sft. Bolasi, farzandi bor, bola-chaqali.
Bolalilar bosh boʻlar, bolasizlar yosh boʻlar. — Maqol
Bolali uy — bozor, bolasiz uy — mozor. — Maqol
Bolali uyda gʻiybat boʻlmas. — Maqol
«bolali» boʻyicha 100 ta natija
sft. Bolasi, farzandi bor, bola-chaqali.
Bolalilar bosh boʻlar, bolasizlar yosh boʻlar. — Maqol
Bolali uy — bozor, bolasiz uy — mozor. — Maqol
Bolali uyda gʻiybat boʻlmas. — Maqol
ot 1. Yangi tugʻilgan, hali koʻkrakdan, ona bagʻridan ajratilmagan goʻdak; chaqaloq.
Bola emizmoq. Bolani allalab uxlatmoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol
Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Hali yosh, voyaga yetmagan odam.
Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. — Maqol
Yaxshi boladan — rahmat, Yomon boladan — laʼnat. — Maqol
Men kuyaman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. — Maqol
Aldagani bola yaxshi. — Qanotli soʻzlar
— Hali bola ekansiz, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ayol kishining fazilati bola bilan boʻlgan munosabatida ochiladi. — F. Musajonov, Himmat
3. Farzand, oʻgʻil-qiz, zurriyot.
Odamning mevasi — bola. — Maqol
Bol shirin, boldan bola shirin. — Maqol
Bola aziz, odobi undan aziz. — Maqol
Bir onadan alvon xil bola tugʻiladi, deganlaridek, Anvarning yaratilishi ogʻalariga nisbatan boshqacha edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.
4. koʻchma Yoshi ulugʻ, ammo goʻdaklarcha ish tutadigan, bolalarcha mulohaza yurgizadigan odam haqida.
— Nega koʻnglimga olmay, men yosh bolamanmi! — dedi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Ey xotin, bola boʻlib qolgan-san desam, achchigʻing keladi. Axir gapning oxiriga qadar tinglab turmaysanmi. — Oydin, Shirin keldi
5. (koʻpincha 1-shaxs egalik affiksi bilan) Yoshi kattalarning yoshlarga murojaat shakli.
— Uzr ayt, bolam. Zolim bilan tenglashma! — dedi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar
— Meniki bedavo dard. Uh! — yengil xoʻrsindi Tohirjon. —Unday dema, bolam. Noumid shayton. — Oybek, Tanlangan asarlar
6. Yangi tugʻilgan, tuxumdan chiqqan, hali voyaga yetmagan yosh hayvon yoki parranda.
Qoʻngʻiz bolasini oppogʻim der, kirpi bolasini yumshogʻim der. — Maqol
Ilonning bolasi — ilon, Chayonning bolasi — chayon. — Maqol
7. Homila, qorindagi gumona.
— Bolang necha oylik boʻldi, yer yutgur? — boʻgʻilib soʻradi va qizni bir tepdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Mehri ikkiqat. Bola ikki oylik, uch oylik besh oylik Qanday qilib boʻlsa ham, bolani tushirish kerak. — A. Qahhor, Boshsiz odam
ot 1. Yosh bolalarga xos xatti-harakat, qiliq.
Bola bolaligiga boradi.
Bola-da, murti sabza urib qolgan boʻlsa hamki, bolaligini qoʻymaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Safarali qayerda turadi desak, birov aytib beradimi? Bolaliging qursin! Dunyoda Safaralidan koʻpi yoʻq. — Oydin, Mardlik — mangulik
2. Odamning hali voyaga yetmagan davri; yoshlik.
U bolalikdanoq otlarni sevar, yaxshi otlarni boqish, tomosha qilishdan har vaqt zavqlanar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Dunyodagi eng maroqli sayr bolalik yillari oʻtgan koʻchalar boʻylab sayr etish boʻlsa kerak. — S. Siyoyev, Otliq ayol
3. Farzandlik, farzand qilib olish, farzand qilib asrash.
[Oʻgʻlimni] Bir befarzandga bolalikka berdim. Qayerda boʻlsa, eson boʻlsin. — Oybek, Tanlangan asarlar
sft. ayn. Bola-chaqali.
погов. детство — царство: детство — беззаботная пора, ребенок ни с чем и ни с кем не считается.
погов. в доме, где есть дети, не сплетничают.
погов. дом с детьми — базар, дом без детей — мазар (кладбище).
Дом с детьми — базар, дом без детей — могила.*
Bolangni oʻzim koʻtaraman, oʻzim katta qilaman... bolalik uy bozor, bolasiz, uy mozor. Я возьму ребеночка к себе, сама выращу... Как говорят: «Дом с детьми — базар, а без детей — могила». — Ҳ. Ҳакимзода, Бой ила хизматчи.
Дом с детьми — светлица, дом без детей — темница.
Дом с детьми — сад, дом без детей — кладбище.
Пособие семьям с детьми
погов, в доме, где есть дети, секреты не держатся, где дети, там нет секретов.
sft. Onasi va bolasi bor, onasi va farzandi bilan (birlikda).
