келиб, бошқача бўлиб қолган. — С. Аҳмад, Уфқ

Бунинг бошқачароқ бир эпини топиб бўлмасмикан? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Бир-бирига ўхшамаслик; бошқа бўлишлик.

Шароитнинг бошқалиги.

Тилим билан кўнглимнинг бошқалигини исбот қилингиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от Давлат бошқаруви тизимида бирор йирик тармоқ ёки хўжалик соҳасида юқори (олий) ёки ўрта бўғиндаги идора, ташкилот.

Сув хўжалиги бошқармаси. Ободонлаштириш бошқармаси. Марказий банкнинг вилоят бошқармаси.

Искандаров бошқармадан эшитадиганини эшитди. — С. Аҳмад, Лаъли Бадахшон

Университетда ҳам, геология бошқармасида ҳам домлани қўллаб-қувватлайдиган одамлар борлигини орқаворатдан эшитган эди. — С. Кароматов, Олтин қум

от 1. айн. Бошқариш 1.

Иш(ни) бошқарув. Бошқарув аппарати. Уз-ўзини бошқарув органлари.

Бошқарув аппарати қисқартирилган бўлса ҳам ҳамон катта бўлиб турибди. — Газетадан

Операторлар бошқарув пулти ёнидан жой эгаллашди. — Ўзбекистон қўриқлари

2. Давлатни идора қилиш усули.

Президентлик бошқаруви.

3. тлш. Синтактик алоқа талабига кўра тобе сўзнинг ҳоким сўзга маълум келишик шакли ёки кўмакчи ёрдамида боғланиши.

Тобе сўзнинг ҳоким сўз талабига кўра маълум келишик ёки кўмакчилар орқали боғланиши бошқарув деб аталади. — Ўзбек тили дарслиги

basqasha

basqarma

basqarıw

иқт. Хўжалик обектининг иқтисодий тизими ҳолатини тартибга солиш ва ёʻналтириш жараёни

Бошқаришнинг иқтисодий усули. Бошқаришнинг маъмурий усули

фл. 1. Корхона, муассаса, ташкилот ва шу кабилар ишини идора қилмоқ, ёʻлга солиб турмоқ.

Заводни бошқармоқ.

Йирик-йирик қурилишларни бошқардим. — Э. Самандаров, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

2. Юргизмоқ, тебратмоқ, олиб бормоқ (хўжалик, рўзғор; давра ва шу кабиларни).

уйимни бошқарадиган бирдан-бир фарзандим — шу қизим. — С. Айний, Эсдаликлар

Оила бошлиғи — Зуннунхўжа, рўзғорни кампир бошқаради — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Бу гал ҳам ўтиришни Сайҳоний бошқарарди. — Ёшлик

3. Тегишли мослама ва усуллардан фойдаланиб ҳаракатга келтирмоқ, ишга солмоқ, юргизмоқ, ҳайдамоқ.

Кемани бошқармоқ. Машинани бошқармоқ.

Пайғамов машинани ўйчан бошқариб борар вижирлаб турган тўрғайлар нағмасини эшитмасди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

4. тлш. Синтактик алоқа қонуниятларига мувофиқ маълум келишик шаклини талаб қилмоқ.

Ўтимли феъллар тушум келишигини бошқаради.

5. фолк. Кўрсатмоқ, бошлаб бормоқ, етакчилик қилмоқ.

Ёʻл бошқариб, яшов кўриб боради, Эргаштириб кўчган Қўнғирот элатини. — Ёдгор

Ҳаялламай ёʻл бошқаргин шу замон, Жўнаб кецин бундан боланг Рустамжон. — Муродхон

6. Тўғриламоқ, ёʻналтирмоқ.

Ғўза эгатига сувни бошқариб қўярди-ю, ўзи пайкалнинг этагига тушиб кетарди. — Ёшлик

Мустафо тағин юмшади: — Бор, сувингни бошқариб кел. — М. М. Дўст, Галатепа қиссалари

рвш. Қайта бошдан, қайтадан, янгидан.

Бошқатдан кўриб чиқмоқ. — Бузиб, бошқатдан қурмоқ

Бўта қовоғини солиб, унга тикилиб турди-да, дўпписини олиб, бошқатдан кийди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Энди хатни бошқатдан чиройли қилиб кўчириш керак. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Умиднинг чеҳраси очилиб, кампир буви билан бошқатдан қизиқиб гаплаша кетди. — Мирмуҳсин, Асарлар

1. basqarıw

2. júrgiziw

3. aydaw

4. durıslaw, baģdarlaw

qaytadan, jańadan, bastan baslap

фл. 1. Ўзгартирмоқ, янгиламоқ.

Уйни бошқалаб олишибди.

2. Бўлак қилиб қўймоқ, ажратиб чиқармоқ (масалан, оиладан); ажратмоқ.

Беморнинг идиш-оёғи бошқалаб қўйилди.

Қайта, бошдан, янгидан.YENİDEN, TEKRAR

фл. Бошқаламоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Бошқаламоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. Бошқармоқ феълининг мажҳул нисбати.

Бошқариладиган ракета. Бошқариладиган бомба.

Ҳужайралар ва умуман организмнинг ғоятда хилма-хил вазифалари ҳужайра мембраналари ёрдамида бошқарилади. — Фан ва турмуш

от 1. Бошқариб, ёʻналтириб турувчи.

Бошқарувчи аъзоларга бош мия, юрак, икки мояк ва жигар киради. — Абу Бакр Розий

2. Бошқарма ва умуман корхона, муассаса, ташкилот ва шу кабилар бошлиғи, раҳбари.

Охунбобоев стол устидаги қора телефонлардан бирининг трубкасини кўтарди: — Мени давлат банкининг бошқарувчиси билан уланг. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Бошқарувчининг имоси билан Ниёз тоға ташқарига отилди. — Н. Аминов, Тилло табассумлар