Sovxoz maʼmuriyati [Qurbonali polvon oilasini] ona-bolali bir govmish sigir bilan mukofotladi. — N. Safarov, Qurbonali
ot Ona va bola oʻrtasidagi munosabatlarga oid, shu munosabatlar bilan belgilanadigan, ona va bolaga tegishli.
Onaxon ularning ona-bolalik mehridan zavqlanib, oʻychan koʻzlarini bir nuqtaga tikkancha, qoʻlini iyagiga qoʻyib oʻtirardi. — A. Muxtor, Opa-singillar
ot 1. Butunning bir qismi; qism, parcha, kesim.
Engashib, yashikdan ikki boʻlak koʻmir olib soldi. — S. Karomatov, Oltin qum
Qozi piyolani oldiga qoʻydi-da, soʻyilgan anordan bir boʻlagini olib, yirik qizil donalarni kaftiga uqalay boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Nihoyat, u jonliroq kesilgan goʻsht boʻlaklari qolib, bundayroqlarini olib, uzata boshladi. — M. Mansurov, Yombi
2. Narsalarning tortib, oʻlchab ajratilgan har bir qismi, donasi, oʻrami.
Bir boʻlak sovun.
Mirzakarimboyning xotini bir katta boʻlak choyni Yoʻlchiga berib, Gulnorni imladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻyimizning ertasiga sovgʻaga ikki boʻlak kirsovun olib kelgan. — S. Ahmad, Ufq
3. sft. Boshqalardan farq qiladigan; boshqa, oʻzga, boshqacha.
Bu boʻlak gap. U butunlay boʻlak odam,
Bunday paytlarda u hech narsani eshitmaydi, hech kimga quloq solmaydi: oʻziga xos bir boʻlak dunyoda — xayol dunyosida yashaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Undoq emas, yanga, endi zamon boʻlak, endi davlat hisob-kitob bilan baraka topadi. — A. Muxtor, Opa-singillar
4. Oʻziga mustaqil, alohida, ajratilgan; boshqa-boshqa.
Ularning roʻzgʻorlari boʻlak.
Har kimning goʻri boʻlak! — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
5. koʻm. vzf. (ch.k. soʻz bilan) Boshqa, tashqari.
Bundan boʻlak gapim yoʻq.
Elmurod, ertalabdan beri non-choydan boʻlak hech narsa yemaganlikdan, koʻngli ozganligini sezdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Karim akaning ota-onasi erta oʻlib ketgan. Fazilat opadan boʻlak hech kimi yoʻq, kambagʻalgina yigit edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
Ukasidan boʻlak Hamidaning yaqini qolmadi. — Yosh kuch
ot ayn. Asalari.
Yaxshi chechakka bolari qoʻnadi. — Maqol
Bolarilar shoshib zuvullar, Hatto qoʻngʻiz yasatar inin. — A. Sher, Beshiktervatar haqida ballada
sft. Bolalarga moʻljallangan, bolalar uchun atalgan yoki bolalar bajarishi mumkin boʻlgan.
Oʻzim ikki marta bordim. Bolabop ish yoʻq deyishadi. — Yoshlik
ot 1. Bola 1, 2 soʻzining kichraytirish shakli.
2. Kichkina qovun; sapcha, xomak.
3. Bir turdagi narsalarning eng kichigi, jajjisi.
1. Boʻlmoq I feʼlining kelgusi zamon shakli.
Bu sovgʻa boʻlajak oʻlkamizga zeb, Farhod va Shirinda yozilganidek. — Gʻ, Gʻulom
Shundagina ablahlar tezda yakson boʻlajak. — Z. Diyor
2. Boʻlishi maʼlum boʻlgan, keyinchalik boʻladigan, boʻlgʻusi.
Boʻlajak kuyov.
Oʻrmonjon bu narsalarning hammasiga boʻlajak laboratoriya, boʻlajak klub, kutubxona, dam olish uyi, radiotelefon, umuman yangi qishloqning kurtagi deb qarar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Boʻlajak zavjamni oʻsha yerda koʻrib, oshiqi beqaror boʻldim. — Sharq yulduzi
Mayli, bugun boʻlajak keliningiz bilan tanishaylik boʻlmasa. — Guldasta
sft. 1. Bola 1, 2 soʻzidan erkalash shakli.
Ma, ye shuni, bolajonim, atayin senga ilinib olib keldim. — Sh. Sulaymon, Ota oʻgʻil
Oʻsha qon-xoʻrlar meni oʻldirib ketisha qolsa boʻlmas ekanmi? Bolam, bolajonim! — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
2. sft. Bolalarni nihoyatda yaxshi koʻradigan, bolaga oʻta mehribon, bolaparvar.
Ozod aqlini tanigandan beri bu qadar mehribon, bolajon ayolni uchratgan emas. — Yoshlik
Balki menda paydo boʻlgan mehr togʻamning bolajon boʻlganidandir. — N. Safarov, Olovli izlar